የሰሞኑ የኦሮሚያ ተከታታይ ሰልፎች መሪ ቃል “Down Down Weyane”

 

Oromo Protests in Ethiopia

ያለፉት ጥቂት ሳምንታት ፖለቲካዊ ፋይዳቸው ከፍተኛ ነበር። የመንግስት ሀላፊዎች ድርጅቱን ጥለው መኮብለል በአንድ በኩል፤ እንዲሁም  የኦሮሚያ ወጣቶች « Down Down Weyane » በሚል  መሪ ቃል የሚመሩ ተከታታይ ሰላማዊ ሰልፎች በሌላ በኩል የህወሐትን ጎራ ድንጋጤ ውስጥ የከተቱ ይመስላል፤ በተለይ የፌስቡክ ጭፍን ደጋፊያቸውን። በእነዚህ  ጭፍን ደጋፊዎች የሚቀነቀኑ ጀግንነት ከኛ ውጪ ላሳር  እና የተሰጠህን አመስግን አይነት ስብከቶች  ረገብ ብለዋል።  እነዚህ የህወሐት የፌስቡክ አርበኞች አለቆቻቸው ነገሩ ሁሉ እየከዳቸው እንደሆነ የተረዱ ይመስላል። ይህ ያለንበት ወቅት ለአነዚህ የህወሐት ወጣቶችና ምሁር ተብዬ የፌስቡክ አርበኞች  ሁለት ምርጫዎችን አቅርቦአል። የመጀመሪያው ህወሐት በትግራይ ህዝብ  ስም የሚያካሂደውን ዘረፋና ጭቆና ያቁም የሚል አላማ ይዞ ከሰፊው ህዝብ ጋር መሰለፍ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ቢያንስ በዝምታ መደበኛ ኑሮአቸውን መኖር ይሆናል፤ እንደሰሞኑ።  ምክንያቱም በቲፎዞነት፣ በመሳሳብና በአካባቢነት የህዝብ ሀብት የሚዘረፍበት ወቅት ቢያንስ በኦሮሚያ ክልል ላይመለስ ያከተመ በመሆኑ ። ህዝቡ ለዚህ መሰል ሰልፍ የሚወጣው ስራ አጥቶ ወይም  ከዚህ ቀደም ሲባል እንደነበረው  በሌላ ሀይል ተገፋፍቶ እይደለም። የበይ ተመልካችነቱ አንገፍግፎት እንጂ ።

እንደ እኔ ምልከታ የህዝቡን ጸረ ህወሐት ትግል ሲጎትት የነበረው ኦህዴድም ቢያንስ  በበታች መዋቅሩ  የህዝቡን ጸረ ወያኔ ትግል በዝምታ የሚደግፍበት ደረጃ  ላይ ደርሶአል። በከፍተኛ አመራሩ ውስጥም መጠነኛ ለውጦችን አይተናል፤ ግራ አጋቢና ምንጫቸው ምን እንደሆነ ባይረጋገጥም።  ምናልባት ኦህዴድ  እንደ ድርጅት ላለፉት 26 ዓመታት የህወሐት ተላለኪ በመሆን የኦሮሞንም ሆነ ሌሎች ህዝቦችን የበደለበትን ስራውን በግልጽ ተናዞ ወደ ትክክለኛ  መስመር የሚገባ ከሆነ እጅግ ብዙ የቤት ስራዎች ይጠብቁታል። ሌሎች ለኦሮሞ ህዝብ ክብር እንቆማለን የሚሉ ስብስቦችም ቢሆኑ የተግባሩ ወቅት እየመጣ ስለሆነ ፖሊሲዎቻቸውን መፈተሽና መመርመር ይገባቸዋል።

እንደ እኔ እምነት ከዚህ በፊት በአንዳንድ የኦሮሞ ምሁራንና ድርጅቶች ሲሰበኩ የምንሰማቸው የመገንጠል ስብከቶች  የኦሮሞን ህዝብ አሳንሶ ከማየት የመነጩ ናቸው።  ኦሮሞ ትልቅ ህዝብ እንደመሆኑ  መስዋዓት የከፈለበትን ሀገር የሚበትንበት ምክንያት አይኖርም። የሚገባውን ሚና እየተጫወተ አዲሲቱን  ኢትዮጵያ ያስተባብራል እንጂ። ሀገሪቷን በትኖ ማብቃ የሌለው የድንበርና የዘር ፍጅት በአካባቢው እንዲፈጠር የማድረግ አላማ ዞሮ ዞሮ የህወሐትን አላማ አንደ ማስፈጸም ይቆጠራል። ስለዚህ ህወሐት በእጁ የቀረው የመጨረሻ የመጫወቻ ካርታ   ( አተራምሶ መሄድ )  እኛ በመጫወት እንዳናግዘው  ደግመን ደጋግመን ማሰብ ያስፈልጋል።

Advertisements

ህዝብ የሚጠየፋቸው ገዢዎች እና ክፉ በሽታቸው

Alemayehu Kidanewold

በኢትዮጲያ ታሪክ ውስጥ እንደወያኔ በህዝብ የሚጠላ ገዢ አላየሁም፤ አልሰማሁም እንዲሁም አላነበብኩም፡፡ በዚህ ወቅት ኢህአዴግን ሀገሪቱን የሚያስተዳድር መንግስት ብሎ እና ሹማምንቱን ደግሞ ህዝቡን የሚመሩ መሪዎቹን ብሎ መጥራት አይደለም መስማት ህሊናን የኮሰኩሳል፡፡ ምክንያቱም በሀገሪቷ እና በህዘቧቿ ላይ ያደረጉት እና የሚያደርጉትን ስትመለከት፡፡ ከተራ ወንበዴነት እስከ ሀገርን እና ህዝብን ለዘርፍ የመጣ የውጪ ጠላት የሚፈፅመውን ፈፅመዋል፡፡

እነሱንም እንመራዋለን የሚሉት ህዘብም በተግባራቸው ይጠየፋቸዋል፡፡ ከቀንን ወደ ቀንም የፓርቲው እና የሹሞቹ ስም ሲነሳ እንደ ዛር የሚያንዘ ዜጋ ከትላንቱ ይለቅ ዛሬ ላይ ቁጥሩ የትዬለሌ አሻቅቧል፡፡ ይህ በርሃብ፣ በስራ አጥነት፣ በነፃነት እጦት፣ በሙስና እና በመልካም አስተዳደር እጦት የሚሰቃይው ዜጋ ይህ ከፉ ስርአት ባመጣበት ሌላ የዘር በሽታ ዛሬ ላይ በእርስ በርስ ግጭት መታመስ ከጀመረ ውሎ አድሮአል፡፡

የኢትዮጲያ ህዝብ የሚጠየፈው አምባገነን ስርአት የዘራው ክፉ የዘር ስርአት (በሽታ) ዛሬ ላይ ፍሬ አፍርቶ የሀገሪቱ ግንባር ቀደም ስጋት እየሆነ መጥቷል፡፡ ይህም ክፉ ስርአት በህዝብ ጫንቃ ላይ የሚቆይ ከሆነ የሀገሪቱን ህልውና እና ዘላቂ ሰላም ላይ ምን ሊያሰከትል እንደሚችል ለመገመት ጠቢብ መሆን አያስፈልግም፡፡  ወያኔ የሚከተለውን የዘር ፖለቲካ ክፉ በሽታ እያለኩ  በፅሁፉ ውሰጥ የምጠቀመው ለሀገራችን አንድነት ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ እንደሚያመዝን በአለፉት 26 አመታት አይተነዋል፡፡ በተጨማሪም አንድ ዜጋ በዘሩ ከሚያገኘው ነፃነት ይልቅ በዜግነቱ የሚያገኘው ነፃነት ሚዛን ስለሚደፋ እና የሚያኮራ በመሆኑ ነው፤ የዘር ፖለቲካቸውን ክፉ በሽታ ያልኩት፡፡

ወያኔ ስልጣል ላይ በቆየበት ሩብ ምተአመት ውስጥ ሀገራችን ላይ ከዚህ ቀደም ተከስተው የማያውቁ ነገሮች ዛሬ ላይ በስፋት ተከስተዋል፡፡ ከነዚህም ውስጥ ዘር ያማከሉ ጦርነቶች እና ስደቶች ወይንም ከቦታ መፈናቀሎች ዋናዎቹ ናቸው፡፡ እነዚህን ቀንን ወደ ቀን እየተባባሱ  የመጡ የክፉው በሽታ ውጤቶች ሀገራችን ካለችበት ወቅታዊ ሁኔታ በአጭሩ እንቃኘው፡፡

በቅርቡ በኦሮሚያና ሶማሌ አዋሳኝ አካባቢዎች በተቀሰቀሰው ግጭት ከ50 ሺ በላይ ኦሮሞዎችን ሲያፈናቅል በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ህይወት ቀጥፏል። በዚህ ግጭት ታጣቂ የወያኔ ሀይሎች (የሶማሌ ክልል ልዩ ሀይል) ተሳትፈውበታል፡፡ ደብረ ዘይት ላይ የእሬቻ በአል ሊያከብር በወጣው ሰላማዊ ህዝብ ላይ ጥይት ያርከፈከፈው የኦሮሚያ ልዩ ሀይል ወይንም የፈደራል ወታደር ከሞት ተርፎ ወደ ጅጅጋ እና አጎራባች ከተሞች የሚሰደደው ዜጋን መኪና እያስቆመ ሲገደል፣ ሲገረፍ እና አካሉ ሲጎድል የት ነበር ያስብላል፡፡ እየፈሰሰ ያለው የወገኖቻችን ደም እና የስቃይ ጩኸት የሚሰማ መጥፋቱ እጅግ የሚያሰቆጭ ቢሆንም  ግጭቱን እሰከ ዛሬ ድረስ እንዳይበርድ ለምን እንደተገለገ ልብ ማለት ያስፈልጋል፡፡

