Archive | June 2014

How To Enable Amharic In Google Docs, And Why It Matters to Ethiopian Bloggers



In the Ethiopian community, bloggers, journalists, and activists are all targets of increasing levels of surveillance and intimidation. The Ethiopian government has used its monopoly on telecommunications to restrict its citizens rights to privacy and freedom of expression. The websites of opposition parties, independent media sites, blogs, and several international media outlets are routinely blocked by government censors and radio and television stations are routinely jammed. Bloggers, including six members of the Zone Nine Blogging collective, are harassed, threatened, and jailed if they don’t “tone down” their writings. Ethiopians outside of the government’s reach are spied on using surveillance technology purchased from European companies such as Gamma International and Hacking Team. In short, Ethiopian bloggers are a very vulnerable population.

The Ethiopian government uses many methods to spy on bloggers, but by far the most invasive involves the covert installation of malware on their computers, which captures keystrokes, stores passwords, takes screen shots, and can record audio and video in the room where the computer is located. This malware is usually spread by downloading and opening infected documents. For users who are concerned about Ethiopian government surveillance (but not US government surveillance, or surveillance by governments to whom Google supplies user datain response to court orders), one easy work-around is to open documents in Google Docs instead of downloading and opening them on your computer in Microsoft Word or some other word processing program.

Until recently, Ethiopian bloggers were unable to make full use of this advice because Google Docs did not support Amharic, the national language of Ethiopia. Now Google has added support for Amharic to Google products, giving a vulnerable population a powerful tool that they can use to protect themselves from state-sponsored malware and surveillance.

Directions For Enabling Amharic in Google Drive

Docs (similar in Gmail):

In Google Drive, it’s easy to switch language preferences by clicking the gear icon in the upper right of your screen, selecting Settings, then under General, clicking the drop-down menu next to Language, and then scrolling to the bottom to select “Amharic” (written in Ethiopic font).

1. Gear widget:


2. Language settings:


Once the language is set in Drive, Docs, Sheets, Slides, Forms and Drawings will also show up in the language chosen. This help article also tells users how to switch the Drive, Docs, Sheets, Slides (and all Docs editor) language step-by-step.

Directions for Enabling Amharic In Other Google Products

Users can also set language preferences in the Account settings, under Language at Once Amharic or any other language is chosen there, many Google products which support Amharic will then show in Amharic, and any which don’t support this will display the closest appropriate language for Amharic speakers.

Amharic users may also use input tools, which offers a simulated keyboard so that users can input Amharic font directly in Docs, even if they don’t have an Amharic keyboard. This feature is available in Gmail, Docs, and other Google products.


Source: EFF

Desperate wife seeks kidney donor for ailing husband

Iyob Kebede and his wife Tirsit both work as drivers. (Supplied)

Iyob Kebede lies in his hospital bed, a defeated man.

His prognosis is ‘bleak’ according to his doctor, while his weekly life-saving treatment is now putting a drain on his family’s savings.

The only cure is a kidney transplant for which he is unable to find a donor or the means.

The 28-year-old Ethiopian is suffering from renal failure that requires him to endure haemodialysis treatment twice a week for the interim until he undergoes surgery – if he ever can, fears his wife.

The 28-year-old Tirsit spends her days caring for her husband and their two-year-old son Kirubel; the nights are spent ferrying passengers from Dubai Airport for the Roads and Transport Authority, where she works as a cab driver.

Iyob, who is also a cab driver with Metro Taxis, is currently on medical leave she says.

“I don’t know how long can we keep this up,” says Tirsit, wiping away tears as she looks over at Iyob, whose silent demeanour is only punctuated by the hissing of the dialysis machine he is hooked up to at the Belhoul Speciality Hospital, where he is currently being treated.

With hospital bills averaging Dh10,000 per month, the fear of the mounting expenditure keeps her from sitting still even for a few minutes.

“I have committed myself to 24-hour shifts at work so I can make the commissions. I need that money,” says an emotional Tirsit, who earns a meagre Dh1,000 basic salary. “People tell me that I will fall sick doing this. But how can I stop when Iyob needs this for his treatment? They tell me he has reached the cut-off limit for his health insurance for this year. I am unsure how to continue with his treatment when we exhaust our savings.”

According to his physician and Specialist Nephrologist, Dr Paulose Thomas, Iyob suffered from a history of pedal oedema (swelling of the feet and ankles due to accumulation of excessive fluid) for eight months, at the beginning of last year, and was advised to undergo renal biopsy.

Due to lack of funds, according to Tirsit, her husband travelled to Ethiopia last September to undergo treatment.

However, hurdles facing him in his home country had him return to Dubai in January, where his health continued to deteriorate until he finally returned to the hospital in May.

‘Why has this happened to us?’

As Iyob’s four-hour dialysis cycle finishes for the day, we walk over to the surgical doctor’s waiting room where he will be checked for any deterioration in infection.

Hunched over in his seat, Iyob talks about his past year of hospital visits and health checks: “It has happened. I now have to live with it. After being diagnosed here, I was scheduled for a biopsy, but I decided to fly to Ethiopia instead for further treatment.

“I was there for nearly four months, getting treatment in Addis Ababa. But there are just three hospitals that treat people with my condition and the waiting period is so long that I finally returned to Dubai.”

Tirsit continues: “Unsure where to go, I took him to Dubai Hospital next thinking a government hospital would be more affordable. But after a week of treating him, he was sent away with the message that there is a lack of space and he needs to find private care. That’s how we turned at Belhoul.”

Dr Thomas said the only cure for Iyob is a kidney transplant.

He said: “Usually, it is family that steps up as a donor, but in his case, Iyob says he has no siblings and his father is deceased. His mother is diabetic they say.

“There is an aunt who may step up, but in such cases, it is always good if the wife turns out to be a suitable match. But as no central registry for donors exists in the UAE, it would be best if his family steps up if they can.”

Tirsit has also agreed to step up and save her husband’s life if his aunt fails to be a match. But the fear of undergoing transplant surgery haunts her.

“My feet also swell up when I drive. What if I also have a similar health issue? What will become of my child if both his parents are sick? But of course, I cannot let my husband die. If he needs me, I will do whatever I can.”

Dr Thomas adds: “Patients such as Iyob can lead a relatively normal life as long as they continue to get treatment. But the only solution for a full recovery will be a transplant.

Upon the recommendation of the doctor, the Kebedes have also contacted hospitals in India, where dialysis treatment is “half the cost,” says Dr Thomas.

Turn to Tirist and the fear is etched on her face.

She says: “I don’t know what to do. My husband gets frustrated at me. I feel it’s all spinning out of control. Why has this happened to us?”

While the Kebedes struggle with the cruel twist of fate in their lives, friends and well-wishers are contacting the Ethiopian Embassy and other charity foundations to help the family.

“This is not what he had planned for our lives when we got married,” she says. “But we must do now what we have to do to save his life.”

What is haemodialysis?

According to the National Kidney Foundation in the US, haemodialysis is when an artificial kidney is used to remove waste and extra chemicals and fluid from the blood.

To get blood into the artificial kidney, a doctor needs to make an entrance into the blood vessels via a minor surgery to the arm or leg.

Sometimes, an access is made by joining an artery to a vein under the skin to make a bigger blood vessel called a fistula.