ሌላኛው የክፉ በሽታው ምሳል የሚሆኑት በቤንሻንጉል ክልል ጉራፍ ወረዳ ይኖሩ የነበሩ የአማራ ገበሬዎች ላይ የዛሬ አምስት አመት አካባቢ የተከሰው ሞትና መፈናቀል፣ በጋንቤላ ክልል በንዌሮች እና በአኝዋክ ጎሳች መካከል የተካሄደው አሰቃቂ ጭፍጨፋ ናቸው፡፡

የነዚህ ከላይ የጠቀስኳቸውን ሶስት አሳዛኝ ክስተቶች ለማስረጃነት አነሳሁ እንጂ እነዚህ ብቻ ናቸው ማለት አይደለም፡፡ መሽቶ እስኪነጋ መዘርዘር ይቻላል፡፡

መታወቅ ያለበት ዋናው ጉዳይ የግጭቶች መንስኤ በህዝብ ጫናቃ ላይ የሰፈረው ክፉ ስርአት መሆኑ ነው፡፡ ስርአቱ ለመሆኑ ደግሞ እኛ ተጎጂዎቹ / የምንኖረው/ አይደለንም አልፎ ሂያጅ የተቀረው የአለም ሰው ያገነዘበዋል፡፡ እኛን የስርአቱ ገፈት ቀማሾች የሆነውን ዜጎች እያሳሰበ የመጣው ይህ ዘርንና ክልልን ያማከለ ግጭት አለም ላይ ያሉ ጥልልቅ ሚዲያዎችን ትኩረት አግኝቷል፡፡ አልጄዚራም ምን እንደሸተተው ባይታወቅም በአለም ለጋዜጠኞች በአደገኝነት ሶስተኛ ደረጃ ላይ ወደ ሰፈረችው ኢትዮጲያ ተጉዞ ቢሮውን ከትሟል፡፡ ቢቢሲ ኬንያ ሆኖ ጆሮውን ከቀሰረ ሰነባብቷል ለዛውም በአራት የሀገራችን ቋንቋ ስርጭችን አካቶ፡፡ በነገራችን ላይ እነዚህን ሚዲያዎች እና የዘገባዎች መንፈስ በሌላ ፅሁፍ የምመለስበት በመሆኑ ለዛሬ በዚሁ ማለፍ እወዳለሁ፡፡ ነገር ግን እየተከሰተ ያለው ዘርንና ክልልን ያማከለ ግጭት ያሳሰባቸው ሁለት ኢትዮጲያዊ ምሁራን ያሉትን መጥቀስ እፈልጋለሁ፡፡

የቀድሞው የህውሀት መስራችና አመራር የነበሩት ዶ/ር አረጋዊ በርሄ ሰሞኑን ‹‹ትውልድ ፈታኝ ቀውጥ!›› በሚል ርዕስ ባስነበቡን ፅሁፋቸው በዚህ ክፉ በሽታ  የተሰማቸውን ስጋት እንዲህ አስፍረውታል፡፡ ‹‹ይህ እየተሰራጨ ያለው ክፉ ክስተት ማቆምያ ካልተበጀለት ሃገር-አልባ ሊያደርገን ይችላል። ቀውሱን የፈጠረው የህወሓት/ኢህኣዴግ ገዢ መደብ ለመሆኑ አጠያያቂ አይደለም። ይህ ሀላፊነት የማይሰማው አምባገነን ቡድን ገና ከጅምሩ የወጠናቸው ደንባራና ስግብግብ ፖሊሲዎች እንዲሁም አረመንያዊ የአገዛዝ ዘይቤዎች አሁን ከምንገኝበት አረንቋ ውስጥ ከቶናል።››

እኝህ ወያኔን ከጥንስሱ ጀምሮ የሚያቁት ሰው ስጋታቸው ‹‹አገር-አልባ›› እስከመሆን ያደረሰው የቀድሞ ወዳጆቻቸውን አላማ ሳያውቁት እንዳልሆነ ልብ ማለት ያስፈልጋል፡፡ ነገር ግን እንዲህ በአጭር ጊዜ ውስጥ እንደዚህ በፍጥነት ስጋ ለብሶ ማየታቸው ሳያስደነግጣቸው አልቀረም፡፡ ይህ ማለት ግን ስጋቱ እና ድንጋጤው የሳቸው ብቻ ነው ማለት አይደለም፡፡ 26 አመት ሙሉ ሁሉንም ዜጋ በየደረጃው እና በሚያየው አስጨንቆታል፡፡

ሌላኛው ታዋቂ የኢኮኖሚው ዘርፍ ምሁሩ ዶ/ር አክሎክ ቢራራ በዚህ ሳምንት ‹‹በኢትዮጵያ ላይ ያንዣበበውን የውጭ ኃይሎች ጫናና ሴራ እንዴት ለመቋቋም ይቻላል? በአዲሱ ዓመት ለጠባብ ብሄርተኞች እጃችን ላለመስጠት እንወስን›› በሚል ገራሚ የመጀመሪያ ክፍል  ጥናታዊ ፅሁፍ አስነብበዋል፡፡ ዶ/ሩ በፅሁፋቸው ውስጥ ‹‹የተፈጥሮ አደጋዎችና ሰው ሰራሽ ቀውሶች ለኢትዮጵያ ቀጣይነት አደጋዎች ናቸው።›› በሚል በሰጡት ንዑስ ርእስ ‹‹ዛሬ በኢትዮጵያ በመሬት ላይ የሚታየው የፖለቲካ ሁኔታ ከተፈጥሮ አደጋዎች ጋር–ለምሳሌ፤ ከድርቅ ረሃብ፤ ከድህነት፤ ከአገር ውስጥ የሕዝብ ፍልሰት፤ ከተስቦ በሺታዎች ወዘተ… ጋር ሲደማመር ኢትዮጵያን ወደማይመለስ ውድቀት እንድታመራ ያደርጋታል። ይህ፤ ከመጥፎ አገዛዝ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ያለው ሁኔታ እየተባባሰ ሲሄድ የሚታየው ክስተት ምንን ያንጸባርቃል? ብየ ራሴን ስጠይቅ መልሱ ሆነ ተብሎ የተጸነሰውና ሊቆም የማይችል የሚመስለው የብሄር የማንነት ጥያቄ እየተስፋፋና እየከረረ መሄዱን ያሳያል የሚል ይሆናል።›› ሲሉ አስፍረዋል፡፡

የኢኮኖሚ ምሁሩ ወያኔ በሀገራችን ህዘቦች ውስጥ የዘራውን ክፉ የዘር ስርአት ከተፈጥሮ በሽታዎች ጋር ተዳምሮ የሚያስከትለው ጉዳት በቀላሉ የማይታከም መሆኑ ቢያሰጋቸውም የዘር ፖለቲካው ብቻ በራሱም ለሀገራችን ነቀርሳ መሆኑን ነግረውናል፡፡

በአጠቃላይ በሀገራች ላይ የተከሰቱ ደም አፋሳሽ ግጭቶችን ፣ የንብረት ውድመቶችን ተመልክቶ እና የሙሁራኑን የስጋቶች ጥልቀን አሰተውሎ ዝም ብሎ መቀመጥ የሚችል ዜጋ ያለ አይመስለኝም፡፡ ስለዚህም ሀገራችን ኢትዮጲያ እንደ ሀገር እንደትቀጥልና በህዝቦች መካከል ያለው አንድነት እንዲጠነክር መስራት ያስፈልጋል፡፡ ወያኔ የዘራው ክፉ በሽታ እንዲከስም በጋራ መቆም ፍቱን መዳኒቱ፤ ስርአቱን ከስሩ ነቅሎ መጣል ደግሞ የሀገሪቱ ፈውስ ነው፡፡   ሰለዚህ ……

ስለዚህ ‹‹ተነሳ ተራመድ ክንድህን አበርታ ….›› እያልን እየዘመርን (የቀድሞው ስርአት ናፋቂዎች ብንባልም)  ለሀገችን መስራት ነው፡፡ ጥያቄህ ለሀገሬ ምን ልስራ ከሆነ ራስህን ምን መስራት እችላለሁ ብለህ ጠይቅ ያኔ መልሱን ታገኘዋለህ፡፡ እውነቱ ግን ሀገራችን የኛ የህዝቦችዋን የአንድነት ስራ ትሻለች፡፡ (አራት ነጥብ !!!)

At Least 32 Killed in Ethiopia’s Oromia, Somali Regions

(voanews)  At least 32 people have been killed in clashes across Ethiopia’s Oromia and Somali regions following clashes between rival ethnic Somali and Oromo forces, a former Ethiopian lawmaker said.

Speaking to VOA Somali Service, Boqor Ali Omar Allale said at least 32 ethnic Somalis, including his younger brother, were killed on Monday night in Awaday, a small town between Ethiopia’s most holy Muslim town of Harar and its big eastern city of Dire Dawa.

“They were innocent business people sleeping with their children and spouses. They were attacked in their homes and most of them beheaded. Based on the number of burial spaces arranged, we have at least 32 deaths, including my younger” brother, Allale told VOA Somali from Jigjiga, the capital city of the Somali region of Ethiopia.

Fearing reprisals

Other sources and relatives of those killed have confirmed the incident, although they have sough anonymity, fearing reprisals.

One source said four of his cousins, who were transporting Khat — a plant used as a stimulant in Ethiopia, Kenya, Somalia, Djibouti and Yemen — were among those killed.

So far, Ethiopian authorities have not commented on the incident. VOA could not immediately confirm the reported killings with Ethiopian regional and federal authorities.

The alleged incident follows clashes between rival ethnic Somali and Oromo armed groups, which have been raging in areas bordering the Oromia and Somali regional states for months, but escalated this week into violent confrontations. Each side is accusing the other of being behind the deadly violence.

Speaking to VOA Afaan Oromoo, Addisu Arega, the Oromia regional communication director, accused the Liyu (“special” in Amharic) police in the Somali region of crossing into the Oromia region and killing a number of people.

Arega said people were captured during the fighting, and “based on that information, we have now realized, three entities are taking part on attacking our people: Somali region Liyu police, Somali region militias and a man holding a Somali republic regular Army Identification Card, whom we are investigating.”

On the other side, Idiris Isma’il, Somali regional communication director, denied the accusation, saying it was “a total lie.”

“I was surprised to hear such information that our special police force known as Liyu police, are waging attacks on residents. It is absurd,” Isma’il told VOA Amharic Service. “The allegation was not analyzed and confirmed by the federal government’s security apparatus nor by the Somali regional state; therefore, it is a total lie.”

Isma’il has also accused Ogaden National Liberation Front (ONLF) of starting the violence between the two communities, an accusation denied by ONLF spokesman Abdulkadir Hassan Hirmoge.

“We have nothing to do with these clashes. The regimes in Nazareth and Jigjiga always play the two brotherly people against each other to divide or suppress them in times of public revolution,” Hirmoge said.

Recent violence

Journalists in Ethiopia reported on Tuesday that at least two people were killed and more than 600 others displaced during protests across Ethiopia’s east.

On Sept. 7, at least four people were killed near Moyale, a city in Southern Ethiopia, when Oromo militia armed with machetes attacked patients in a hospital, local media reported.

A resident of Moyale, and a relative of one of those killed, told VOA Somali over the phone on the condition of anonymity: “I can confirm the death of four people killed with knives and machetes. They were patients who sought a medical care to a hospital in Oromia region. They were attacked by mobs armed with knives and machetes for revenge.”

Moyale, deep in Ethiopia’s dusty southeastern drylands and straddling the border with Kenya, is divided along the long-contested frontier between Oromia and Somali regional states.

The city, in which three different flags fly side-by-side — the flag of Ethiopian federal government, the Oromo flag, and that of the Somali state of Ethiopia — has been a testament to the success of Ethiopia’s distinct model of ethnically based federalism, established in 1994.

But analysts say the continuation of deadly ethnic clashes will endanger Ethiopia’s federal system.

The latest violence comes a month after the Ethiopian government lifted a 10-month state of emergency imposed after more than two years of anti-government protests, mainly in the Oromia region.

Ethiopian security forces killed more than 400 people in those waves of anti-government demonstrations, according to U.S.-based Human Rights Watch.

ግብር

በዚህ ሰሞን አቤቱታ ከበዛባቸው ቦታዎች እንደ ግብር መክፈያ ደጃፎች በእንባ የረጠበ ያለ አይመስለኝም። በግብር መወዛገብ ከተጀመረ ከረመ። እንደብዙዎች እኔም በቅርብ ርቀት ስኖረውም ስታዘበውም ሰነበትኩ። ግን እያደር የእንባው ብዛት ለዝምታ የቸገረ ነገር ሆነና ያጋጠመኝንም ሆነ ቢሆን የሚሻለውን ለማለት ተገደድኩ።

ካገራችንና ከዓለም ታሪክ ሁሉ የምናውቀው፤ ግብር በአንድ አገር መንግስት የመኖሩ ወይም ቢያንስ ገዢና ተገዢው ተለይቶ በሆነ ደረጃ ስርዓት የመኖሩ መተማመኛ ዘዴ ሆኖ ማገልገሉን ነው። ምንም እንኩዋ ግብር መገበር በኢትዮጵያ የመሳፍንትም ሆነ የነገስታት ዘመን የራሱ መልክ የነበረው ስርዓት ይሁን እንጂ ከናካቴው ዛሬ አዲስ የመጣ እንግዳ ነገር ግን አይደለም። ምናልባትም በዘመናዊ መልክ ግብርን ለአገር ልማት በጊዜው የመክፈልም ሆነ ባግባቡ ሰብስቦ ባግባቡ ተግባር ላይ የማዋል ስርዓት ኖሮ አያውቅ ይሆናል። ከፋይ መክፈል የሚገባውን ያህል መክፈል በሚገባው ወቅት ሲከፍል አይታወቅም። ሰብሳቢም በወቅቱ የሚሰበሰብበት አቅምና ስርዓት ዘርግቶ የሰበሰበውንም ሳያባክንና ሳይሰርቅ በእምነትና በብቃት ልማት ላይ ሲያውል አይስተዋልም። በዚህ የረዥም ዘመን አለመተማመን ላይ የተመሰረተ የተዳዳሪና ያስተዳዳሪ ግንኙነት የተነሳ ሀገሪቱ ማግኘት የሚገባትን ጥቅም ስታጣ ኖራለች። አብዛኛው ያለመልማት ችግር በሙሉ በዚህ ስርዐት ላይ የተንጠለጠለ ነው። ያለመልማት በቁሳቁስና በመሰረተ ልማት ብቻ ሳይሆን በመላ አስተዳደራዊ ግንኙነትና አስተሳሰብ ጭምር ነው። የዚህ ጥፋትም ዋነኛ ችግር አጠቃላይ ያስተዳደር ባህል ጉዳይ ይሁን እንጂ በመሰረቱ የባህሉ አብቃይና አሳዳጊዎች ራሳቸው ከፋይና ሰብሳቢዎቹ መሆናቸው ግልፅ ነው።

ከዚህ ሁዋላ ቀርነት ለመውጣት ለቆረጠ ደግሞ፤ ዞሮ ዞሮ ችግሩን ከሆነ ቦታ በሆነ ዘዴ ማስተካከል መጀመር የግድ ይሆናል። እንደምናውቀው የኛም የግብር አከፋፈል ስርዓት በአዲስ መልክ ታውጆ ስራው ሲጀምር እንደብዙ ሌሎች እርምጃዎች ጨከን መረር ብሎ እንደተጀመረ እናስታውሳለን። ፈረንጆቹ አግሬሲቭ እንደሚሉት ዓይነት። ብዙ ጊዜ የዚህ ጨከን መረር የማድረግ ሰበብ ሲነገር እንደምንሰማው “ካለንበት ማጥ ለመውጣት የዛሬዎቹ ሰዎች መስዋዕት መሆን አለብን። ድህነታችን ጊዜ የሚሰጥ አይደለም “ ወዘተ የሚል ነው። ወዲህም ደግሞ“ ጨከን ብሎ መጀመሩ እያደር ሰለሚለመድ እድገታችንን ያፋጥነዋል” የሚልም አለበት። አባባሉ በቁሙ ችግር የለበትም ማለት እንችላለን። ወደ መሬት ሲወርድ ግን በመጠራጠር መንፈስ ተወጥሮ ገና ከጥልቅ አለመተማመን ባልወጣ ግንኙነት መካከል አኩል ተሰውተን አኩል መጠቀሙን ባንጠላም ማን ብቻውን መስዋዕት ሆኖ ነው ለማን ምቹ ስርዓት የሚፈጥረው የሚል ተጨማሪ ጥያቄን በጉምጉምታ ሲፈጥር ተሰምቱዋል። የዚህ ምክንያቱ ነባሩ ጥርጣሬ ብቻ አይመስለኝም። መስዋዕትነቱን ወዶም ተገዶም ከተቀላቀለው ጎን ለጎን ግልፅ ባልሆነ ምክንያት ከመስዋዕትነቱ የሚጠቀም እንጂ ከመዋጮው ነፃ የሆነ ወገን ባደባባይ ተሰልፎ ስለሚታይ ነው።

እውነት ለመናገር ምንም ነገር በማናቸውም ደረጃ ሲጀመር አንከን ስለማያጣው ፈጥኖ ትችት ለመሰንዘር አስቸጋሪ ይሆናል። በርግጥ እያደር እርምጃውን እያዩ ወጪውን ከቀሪው እያመዛዘኑ መፍረድን ይጠይቃል። ብዙ አገሮች ብዙ ዓይነት ስርዓቶችን ሲተክሉ የየራሳቸውን መስዋዕትነት ከፍለውበታል። ነገር ግን የኪሳራቸው መጠን የተለያየ ነው። ትልቁ የአንድ ስርዓት ስኬትም በተቻለ መጠን ባነሰ ኪሳራ ተፈላጊውን ውጤት በማምጣቱ የሚመዘን ይመስለኛል።