የኢትዮጵያ ታሪክ


…በዚያም ወራት ደጃች ብሩ፤ ጭልጋ አርባ አምባ ታስሮ ሳለ፣ ሚሽቱ ወይዘሮ የውብዳር ከእልፍኝ አሽከሮቿ አንዱን መልምላ ውሽማ አበጅታ ነበረ፡፡ ይህን ነገር ደጃች ብሩ በሰማ ጊዜ አዘነ፡፡ በበገና እንዲህ ብሎ አለቀሰ፡፡ …
“መከራን በሰው ላይ እንዲያ ሳቀለው፣
ምንኛ ከባድ ነው እኔ ብይዘው፡፡
መከራ ሲመጣ አይነግርም አዋጅ፣
ሲገሠግሥ አድሮ ቀን ይጥላል እንጅ፡፡
ዘሃው ሰለሰለ ሸማኔው ተቆጣ፣
እስተወዲያው ድረስ መጠቅለያ ታጣ፡፡
የኔታም አይመጡ እኔም አልመለስ፣
ዋ ቢቸና ቀረ እስተወዲያው ድረስ፡፡
ከእልፍኝ ሰው አይግባ ሚሽቴን ሰው አይያት አይሉም አይሉም፣
ፈረሱን ሰው አይጫነው፣ በቅዬን ሰው አይጫነው አይሉም አይሉም፣
ጠጁ ቀጠነብኝ፣ ሥጋው ጎፈየብኝ አይሉም አይሉም፣
ቀን የጣለ ለታ፣ የጨነቀ ለታ፣ ይደረጋል ሁሉም። አለ፡፡
የደጃች ብሩ ግጥም ብዙ ነው፡፡ በሰራው ክፋት ብድሩን ከፈለ፡፡ በዘመኑ ጎጃምን ሲገዛ ያደረገው ክፋት ተጽፎ አያልቅም፡፡ ሚሽቱ ወይዘሮ የውብዳር ቤተክርስቲያን ልትሳለም በምትወጣበት ቀን አስቀድሞ ሰው የገባ እንደሆነ የዱላ በረዶ ይወርድበት ነበር፡፡ በደረቤ በየወረዳው ፲ ፲ (አሥር አሥር) እንስራ ጉንዳን ለምስጥ ማጥፊያ ብሎ ደሃውን አስጨንቆት ነበረ፡፡ ያንን ጊዜ ባላገር ጉንዳን በሣምባ ሥጋ እየተሰለበ በእንስራ ውስጥ እየከተተ ወደ ሶማ አምባ ሲወስድ ጆሮውንና ትክሻውን እየነከሰ አስቸገረው፡፡ የዚህ ጊዜ በለቅሶ ሲአንጎራጉር እንዲህ አለ፡፡
ከመከራው ሁሉ የጉንዳኑ ባሰ፣
የተሸካሚውን ጆሮና ትክሻ እየተናከሰ፡፡ አለ፡፡
ደግሞ የሴት ብልት ጠጉር የበቅሎ ቁርበት ይበጃል ብሎ ፭፻ ጉንዲ ጠጉር በሚዛን አምጡ ብሎ በየወረዳው ጥሎ ደኃውን አስለቀሰው፡፡ በሚዛን ሳይሞላለት ጊዜ የራሱን ጠጉር እየጨመረ ቢሰጥ እምቢ እያለ ወርቅ ተገላገለው፡፡
ያን ጊዜ የሴት ዘመድ የሌለው ተቸግሮ ነበረ፡፡ ደግሞ አፄ ቴዎድሮስ እንዳይሰብረው ብሎ ሶማን ሊያሰራ ፴ ጎበዝ ግንድ ተሸክሞ ሲወጣ፣ ከጠባብ ቦታ ላይ ተጨናንቆ ግንዱ ወንጥሎት ገደል ይዞት ገባና አለቀ፡፡ ይኸን ደጃች ብሩ በሰማ ጊዜ ገበሬ ምንኛ ተዋዳጅ ነው፡፡ አንድነት ወርዶ አለቀ ወይ ብሎ ቀለደ፡፡ አለሚገባ እጁን  እግሩን የቆረጠው ሰውም ብዙ ነው፡፡
ይህን ሁሉ ክፋት ክርስቶስ መዝኖ ጊዜው ሲደርስ፣ በአጼ ቴዎድሮስ እጅ አግብቶ ሚሽቱን ለጠብደል ማላገጫ አድርጎ ሲአስለቅሰው ኖረ። የደጃች ብሩን ልቅሶ አጼ ቴዎድሮስ በሰማ ጊዜ ሎሌዎች በድለዋል አሉና ልቅጣዎ ብሎ ላከበት። ደጃች ብሩም ለጊዜው ኀዘን አብርትቶ ነበረና መንግሥትዎን ያሰንብትልኝ፡፡ ቃሉ ደረሰኝ፡፡ ግን የጮሁለት ሰው አለና የዚያን ቁርጥ ሳውቅ ይሁን አለ፡፡
መልክተኛው ከመድረሱ ውሽማዋን መብረቅ ገደለው፡፡ ደጃች ብሩም ክርስቶስ ሰማኝ፡፡ ፍርዱን ፈረደ፡፡ ባላጋራየ ሞተ ብሎ ላከ፡፡ አጼ ቴዎድሮስም ሰምቶ ተደነቀ፡፡ ለካስ ደጃች ብሩ አጥብቀው አዝነዋል፡፡ ክርስቶስም ሰማቸው፤ በኔም ቢአዝኑ ያደርሱብኛል ብሎ ፈተህ አምጣልኝ አለ፡፡
ከታሰረበት ፈትቶ ወደ አጼ ቴዎድሮስ እጅ ሊነሣ ሲኸድ፣ ያው ጋኔኑ ጥንተ ትቢቱ አልለቀው ብሎ ተከናንቦ ሎሚ ታህል ደንግያ በትከሻው ይዞ ሊታረቅ መጣ፡፡ አጼ ቴዎድሮስም ክንንቡንና የድንጋይቱን ማነስ አይቶ ተበሳጭቶ፣ ትቢትዎ አለቀቀዎምሳ ቢለው፣ ክንብንቤን እንደሆነ የጭልጋ በረሃ  ጠጉሬን ጨርሶት ባፍር ነው አለ፡፡ አጼ ቴዎድሮስም ከአብራጃው አገር መቅደላ ይቆዩ፡፡ እኔ ልፈታዎ ነበረ፡፡ ነገረ ክርስቶስ ማቆያ በትቢት ምክንያት አመጣብዎ፡፡ ፈቃዱ ሲሆን ይፈታሉ አለው፡፡
ምንጭ – (አለቃ ተክለኢየሱስ፣ የኢትዮጵያ ታሪክ፤ ሐተታ (በሥርግው ገላው (ዶ/ር))

Former regional governor faces terrorism charge


He has a Norwegian citizenship

Former Gambella regional government President Okelo Akuayi Ipola, who is known by the nickname Monorim Kawanam, was charged with terrorism at the Federal Supreme Court 19th Criminal Bench on Wednesday.

The 52-year-old former governor was charged along with several South Sudanese nationals: David Ojulu Ubang (Ujuwe Ujusu Ubang,) Uchan Opiyo Umud, Uman Gnikew Ujulu, Ujulu Chamo Ukayit, Ataka Uwar Ugala and Ubang Umud Abola. The suspects are said to be the chairmen of the terrorist group, head of the South Sudan wing and intelligence head of the South Sudan wing, according to the statement of the charges.

The suspects were found to be plotting to take over the Gambella Regional State in an attempt to establish an autonomous state for the Gambella people forming a couple of political fronts such as the Gambella People’s Liberation Movement (GPLM), and the Gambella Democratic Movement (GDM), the charge read. According to the charge, they had mobilized ethnic Gambellas in the United States, Australia, Canada, and other European countries for fundraising and military services.

According to the federal prosecutor, the suspects had been in several meetings with the Eritrean government and some of the opposition groups that have previously been labeled as terrorists’ organizations by the Ethiopian government on ways of plotting terror acts. Moreover, they were also said to have been in close connection with David Yawuyaw and Joseph Lolimoya, who lead the South Sudanese rebels, the charge stated.

Okelo, who administered the Gambella regional government in 2005, fled the country with his guard and driver via the border of South Sudan to finally arrive in Norway. The charge states that he was behind all the conflicts and that violence took place in the region. Being in exile in Norway, Okelo had also given provoking interviews to various international medias including Eritrean television. Raising funds of USD 50 per month from the Diaspora Gambellas, to establish a potential terrorist organization in the Horn of Africa, Okelo was found to be a mastermind of a series of attacks that have taken place in the region.