በመሰረቱ ቀድሞ የነበረው በከፋይና በሰብሳቢ መካከል ያለው አለመተማመን ዛሬ ከዘመናት በሁዋላ ምን ደረጃ ላይ ነው ያለው? ብሎ መጠየቅ ያስፈልጋል። በምትኩ መተማመንን ለመፍጠር ዓይን አይቶ ልብ የሚፈርደው ስንት ስራ ተሰርቱዋል? ስንትስ መተማመንን የሚሸረሽር አካሄድ ተተክሉአል? ብሎ መጠየቅ ግድ ይሆናል። እርግጥ ነው ብዙ ዘመናት ያልነበሩ አያሌ የልማት ስራዎች ባጭር ጊዜ ተከናውነው ታይተዋል። የዚያኑ ያህል ቀድሞ ባልነበሩ መጠን አያሌ ጨካኝና ደፋር ሌቦች ተፈልፍለዋል። በዚህ ወቅት ያገራችን ሰው ልማቱም ሌቦቹም በእኩል ቁጥር ከደጁ የቆሙለትና የቆሙበት ግብር ከፋይ መሆኑን ስንት የበላይ አስተዳዳሪ ያውቅ ይሆን?። ከላይ እንደተጠቀሰው የተበላሸ የግብር ታሪክ ያለው አገር በቁርጠኝነት ለመሻሻል ምንም ይሁን ምን ከሆነ ቦታ እርምጃውን መጀመር አለበት ብለናል። በዚሁ ስሌት እኛም ከሆነ ስፍራ ጀምረን ጥቂት ዓመታት መጉዋዝ ችለናል። ውጤቱ ምንም ይሁን ምን ካመታት ጉዞ በሁዋላ ካለፈው ሁሉ ተምሮ ከንግዲህ ደግሞ በዘለቄታው ለሰብሳቢውም ለከፋዩም በሚበጅና በሚመች የተሻለ መንገድ ተጠናክሮ ለመቀጠል ቆም ብሎ ማስተዋልና መማከር የአባት ነበር።

ነገር ግን ሲጀመር ከነበረው ከረር መረር ያለ እርምጃ በሁዋላ አሁን የሆነውና እየሆነ ያለው ግን ወደ ተሻለ ጥቅምና ምቾት የሚያመራ ሳይሆን ይልቁንም የሀገሪቱንም ጥቅም የከፋዩንም ክብር የሚገፍ ውጥረት የነገሰበትና መልሶ ወደ ቀድሞው አለመተማመን የሚከትት መሆኑ አሳዛኝ ያደርገዋል። ሁሌም ሁሉን ነገር ባለጉዳዩን አግልሎ ከላይ በሚወርድ ትዕዛዝ ብቻ ሁሉንም ማዋከብ የዕለትን እንጂ የዘላለምን ችግር አይፈታም። በተለይ በዘለቄታ የሚያገለግል ስርዓት በመትከል ሂደት።

በመሰረቱ ይሄ የምናውቀው ቤተሰባችን ዘመዳችን ጎረቤታችን የሆነ ከፋዩ ህዝብ እንኩዋንስ በሚታመን ማስረጃና በትዕግስት አስተምረውት ቀርቶ በማይረባ የሽንገላ ሰላምታ ሲደልሉትም ምስጢሩን ዘርግፎ የሚሰጥ ስጉ ህዝብ ነው። ምናልባት የሚጠብቀው ቅድመ ሁኔታ ቢኖር ሁሌም ክብሩ እንዳይዋረድበት ብቻ ይሆናል። ይህንን የግብር ስርዓት ለማሻሻል በተሞከረበት የስራ መነሳሳት ዘመን ሁሉ ይህ ቀላል ብልሀት በግብር ሰብሳቢው በኩል ሲሞከር አይቼ አላውቅም። የግብራችን አሰባሰብ ስርዓት የልቅሶ ሜዳ የሆነበት አንዱና ትልቁ ምክንያት ይሄ ነው ብዬ እከራከራለሁ። ይህንን ደፍሬ የምልበትን ምክንያት ባጭሩ ላስረዳ፡።

እስከ 2007 ዓ/ም ድረስ ከመምህርነቴ በተጉዋዳኝ በሙያዬ ስራ መስራት ፈለግሁና ማንም ሳይጠይቀኝ የንግድ ፈቃድ አወጣሁ። እግረ መንገዴን ላገሬ ጥቂት ገንዘብ እንኩዋ አዋጣለሁ በሚል። ከዋናው ስራዬ ይልቅ የግብር መክፈሉን ስርዓት ለመፈፀም እንደ ቁም እስረኛ በየሶስት ወሩ ያለውን ስቃይ ንቀት መንጉዋጠጥና እንግልት መቁዋቁዋም ባለመቻሌ ፈቃዱን ለመመለስ ተገደድኩ።

ያየሁት የቁም እስረኛ አበሳ በግብር አከፋፈል የመጀመሪያ ዓመታት በግብር ከፋይ ብቻ ሳይሆን በግብር ሰብሳቢም ላይ ሊፈጠር የሚችል በሁለቱም ወገን የጀማሪዎች ችግር ነው ተብሎ ይታለፍ እንበል። ሆኖም ከዓመታት ልምድ በሁዋላ በቀጣዩ ጊዜ እየተሻሻለ ስርዓቱ ለሁሉም ምቹ እየሆነ መሄድ ሲገባው፤ ጭርሱን ግብር ከፋዮች ሁሉ ሌቦችና አጭበርባሪዎች፤ ግብር ሰብሳቢዎች ግን በሙሉ ተቆጣጣሪዎችና ያገሩ ተቆርቁዋሪዎች ያደረገ ስርዓት ሲፈጠር ባይኔ በብረቱ ተመለከትኩ።

በተለይ የንግድ ፈቃዴን ለመመለስ በግብር አስፈፃሚዎች ፊት በቆምኩባቸው ቀናት ሁሉ ሰለ ግብር መስሪያ ቤት ያረጋገጥኩት ነገር ቢኖር፤ በዚህ ወቅት ኢትዮጵያ ውስጥ ያገራችን ሰው እንደውሻ ተስተናግዶ ሰብዓዊ ክብሩ የሚዋረድበት ስፍራ መሆኑን ነው። ከተወሰኑ ዓመታት ሙከራ፡ በሁዋላ ተንገዳግዶ ተመልሶ ደህና ቦታ ይይዛል ብዬ ተስፋ ያደረግሁበት መስሪያ ቤትና፡ ስርዓት የዚህ ዓይነት የዜጎች ማዋረጃ ጣቢያ ይሆናል ብዬ አስቤም አልሜም አላውቅም ነበር። በራሴ ላይ በመድረሱ ግን የበሽታውን ሰንኮፍ ለማስተዋል ችያለሁ።

እንግዲህ ግብር የሚፈለገው ለልማት ነው። ልማት የሚውለው ለሰው ልጅ ጥቅም ነው ። የሰውን ልጅ በማዋረድ የሚሰበሰብ ገንዘብ የውርደቱን ማስታወሻ እንጂ የምቾቱን ህንፃ ይገነባል ብዬ ለማሰብ እቸገራለሁ። ስለዚህ ማንነቴ ግድ ሳይሰጣቸው ላገሬ መዋጮ ላቀብል የቀረብኩትን ሰው በጠራራ ሰልፍ እያንቃቁ ባልታረመ አንደበት ለሚያዋርዱኝ ሰዎች ገንዘብ ልከፍል ቀርቶ ከፊታቸው ላልቆም ወስኜ በህግ አግባብ እስከወዲያኛው ተለያየን። ያንን ቀን ሳስብ ያለማጋነን በካንሰር ተይዤ የዳንኩበት ቀን ያህል ይሰማኛል። ልባርጉ በጁ ያለች ገንዘብ ንግዱንም ለመቀጠል ከንግዱም ለመለየት እንዳታስችለው በሁለቱ መሀል ቅርቃር እንዲገባ፡የተደረገ ብዙሀን ታችኛው ነጋዴ ምን ቢያደርግ ከዚህ ይገላገል ይሆን ? ይህ ማለት ምን ማለት እንደሆነ የሚገባው እዚያው ዘግናኝ ደጃፍ ላይ ተዋርዶ ለቀመሰው ብቻ ነው።