All suspects surrendered after South Sudan’s security forces captured them in an attempt to attack in the Dima and Yejer districts where gold miners work. The federal prosecutor defended the fact that they should be deprived of defense so that their case is adjourned to July 1, 2014.


1 ሚሊዮን የኢራቅ ጦር በ10ሺ አክራሪዎች እየተፍረከረከ ነው


  • አገር ሲፈርስ እንዲህ ነው? ኢራቅ ለሶስት እየተሰነጠቀች ነው
  • 1ሺ የአሸባሪ ቡድን ታጣቂዎች 30ሺ የኢራቅ ወታደሮችን አሸነፉ
  • በ3 ቀናት ውስጥ ትልልቅ ከተሞችን እየወረረ ከዋና ከተማዋ ደጃፍ ደርሷል
  • አሸባሪው ቡድን በሂሊኮፕተሮች፣ በታንኮች፣ በብረት ለበስ መኪኖች ተንበሻበሸ
  • ከመንግስት ባንክ 480 ሚሊዮን ዶላር የሚሆን ጥሬ ገንዘብ አግኝተዋል
  • በአንድ ቀን ከግማሽ ሚሊዮን በላይ የሞሱል ከተማ ነዋሪዎች ተሰደዱ

የኢራቅ ሁለተኛዋ ትልቅ ከተማ ሰሞኑን ለአቡበከር ተንበርክካለች። በነዳጅ ሃብት የሚታወቁ ከተሞችና አካባቢዎችን ጨምሮ ቲክሪትሪትና ሳማራ፣ የመሳሰሉ ከተሞችም እንዲሁ አቡበከር በሚመራው አሸባሪ ቡድን (አይሲስ) ስር ገብተዋል፡፡ ማክሰኞ እለት በተጀመረው ወረራ ከሶሪያ ድንበር ተነስቶ በሦስት ቀናት ባግዳድ ደጃፍ ደርሷል የአቡበከር አይሲስ፡፡   የአቡበከር ታሪክ ብዙ ባይታወቅም፤ አላማው ግን ድብቅ አይደለም። ሶሪያን፣ ኢራቅንና ሊባኖስን አንድ ላይ ጨፍልቆ፤ ከቱርክ እና ከኢራን የተወሰነ አካባቢ ቆርሶ፣ ሳውዲ ዓረቢያንና ግብፅን ጭምር በመጠቅለል ሃይማኖታዊ መንግስት ለመመስረት የተቋቋመ ነው። ሊሆን የማይችልና የማይጨበጥ ከንቱ ቅዠት ይመስላል?
አስፈሪ ቅዠት መሆኑ ባያከራክርም፤ “ሊሆን የማይችል ነገር” አይደለም፡፡ የአይሲስ የሰሞኑ ዘመቻ ለዚህ ምስክር ነው፡፡
አንድ ሺ የሚሆኑ አክራሪው ቡድን ታጣቂዎች፣ በሞሱልና በአካባቢው ላይ በከፈቱት ጥቃት 30ሺ ገደማ የመንግስት ጦር ጨርቄን ማቄን ሳይል ሸሽቶ ሄዷል – አንድ የጦር ካምፕ ውስጥ ተቀምጠው የነበሩ 20 ታንኮችና 2 ሄሊኮፕተሮችን ጨምሮ በርካታ ብረት ለበስ መኪኖችና የጦር መሳሪያዎች በአክራሪው እጅ ገብተዋል። የመኪኖቹ ብዛት ቀላል አይደለም። በመቶ የሚቆጠሩ የጦር መኪኖች ናቸው የተማረኩት። ይህም ብቻ አይደለም። የአይሲስ ተዋጊዎች ሞሱል ከሚገኘው የመንግስት ባንክ ውስጥ 480 ሚሊዮን ዶላር የሚገመት ጥሬ ገንዘብ አፍሰው ወስደዋል።