ዛሬ እየሆነ ካለው ስንነሳ፤ አስቀድሞ ግብር በጭፍን መገመትን ያመጣው ሰበብ፤ መረጃ ይሸሸጋል ከሚል ከነባሩ ያለመተማመን ስጋት በመነሳት መሆኑን ከባለስልጣናቱ ቃለ ምልልስ ሰምተናል። መልሱ ባጭር ሲነገር ከፋይ፤ አጭበርባሪ፤ ሰብሳቢ ደግሞ ያገር ጥቅም ተቆጣጣሪ ነው ማለት ነው ። በኔ ድምዳሜ ይህ የችግሩ መሰረታዊ ምንጭ የስብራቱ ሁሉ መጀመሪያ ነው። እኔ የማውቀው የኢትዮጵያ ፖሊሲ ሁሉ የሚጀምረው ባለጉዳይን ህዝብ ያገሩ ተሳታፊ የጥቅሙ ተቆጣጣሪ እንጂ ራሱን ሌባና አጭበርባሪ ነው ይገለል በማለት አይደለም (ቢያንስ በወረቀት ላይ)። ይልቅስ በኢትዮጵያ ሁኔታ ከኢትዮጵያውን ስለ ልቡና በመነሳት ያለዚህ ሁሉ ግርግርና፡ አውጫጭኝ አያሌ አዎንታዊ መንገዶችን ተከትሎ ውጤታማ ስራ መስራት በተቻለ ነበር። ለምሳሌ፤ የከፋዩን ሰብዓዊ ክብር ለድርድር ሳያቀርቡ በዜግነቱ ተንከባክቦ መብትና፡ግዴታውን በጥሞና እያስረዱ ያለ መስቀለኛ ምርመራ በፊት በር ቀርበው መረጃዎቹን በሙሉ በሃላፊነት ራሱ እንዲሰጥ፤ የሰጠውም መረጃ በየጊዜው እንደየሁኔታው እንዲሻሻልና እንዲስተካከል ስለ ትክክለኝነቱም ሆነ ስለ መዛባቱ ሁሌም ተጠያቂነቱ የርሱ መሆኑን በማስጠንቀቅ እንደራሱ ጉዳይ ሊተውለት ይገባ ነበር።

ይህ አካሄድ የሃላፊነት ስሜትን ከማሳደሩ በላይ “ ለካስ በሀገሬ እንደዚህ አከበራለሁ ፤ ታዲያ፡ከኔ የጎደለው ምንድነው “ የሚለውን ዘላቂ ጥያቄ ለመመለስ የሚያበረታታ ነበር ። ተፈላጊውም ግብ የዚህ ሀገራዊ ስርዓት ዘላቂ ጥያቄን መመለስ እንጂ ለዛሬ ሪፖርት የሚሆን ብዙ ገንዘብ መሰብሰብ መቻል አይደለም።

አሁን እየሆነ ያለው ግን ከፋዩን ሁሉ አንደ ወንጀል ተጠርጣሪ በመስቀለኛ ጥያቄ የሚያዋክቡ፤ ገሚሶቹ በጉቦ ጥማት ቀንዳቸው የቆመ፤ ገሚሶቹ እንደ ባዕዳን ጭካኔያቸው ከፊታቸው ላይ የሚንቀለቀል፤ ተሞልተው የመጡትን እንጂ የሚያዩትን የማያምኑ ፤የማይሰሙ፤ ግብረሃይሎች በማሰማራት ከፋዩን የማይመለከተው ጥያቄ ጭምር እየጠየቁ ባገሩ ጉዳይ የመገለልና የባዕድነት ስሜት እስኪሰማው ግብሩን ለበላተኛ የመክፈል የዱሮ ስሜት እንዲያገረሽበት ተደረገ። ይብስ ብሎ ይህንን አሰራር ዜጋው በልቅሶ ሲያማርር ሹመኞቹ በሚዲያ እየቀረቡ እንደሰለጠነ ዘዴ ፈጠጥ ብለው ሲከላከሉ አንዳንዴ ከማናደድ አልፎ ያስቃል።

ይሁንና በዚህ ጭፍን ግምታቸው መነሻነት ከፋዩ በየቢሮው እየቀረበ እየተብጠለጠለ የተመደበበትን እንዲከፍል ማስፈራራትና፡ ማስጠንቀቅ ቀጠለ። (በነገራችን ላይ ካገኘሁዋቸው ሰዎች አንድ ሰው ብቻ የቦሌ ክፍለ ከተማ የሰው ክብር በመጠበቅ ትንሽ ሻል ይላል ማለቱን አስታውሳለሁ።)

ይህ ሁሉ ሲሆን ዛሬ በዚህ ሰዓት ስለሚሰበሰበው ሳንቲም እንጂ ስለ ዘላቂ የሀገርና የዜጋ ግንኙነት ስለ ዘላቂ የስርዓት ተከላ ለሴኮንዶች መታሰቡን እርግጠኛ አይደለሁም ። አሁን ይህ ሂደት ብዙ ምስቅልቅል ክፈጠረ በሁዋላ ለሚቀርቡ ወቀሳዎች የሚዘጋጁት መልሶች አንዳንዴ ጭራሽ የሀገሩ ባለቤት ለሆነ ዜጋ የሚሰጡ አይመስሉም። “ ግብር ከመደብንበት ህዝብ ከመቶ አርባው ፐርሰንት ብቻ ነው ቅር ያለው” ብሎ የሚመልስ ባለስልጣን ቁጥሩ ላይ አልዋሸም ብንል እንኩዋ፤ ግብርና፡ግብር ከፋይ ዜጎችና መብታቸው ለአንድ ሀገር ያለው መሰረታዊ ትርጉም ገብቶታል ወይም ግድ ይሰጠዋል ለማለት ይቸግራል። ግብር ከፋዮች “ ሰብዓዊ ክብራችን ይገፈፋል እንገለመጣለን እንሰደባለን እንሽሙዋጠጣለን “ እያሉ ሲያለቅሱ “ ችግሩ የሰራተኞች ማነስ ስለሆነ ቁጥር እንጨምራለን “ ሲሉ ያላገጡት ባለስልጣ የመለሱትን ሳዳምጥ ጉዳዩ ጨርሶ የግብር ስለመሆኑ መጠራጠር ጀመርኩ ። ቁጥር እንጨምራለን ማለት ተሰብስበው እንዲሳደቡ እናደርጋለን ማለት ነው? ወይስ…..?

ካፈርኩ አይመልሰኝ ወይም እኔ ያልኩት ብቻ ነው ልክ ከሚል መነሻ ለተፈጠረው ችግር ሁሉ የሚደረደሩ የቀዳዳ መወተፊያ፡ መልሶች ሁሉ ሆድ ይፍጀው እያለ ራሱ ውስጥ ተደብቆ በቅኔ መንፈስ ለኖረ ህዝብ ዝም ማሰኚያ፡ እንጂ ከቶም ማሳመኛ ሊሆኑ አይችሉም።

ስርዓት መትከል ከስራዎች ሁሉ የከበደ ስራ እንደሆነ እንኩዋን በመንግስት ደረጃ ትንሽ መስሪያ ቤት ያስተዳደረም ቢሆን ለመገመት አይሳነውም። ሆኖም ስራው ያሻውን ያህል ቢከብድም ፤ ሁሉን በሆደ ሰፊነት ይዞ ሀላፊነቱን ራሱ እንዲወጣ የፈጀውን ጊዜ ፈጅቶ ህዝቡን ማላመድ ነው ልማትን ማፋጠን። ይህ ሁሉ ሀተታዬ ሌባና አጭበርባሪ የለም ሁሉ ንፁህ ነው ለማለት አይደለም። ሌባማ አገር ገንብተው በጠገቡት ቱጃሮችም መሀል አለ። እያልኩ ያለሁት ግን አጭበርባሪ የሚስተናገድበት የህግ መስመር እያለ ድፍን አገር እንደሌባ የሚዋረድበት አግባብ አይበጅም ነው። ህጋዊውን በክብር ማስተናገድ ግድ እንደሆነ ሁሉ ህገወጡንም ከነክብሩ የሚቀጡበት ህግ ያላት አገር መሰለችኝ ኢትዮጵያ። ህግ ተላላፊ ደግሞ ቁጥሩ ብዙ አይደለም። ዘላቂ ስርዓት ሁሉ በረዥም ሂደት ውስጥ እየጠራ ባስተማማኝ ይተከላል እንጂ በጥቂት ወንጀለኛ ሰበብ መላ ያገሩ ህዝብ ክብርና ማረግ አየተገፈፈ በዘመቻ ነገር ይቃናል ማለት በጉልበቱ የሚያስብ ሰው መንገድ ብቻ ነው።
በማጠቃለያዬ፤ ከክፍያዎች ሁሉ በፊት የሰው ክብር መቅደሙን እናረጋግጥ። ሁሉም ነገር ያለ ሰው ከንቱ ነውና።

ክብሩን ከነሃላፊነቱ ከሰጡት ኢትዮጵያዊ እንኩዋን ደጁ ላይ ለቆመ የምድር መንግስት አይቶት ለማያውቀው የሰማዩ ዙፋንም በፍቅርና በውዴታ ስንት አስራት ሲከፍል የኖረ ህዝብ ነው።

ሰሜን ጎንደር በሦስት ዞኖች ሊከፈል ነው

  • የቅማንት ሕዝብ የራሱ አስተዳደር ይኖረዋል ተብሏል

/ሪፖርተር/ ባለፉት ሁለት ዓመታት አመፅና ተቃውሞ ተከሰቶባቸው ከነበሩ የአገሪቱ ክፍሎች መካከል አንዱ የሆነው ሰሜን ጎንደር፣ ወደ ሦስት ዞኖች ሊከፈል መሆኑ ታወቀ፡፡

ሰሞኑን የሪፖርተር ምንጮች እንደገለጹት፣ በአሁኑ ወቅት በአማራ ክልል ውስጥ ካሉት ዞኖች መካከል አንዱ የሆነው ሰሜን ጎንደር ወደ ሦስት ዞኖች ይከፈላል፡፡