ከአንድ የጦር ካምፕ ያን ሁሉ የጦር መሳሪያና ንብረት የማረኩ የአይሲስ ታጣቂዎች፤ ከሌሎች የጦር ካምፖች ምን ያህል ምርኮ እንደሰበሰቡ ቆጥሮ ለመጨረስ አስቸጋሪ ነው፡፡ 30ሺ ያህል ወታደሮችን አሰልፈው የነበሩ ሁለት የመንግስት ክፍለ ጦሮች፤ በአንድ ምሽት ብን ብለው ጠፍተዋል፡፡ ካምፖቻቸውን እየጣሉ፣ መሳሪያቸውን እየወረወሩ፣ ወታደራዊ ልብሳቸውን እያወለቁ የሸሹት የመንግስት ወታደሮች በየአቅጣጫው ተበታትነዋል። ማምለጥ አቅቷቸው በአሸባሪው ቡድን የተማረኩ በሺ የሚቆጠሩ ወታደሮች ደግሞ እንደ እንስሳ እየታገዱ ሲገረፉና ሲደበደቡ ታይተዋል፡፡
ድንበር ተሻጋሪ ሃይማኖታዊ መንግስት ለመመስረት ዘመቻ እያካሄደ የሚገኘው አይሲስ፣ ረዥም ታሪክ የለውም። በእርግጥ ተዋጊዎቹና መሪዎቹ አዲስ አይደሉም። በኢራቅ የአልቃይዳ ወኪል በመሆን ለአመታት ሽብር ሲፈጥሩ የነበሩ ናቸው። ከአልቃይዳ ተገንጥለው አይሲስ የተሰኘውን ቡድን የመሰረቱት ግን የዛሬ አመት ገደማ ነው። “አልቃይዳ ለዘብተኛ ነው በሚል ነው” የተገነጠሉት። በሌላ አነጋገር፤ የአይሲስ ተዋጊዎች ከአልቃይዳ የባሱ የሃይማኖት አክራሪዎች ናቸው፡፡
ሶሪያ ውስጥ በስተሰሜን ሰፊ ግዛት ለመቆጣጠር ሲዋጋ የከረመው አይሲስ፤ በኢራቅ በዋና ከተሞች በርካታ የሽብርና የፍንዳታ ጥቃቶችን ከመፈፀም ቦዝኖ አያውቅም፡፡ ሰሜናዊ የኢራቅ ግዛቶችን ለመቆጣጠር ዘመቻ የጀመረው ግን በዚህ ሳምንት ነው፡፡ ማክሰኞ እለት በትልቅነቷ ከባግዳድ ቀጥላ የምትጠቀሰው ሞሱል ከተማ በአይሲስ ተወረረች የሚለውን ዘገባ ለማመን የተቸገሩ ብዙዎች ናቸው፡፡ አንድ ሺ የማይሞሉ የአይሲስ ተዋጊዎች እንዴት እንዴት 30ሺ የመንግስት ጦርን ያሸንፋሉ? ግን አሸነፉ፡፡ ጦሩ ካልተዋጋ ቁጥር ብቻውን ዋጋ የለውማ፡፡
ለነገሩ የአሸባሪው ቡድን ታጣቂዎችም እንዲያ በቀላሉ ማሸነፋቸው አስገርሟቸዋል። ከከተማዋ ባንክ ገንዘብ ዘርፈው፣ ከጦር ካምፖችም የጦር መሳሪያዎችን ማርከው ወደ ሶሪያ ለማምራት እቅድ የነበራቸው የአይሲስ ታጣቂዎች፤ በሞሲል ባገኙት ፈጣን ድል ተነሳስተው ዘመቻውን ለመቀጠል እንደወሰኑ ተዘግቧል። ጊዜ አልፈጀባቸውም፡፡ ረቡዕ እለት ከሰሜን ወደ ደቡብ በመገስገስ፣ የሳዳም ሁሴን የትውልድ ስፍራ የሆነችውንና በነዳጅ ምርት የምትታወቀውን ቲክሪትን ይዘዋል።