እስካሁን ድረስ ሰሜን ጎንደር ዞን 16 ወረዳዎች ያሉት ሲሆን ሰሜን ጎንደር፣ መሀል ጎንደርና ምዕራብ ጎንደር ተብሎ እንደሚከፈል ታውቋል፡፡

የፋሲለደስ ግንብ የሚገኝበት የአሁኑ ሰሜን ጎንደር መሀል ጎንደር ዞን እንደሚባልና ይህም ዞን በዙሪያው ያሉ ወረዳዎችን እንደሚያካትት ምንጮች ጠቁመዋል፡፡ ሰሜን ጎንደር ዞን ተብሎ የሚጠራው ሌላው ዞን ደግሞ በሰሜን ተራሮች አካባቢ ያሉ ወረዳዎችን እንደሚያካትና ደባርቅን የዞኑ ዋና ከተማ እንደሚያደርግ ታውቋል፡፡ ምዕራብ ጎንደር ዞን ተብሎ የሚጠራው ዞን ሦስተኛው አዲሱ ዞን ሲሆን፣ በአሁኑ የሰሜን ጎንደር ዞን በምዕራብ አቅጣጫ ያሉ ወረዳዎችን የሚያካትት እንደሆነ ታውቋል፡፡ የዚህ ዞን ዋና ከተማ ማን ሊሆን እንደሚችል እንዳልተወሰነ ተጠቁሟል፡፡

ሰሜን ጎንደር ዞን ሰፊ ከመሆኑ የተነሳ በልማትና በመልካም አስተዳደር ተደራሽነት ላይ አስቸጋሪ ሆኖ እንደቆየ አንድ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ የክልሉ ከፍተኛ ባለሥልጣን ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በዞኑ የሚገኘው ማኅበረሰብ በአብዛኛው አርሶ አደር በመሆኑ በቅርበት አግኝቶ ፍላጎቱን ለማርካትና የፍትሕ አገልግሎት ለመስጠት እንደታቀደ አክለዋል፡፡

ከዚህ በፊት ለረጅም ጊዜ ሲታሰብበት የቆየ ቢሆንም ወደ ውሳኔ ሳይመጣ የዘገየ ጉዳይ እንደሆነ ኃላፊው ጠቁመዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት የክልሉ መንግሥት ኅብረተሰቡን ደረጃ በደረጃ እያወያየና የጋራ መግባባት እየፈጠረ መሆኑን አስታውቋል፡፡ የአዳዲሶቹ ዞኖች አስተዳደራዊ ወሰንም በአብዛኛው እየተጠናቀቀና ተገቢው ግብዓቶች እየተሞሉ መሆኑንም ምንጮች ገልጸዋል፡፡ እንደ ቢሮና መሰል ሌሎች አገልግሎቶች በመዘጋጀት ላይ መሆናቸው ተጠቁሟል፡፡ በቅርብ ጊዜ ወደ ተግባር ሊገባ እንደሚችልም ተገልጿል፡፡

በዚሁ አዲስ መዋቅር የቅማንት ሕዝብ የራሱ አስተዳደር እንደሚኖረው ታውቋል፡፡ የቅማንት ሕዝብ ማንነቱ እንዲከበር ለብዙ ዓመታት ጥያቄ ሲያነሳ እንደነበር የገለጹት ኃላፊው፣ ‹‹ቢዘገይም በቅርብ ጊዜ ምላሽ ያገኛል፤›› ብለዋል፡፡ የቅማንት ሕዝብ በጎንደር በተለያዩ ቦታዎች የሚኖር ከመሆኑ አኳያ አከላለሉ ይኼን ከግምት ውስጥ ያስገባ እንደሆነም ገልጸዋል፡፡ የቅማንት ሕዝብ አስተዳደር በዞን ወይም በወረዳ ደረጃ  ይሁን እስካሁን ባይታወቅም፣ ሕዝቡ ራሱን በራሱ እንደሚያስተዳድር ኃላፊው ገልጸዋል፡፡

ሰሜን ጎንደር ወደ ሦስት ዞኖች ተከፍሎ በሌላ በኩል የቅማንት ሕዝብ የራሱ አስተዳደር ይኖረዋል ሲባል፣ ዞኑ ወደ አራት ዞን የመከፈል ዕድል ሊኖረው ይችላል? የሚል ጥያቄ ኃላፊው ቀርቦላቸው፣ ‹‹ይህ ገና ውይይት እየተደረገበት ነው፤›› ብለዋል፡፡

እነዚህ ውሳኔዎች ለሕዝብ ጥያቄ ምላሽ ከመስጠት አኳያ የተሰጡ ምላሾች እንደሆኑ ምንጮች ቢገልጹም፣ በዚህ ውሳኔ በተለይም ሰሜን ጎንደር ወደ ሦስት ዞኖች መከፈሉን እንደሚቃወሙ አንዳንድ የአካባቢው ነዋሪዎች ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡

‹‹ሰሜን ጎንደር ወደ ሦስት ዞኖች በሚከፋፈልበት ወቅት ጎንደር ጎንደርነቱን ያጣል፤›› ሲሉ ስማቸው እንዳይጠቀስ የጠየቁ ነዋሪ አስተያየት ሰጥተዋል፡፡

ስማቸውን መጥቀስ ያልፈለጉ በሰሜን ጎንደር ዞን ውስጥ ካሉት ወረዳዎች አንዱ የመጡ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባልም፣ ‹‹ሕዝቡ በዚህ ጉዳይ የሚስማማ አይመስለኝም፡፡ እኛ የልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ነው የጠየቅነው እንጂ፣ የመከፋፈል አይደለም እያለ ነው፤›› በማለት ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡

ሰሜን ጎንደርን ወደ ሦስት ዞን የመከፋፈልና የቅማንት ሕዝብ የራሱ አስተዳደር መካለልን በተመለከተ የክልሉ ከፍተኛ ካቢኔ ውይይት አድርጎበት ስምምነት ላይ የደረሰ መሆኑን፣ በቅርቡ ለክልሉ ምክር ቤት ቀርቦ እንዲመፀድቅም ይጠበቃል ተብሏል፡፡

ዘርፎ አደሮች Vs ሠርቶ አደሮች !

በአንድ ሀገር ውስጥ የሚኖሩ እጅግ ብዙ ዘርፎ አደሮችና ጥቂት ሠርቶ አደሮች ነበሩ። ዘርፎ አደሮች በማንኛውም መንገድ የሀገሪቱን ሀብት በመዝረፍና ወደ ሌላ ሀገር በማሸሽ ሀብትን ሲያካብቱ ጥቂቶቹ ሠርቶ አደሮች ደግሞ እንደምንም እየተፍጨረጨሩና የሚያገኟትን አማራጭ ሁሉ በትጋት በመጠቀም በሐቅ ሀብት ያፈሩና ያፈሩትንም ሀብት መልሰው ለሕዝብ ጥቅም ያውሉ ነበር። የዚያች ሀገር ሕዝብም እየዘረፉ ከሚከብሩት ይልቅ በታማኝነት ለሚሠሩ ሠርቶ አደሮች ልዩ ፍቅር ይሰጥና ያከብራቸው ነበር። ይህንን ያስተዋሉ ዘርፎ አደሮችም እንዲህ ሲሉ መከሩ።
<<ጎበዝ… እነዚህን ሠርቶ አደሮች ከዚህች ሀገር ካላጠፋናቸው የእኛ ህልውና አደጋ ውስጥ ነው። ምክንያቱም… ሲጀምር በነፃነት የምንዘርፈውን ሀብት እየሠሩ እየቀነሱብን ነው። በጥቅማችን መጥተዋል። ሲቀጥል እነዚህን በመሥራት ብቻ የሚያምኑ ሰዎችን እስካላጠፋን ድረስ ሕዝቡ ሥራ ወዳድ ነውና ከእነርሱ ጎን መሰለፉ አይቀርም። እነዚህ ሠርቶ አደሮች ምንም በቁጥር ጥቂት ቢሆኑም እንኳን የሚያገኙትን ሀብት በሙሉ መልሰው ለሕዝቡ ጥቅም እያዋሉ ስለሆነ በሂደት በሀብት እንደሚነግሱብንና የምንዘርፈውን እንደሚያሳጡን ግልጽ ነው። በተለይ ሕዝቡን ከያዙብን ቀስ በቀስ እኛን ከዘረፋ ውጭ ያደርጉናል። ይህ ደግሞ የሕልውናችን ፍፃሜ ይሆናል። ስለዚህ አሁኑኑ እናጥፋቸው። እነርሱን ለማጥፋትም የሀሰት ወሬ እናስወራ። የሀሰት መረጃ እንፈጠር። ይህንን ለሚሠሩልን አካላትም ዋስትና እንስጥ። በሠርቶ አደሮች ሀገር ዘርፎ መኖር የማይታሰብ መሆኑ ግልጽ ነውና ተነሱ… ዘመቻ ሠርቶ አደሮችን ማጥፋት!>> ብለው ተነሱ። መክረውም አልቀሩ ወደ ተግባር ገቡ።
ዘርፎ አደሮቹ ይህንን ምክር መተግበር በጀመሩ ማግስት ግን ከሕዝቡ ያልጠበቁትንና ያልገመቱትን ምላሽ ማግኘት ጀመሩ። በእነርሱ ቤት ዘርፎ አደርነታቸው በሕዝቡ አይታወቅም። ዳሩ ግን ሕዝቡ እያንዳንዷን ሥራቸውን ጠንቅቆ ያውቅ ነበርና በዘመቻቸው ማሾፍና ማሽሟጠጥ ጀመረ። “ምነዋ ዘርፎ አደሮቹ ሰሞኑን ከንቱ ይደክማሉሳ… ‘ለማያውቅሽ ታጠኝ’ አሉ… እነዚህን ጥቂት ጨዋ ልጆቻችንን ስም ማጥፋት መጀመራቸው መፍራታቸውን ያሳያል… አሂሂሂ… ‘ድሮ ነበር እንጅ መጥኖ መደቆስ’ አሉ። እኛ ማን እንደሚጠቅመን፣ ማን ሌባ እንደሆነ፣ በጨዋ ሰው ላይም ማን ስም በማጥፋት እንደሚዘምት እናውቃለን። ሌቦቹ ግን ምናለ የዘረፉትን በሰላም ቢበሉና እነዚህን ታማኝ ልጆቻችንን እንኳን ቢተውልን?” እያሉ የቡና መጠጫ ከማድረግም አልፎ በየአጋጣሚው በግልጽ ይነግሯቸው ጀመር። ይሁንና አሁንም ዘርፎ አደሮች ስልት እየቀያየሩ ሠርቶ አደሮችን ማሳደዱን ቀጠሉ።
በዚህ ነውረኛ ሥራቸው የተማረረው ሕዝብም ሰላማዊ ሰክፍ ወጣ። በብዙ መፎክሮች የታጀበው ሰልፍ እንዳበቃም የሰልፉ መሪ ይህንን መልእክት አስተላለፈ።
<<ዘርፎ አደሮች ሆይ! እናንተ የሠርቶ አደሮችን ስኬት ማየት እንደማትፈልጉ እናውቃለን። ለምን ቢባል ሠርቶ አደሮቹ እናንተ ዘርፋችሁ ልትወስዱት ያቀዳችሁትን ሠርተው ስለሚወስዱባችሁ ነው። እናም እናንተ ዘርፎ አደሮች ሠርቶ አደሮችን ከመጥላትም አልፎ በግልጽ ማሳደድ መጀመራችሁ… ምንም የሚገርም ነገር የለውም። ሠርቶ አደሮች እያሉ እናንተ ሁሉንም ለመዝረፍ ስለምትቸገሩ እነርሱን ለማጥፋት እየሞከራችሁ እንደሆነም እያየን ነው። ግን ግን… ሲያምራችሁ ይቅር። እኛ ከሠርቶ አደሮች ጎን ነን። እናንተ እነርሱን ለማጥፋት ስትነሱ በእኛም ሕልውና ላይ እየመጣችሁብን ነውና ስታጠፉን ዝም የምንል ይመስላችኋልን? ስትዘርፉ ዝም አልን… አሁን ግን እናንተ ከምትዘርፉት የምትተርፈውን ጥቂት ሀብት በትጉህነታቸው እያባዙ ለእኛና ለልጆቻችን ኑሮ እያዋሉ ያሉትን ታማኝ ልጆቻችንን ልታጠፉ ስትነሱ ዝም አንልም። ተነቃቅተናል! ከሀገራችን መወገድ ካለበት ዘርፎ አደር እንጅ ሠርቶ አደር አይደለምና… ጉድጓዳችሁን አትቆፍሩ።>>

ይህን የሕዝብ ድምጽ የሰሙ ዘርፎ አደሮችም… የዘረፉትን ይዘው……… ወዴት እንደገቡ አልታወቀም።

.
ዘርፎ አደሮች ሁሌም ሠርቶ አደሮችን ያሳድዳሉ። ብዙዎቹ ሠርቶ አደሮችን በዘርፎ አደሮች ዘመቻ ይጠፋሉ። በመጨረሻ ግን ሁሉን የሚያውቀው ሕዝብ ይነሳል። ሕዝብ ደግሞ ማንን ማጥፋት እንዳለበት ጠንቅቆ ያውቃል!!!

 

ዝክረ ጴጥሮስ በሐምሌ 22

abune Peteros
አቡነ ጴጥሮስ በኢጣልያኖች በአደባባይ ሲገደሉ ሂደቱ እና በዕለቱ የታዩት ክስተቶች ምን ይመስሉ ነበር::
የጣልያንን ወረራ ለመከላከል በ1928 አዋጅ በታወጀ ጊዜ በወቅቱ የምስራቅ ኢትዮጵያ ጳጳስ የነበሩት አቡነ ጴጥሮስ ንጉሠነገሥቱን ተከትለው ወደማይጨው ዘመቱ። በ1928
ሐምሌ 21 ቀን የተባበሩት የአርበኞች ግምባር አዲስ አበባ ላይ የሠፈረውን የጠላት ጦር ለመዋጋት በአደረገው ቀጠሮ መሠረት አቡነ ጴጥሮስ በነደጃዝማች አበራ ካሣ ይመራ ከነበረው የሠላሌ ጦር አብረው ወደ አዲስ አበባ ገቡ። ይህ ጦር ግን የሚፈለገውን
ውጤት አለመምጣቱን በመገንዘብ ወደመጣበት ሢያፈገፍግ አቡነ ጴጥሮስ የአዲስ አበባን ህዝብ ሠብከው በጠላት ላይ ለማሥነሣት በማሠብ ከጦሩ ተለይተው አዲስ አበባ ቀሩ። ብዙም ሣይቆዩ አንድ ቀን ብቻ እንደቆዩ የጦር አለቆች ፊት ቀረቡ።
አቡነ ጴጥሮስ ጳጳሰ ዘምስራቅ ኢትዮጵያ ተላዌ አሠሩ ለአቡነ ኢየሱስ ሞዓ
ብፁእነታቸው ከተያዙበት ጊዜ ጀምሮ በጠላት የጥይት እሩምታ እስከተገደሉበት ጊዜ ድረስ የነበረውን ሂደት ‘ኮርየር ዴላሴራ’ (corriere della sera) የተባለው ጋዤጣ ወኪል እና የምስራቅ አፍሪካ ዜና መዋዕል አዘጋጅ የነበረው ‘ፖጃሌ’ የተባለ ጋዜጠኛ እ.ኤ.አ. ሰኔ 15 ቀን 1936 ዓም አዲስ አበባ በነበረ ጊዜ ሂደቱን ባየውና በተመለከተው መንገድ እንደሚከተለው ፅፎ ነበር
“ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ ቁመታቸው ረዘም ፊታቸውም ዘለግ ያለና መልካቸው ጠየም ያለ ዐዋቂነታቸውና ትሕትናቸው ከገጻቸው የሚነበብ ሲሆን በዚህ ጊዜ ለብሰውት የነበረው ልብሰ ጵጵስና ጥቁር ካባ ያውም በጭቃ የተበከለ ነበር፡፡ በዚህ ሁኔታ ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ ወደ ችሎት ቀረቡ፡፡ ለፍርድም የተሠየሙት ዳኞች ሦስት ሲሆኑ እነዚህም ጣሊያኖችና የጦር ሹማምንት ናቸው፡፡ የመካከለኛው ዳኛ ኮሎኔል ነበር፡፡ የቀረበባቸውም ወንጀል ‘ሕዝብ ቀስቅሰዋል፣ ራስዎም ዐምፀዋል፣ ሌሎችንም አንዲያምፁ አድርገዋል’ የሚል ነበር፡፡ ዳኛውም ‘ካህናቱም ሆኑ የቤተ ከህነት ባለሥልጣኖች ሊቀ ጳጳሱ አቡነ ቂርሎስም የኢጣሊያንን መንግሥት ገዢነት አምነው አሜን ብለው ሲቀበሉ አርስዎ ለምን ዐመፁ፣ ለምን ብቻዎን አፈንጋጭ ሆኑ?’ ሲል ጠየቃቸው ፡፡ አቡነ ጴጥሮስም የሚከተለውን መለሱ”፡፡
“አቡነ ቄርሎስ ግብፃዊ ናቸው፣ ስለ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን የሚገዳቸው ነገር የለም፡፡ አኔ ግን ኢትዮጵያዊ ነኝ፡፡ ሐላፊነትም ያለብኝ የቤተ ከርስቲያን አባት ነኝ፡፡ ስለዚህ ስለ ሀገሬና ስለ ቤተ ከርስቲያኔ አቆረቆራለሁ፡፡ ከዚህ በቀር ለእናንተ ችሎት የማቀርበው ነገር የለኝም፡፡ ለፈጣረዬ ብቻ የምናገረውን አናገራለሁ፡፡ እኔን ለመግደል እንደወሰናችሁ ዐውቃለሁ፡፡ ስለዚህ በእኔ ላይ የፈለጋችሁትን አድርጉ፡፡ ግን ተከታዮቼን አትንኩ” አሉ፡፡
ይሀንንም ብለው በጥይት ተደብድበው ሲገደሉ እንዲያይ ተጋብዞ ለተሰበሰበው ሕዝብ የሚከተለውን ሕያው መልእከት አስተላለፉ፡፡
”አረማዊ የሆነው የፋሺስት መንግሥት ቤተክርስቲያንን ለማቃጠል፣ ሕዝበ ክርስቲያንን ለመግደል፣ ሃይማኖትን ለማጥፋት፣ ታሪካችንን ለማበላሸት የመጣ ነው፡ እንጂ በጎ ለመሥራት፣ እውነተኛ ፍርድ ለመስጠት ስላልመጣ ለዚህ ለግፈኛ አትገዙ፡፡ ስለ ውድ ህገራችሁ፣ ስለ ቀናች ሃይማኖታችሁ ተከላከለ። ነጸነታችሁን ከሚረክስ ሙታቹህ ስማችሁ ሲቀደስ ታላቅ ዋጋ ያለው ክብር ታገኛላችሁ። የኢትዮጵያ ህዝብ ለዚህ ለጠላት እንዳይገዛ አውግዣለሁ፤ የኢትዮጵያ መሬት ጠላትን ብትቀበል የተረገመች ትሁን። በፈጣሪየ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም የተገዘተች ትሁን።”
እኒህ ጳጳስ ሐቀኛ ነበሩ። ነገር ግን ለኢጣሊያ ለጋስዮን ታዝዞ የመጣው አስተርጓሚ ዳኞች የሚሉትን ብቻ ከማስተርገ፡ም በቀር ጳጳሱ የሚናገሩትን ሐቀኛ ንግግር አላስተረጎመም፡፡ አኔ እንኳን የሰማሁት በአዲስ አበበ ለሠላሳ ዓመት የኖረው የእቴጌ ሆቴል ሐላፊ የነበረው የግሪክ ዜጋ ማንድራኮስ አጠገቢ ተቀምጦ ስለ ነበር የተናገሩትን ሁሉ ስለ ገለጠልኝ ነው፡፡ እኔ እንደ ሰማሁት ፍርዱን ለመስማት በብዛት የተስበስቡት ጣሊያኖችና ታዝዞ የወጣው የአዲስ አበበ ሕዝብ ሐቀኛ የሆነውን ንግግራቸውን ቢሰማ ኖሮ ልባቸው ይነካ ነበር”።
ሆኖም አስተርጓሚው በጳጳሱ ላይ ተጽዕኖ ስላሳደረበቸው እውነተኛ ንግግራቸው ሳይገለጥ ቀረ። ቀጥሎም ብፁእነታቸው በፍርድ ችሎት ላይ እንዳሉ ሕዝቡ ሁሉ ስለ ርሳቸው እያዘነ ሳለ መስቀላቸውን አውጥተው እየጸለዩ ሕዝቡን ባረኩ። ወዲያው የሞታቸው ፍርድ ሲሰማ ሕዝቡ በኢጣልያ የእጅ ሰላምታ ዓይነት እጁን እንዲያነሣ ታዘዘ። በዚያን ጊዜ አቡነ ጴጥሮስ የሞታቸው ሰዓት መድረሱን ዐውቀው ስዓታቸውን ከኪሳቸው አውጥተው ተመለከቱ። በዚህ ጊዜ ሁሉ ምንም ፍርሃት አይታይባቸውም ነበር። የሞታቸውን ፍርድ ያነብ የነበረው ኢጣሊያዊ ዳኛ ግን ይንቀጠቀጥ ነበር፡፡ ታላቅ ፍርሃትም በፈቱ ላይ ይታይ ነበር።
ይሙት በቃ የተፈረደባቸው ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ በችሎት ፊት ለብዙ ሰዓታት ቆመው ስለዋሉኖ ደከሞአቸው ስለ ነበር ለመቀመጥ ፈልገው ዳኛውን በትሕትናና በፈገግታ ጠየቁት። እንዲ ቀመጡም ፈቀደላቸው፡፡ በመጨረሻም የሞታቸው ፍርድ ከተነበበ በኋላ የፈረዱባቸውን ዳኞች ጸልየው በመስቀላቸው ባረኩዋቸው። ብፁዕነታቸው እስከ መቃብር አፋፍ ድረስ የፍርሃትና የድንጋጤ ምልክት ያይደለ ከልብ የሆነ ፍጹም ቆራጥነት ይታይባቸው ነበር፡፡
የሀገራቸው በጠላት መወረር የሕዝበቸው መገደልና መታስር የቤተ ከርስቲያናቸው መደፈር እስከ ሞት ያደረሳቸው እኒህ እውነተኛ ጳጳስ ሐምሌ 22 ቀን ለመገደል ሲወስዱ ጥይት አልፎ ሌላ ሰው እንዳይጎዳ ግንብ ይፈለግ ጀመር፡፡ ሩቅ ባለመሔድ ከመካነ ፍትሑ 10 ሜትር ርቆ ግንብ ያለው መግደያ ቦታ ተገኘና ወደዚያ ተወስዱ። ከገዳዮቹም አንዱ ‘ፊትዎን ለመሸፈን ይፈልጋሉገ?’ ሲል ጠየቃቸው፡፡ ‘ይህ የአንተ ሥራ ነው’ ሲሉ ብፁዕነታቸው መለሱ’፡፡ ከመግደያውም ቦታ እንደ ደረሱ ወንበር ቀረበላቸውና ፊታቸውን ወደ ግንቡ ጀርባቸውን ወደ ሕዝቡ እድርገው እንዲቀመጡ ሆኑ።
ከዚያ በኋላ ስምንት ወታደሮች በስተጀርባቸው ሃያ ርምጃ ርቀው ተንበርክከው በተጠንቀቅ ቆሙ። ወዲያው አዛዡ ‘ተኩስ’ በማለት ትእዛዝ ሲስጥ ስምንቱም ተኩስው መቱዋቸው። ግን በስምንት ጥይት ሳይሞቱ ቀሩ። መሞታቸውንና አላመሞታቸውን ለማረጋገጥ ዶክተር ተጠራ። ዶክተሩም እንዳልሞቱ አረጋገጠ። ከዚያም ሌላ ወታደር በሦስት የሽጉጥ ጥይት ራስ ቅላቸውን መትቶ ገደላቸው፡፡ የብፁዕነታቸው አሰክሬን ማንም እንዳይወስደው በአስቸኳይ ከአዲስ አበባ ውጭ ማንም በማያውቀው ቦታ በምሥጢር አንዲቀበር ተደሪገ። በዚያች ሌሊት በአዲስ አበባ ውስጥ በየቤቱ ልቅሶና ዋይታ ሆነ”
በተጨማሪም ደራሲና ጋዜጠኛ ጳውሎስ ኞኞ “አቡነ ጴጥሮስ እንዴት ሞቱ” ሲል ሙሴ ፓይላክን ጠይቆአቸው እርስቸውም የሚክተለውን ተናግረዋል።
“አቡነ ጴጥሮስ የተገደሉ ዕለት እዚያው ነበርኩ። መጀመሪያ በእጃቸው ይዘውት የነበረውን መጽሐፍ ቅዱሳቸውን ተሳለሙት። ቀጥለውም በያዙት መስቀል አማትበው ሕዝቡን ባረኩ፡፡ የኪሳቸውንም ሰዓት አውጥተው ካዩ በኋላ መልሰው ከ ኪሳቸው ክተቱት። ወዲያው ወታደሮች በሩምታ ተኩስው ገደሉ ዋቸው። ይህ እንደሆነ አስገድዶ ኮሎኔል ተመልካቹን ሕዝብ አጨብጭቡ ብሎ አዘዘና ተጨበጨበ።
ማታ ከአስገዳዩ ኮለኔል ጋር ተገኖኝተን ስንጫወት ‘በዚህ ቄስ መገደል አኮ ሕዝቡ ተደሰቷለ’ እለኝ ‘እንዴት?’ ብለው ‘አላየህም ሲያጨበጭብ’ አለኝ። እኔም ‘ባታውቀው ነው እንጂ የሕዝቡ ባሕል ሲናደድም ያጨበጭባል’ አልኩት። ‘እንዴት?’ ቢለኝ እጄን እያጨበጨብኩ አሳየሁት። እሱም አሳየኝ። ከዚህ በኋላ ” የሆነው ቢሆን እኔ ትልቅ ማስታወሻ አግኝቼአለሁ” ብሎ አቡነ ጴጥሮስ ሲገደሉ ይዘውት የነበረውን መስቀልና መጽሐፍ ቅዱስ የኪስ ስዓታቸውን ጭምር አሳየኝ። መጽሐፍ ቅዱሱ መሐል ለመሐል በጥይት ተስንጥቋል። መስቀሉም ልክ በመሐከሉ ላይ ጥይት በስቶት ወጥቷል። የኪስ ስዓታቸውንም እንዳየሁት፡ እንደዚሁ ጥይት በስቶታል” ጠላት ድል ተደርጎ ኢትዮጵያ ነፃነቷን ከተቀዳጀች በኋላ የብፁዕነታቸውን አኩሪ ታሪክ ትውልድ ሲዘክርላቸው እንዲኖር መታሰቢያ ይሆናቸው ዘንድ በግርማዊ ቀዳማዊ ንጉሠ ነገሥት አሳሳቢነት ሐምሌ 16 ቀን 1938 ዓም በአዲስ አበባ ከተማ እምብርት ሐውልት ቆሞላቸዋል::
አቡነ ጴጥሮስ በአደባባይ በፋሺሽት ኢጣልያ የተረሸኑት ሐምሌ 22: 1928 ዓም ነበር።
መታሰቢያ ሃውልታቸው አራዳ ይገኛል::