የአይሲስ ተዋጊዎች ሐሙስ እለት ትልቁ የኢራቅ ነዳጅ ማጣሪያ የሚገኝበት የባይጂ ከተማን እንደወረሩ የገለፀው ግሎብ ኤንድ ሜይል በበኩሉ፤ በ50 መኪኖች ተጭነው የመጡት ተዋጊዎች የነዳጅ ማጣሪያውን ያልወረሩት የመንግስትን ጦር ፈርተው እንዳልሆነ ጠቅሷል። ከአካባቢው የጎሳ መሪዎች ጋር ለመስማማት ያህል ነው ወደ ነዳጅ ማጣሪያው ያልገቡት። የመንግስት ጦርማ አካባቢውን ጥሎ ጠፍቷል፡፡
በዚያው እለት ይበልጥ ወደ ደቡብ አቅጣጫ በመጓዝ  ሳማራ የተባለች ከተማ የደረሱት የአይሲስ ተዋጊዎች፤ ዘመቻችን ወደ ባግዳድ ይቀጥላል ሲሉ ዝተዋል፡፡ በእርግጥም ባግዳድ ለመግባት 80 ኪሎሜትር ነው የሚቀራቸው፡፡ በአይሲስ ግስጋሴ የተደናገጠው የባግዳድ መንግስት፣ የጦር አውሮፕላኖችንና ሄሊኮፕተሮችን በማሰማራት ድብደባ አካሂዷል።
በሰሜን ምስራቅ በኩል “የኩርዶች መሬት” ብለው የከለሉ ባለስልጣናት እጃቸውን አጣጥፈው አልተቀመጡም። ከአክራሪው ቡድን ጋር ባይዋጉም፤ የኢራቅ ጦር ጥሏቸው የሄዱ የጦር ካምፖችንና የአየር ሃይል ጣቢያዎችን ተቆጣጥረዋል። ያ ሁሉ ጦር መሳሪያ በአክራሪዎች እጅ እንዳይገባ በመስጋት አካባቢውን እንደተቆጣጠሩ የኩርድ አስተዳደር ጦር ሃይል መኮንንን ለአሶሼትድ ፕሬስ ገልፀዋል። ኪርኩክ ከተማ ሙሉ ለሙሉ በኩርድ አስተዳደር ጦር (ፐሽመርጋ) እጅ ውስጥ መሆኗም ተዘግቧል።
በሃይማኖትና በጎሳ የተቧደነው የአገሪቱ ፖለቲካ፤ አክራሪውን ቡድን የመመከት አቅም ያለው አይመስልም። “የሺዓ ሃይማኖት ተከታይ” በሚል የተቧደኑ ፓርቲዎችና ፖለቲከኞች ይበዙበታል የሚባለው የአገሪቱ መንግስት፣ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አርቅቆ ለፓርላማ ቢያቀርብም ተቀባይነት አላገኘም። “የሱኒ ሃይማኖት ተከታይ” በሚል የተቧደኑ ፓርቲዎችና ፖለቲከኞች ተቃውመውታል። “የኩርድ ተወላጆች” በሚል በዘር የተቧደኑ ፓርቲዎችና ፖለቲከኞችም እንዲሁ። የአገሪቱ መንግስት ምን ያህል በሃይማኖትና በዘር እንደተከፋፈለ ለመረዳት ፓርላማውን ማየት ብቻ ይበቃል፡፡ አገሪቱ እንዲህ እየታመሰች፤ ከ325 የፓርላማ አባላት መካከል፤ 130 ያህሉ ብቻ ናቸው ለስብሰባ የመጡት፡፡ ቢያንስ ቢያንስ 163 አባላት ካልተገኙ ፓርላማው ምንም አይነት ውሳኔ ማስተላለፍ አይችልም፡፡
የአክራሪው ቡድን ከሁሉም በፊት ማስጠንቀቂያ ያስተላለፈው ለመንግስት ወታደሮች፣ ፖሊሶችና የደህንነት አባላት ነው። “ንስሃ ግቡ” የሚለው የቡድኑ ማስጠንቀቂያ፤ የንስሃ ቦታዎች እንደተዘጋጁ ጠቅሶ፤ ንስሃ የማይገባ ወታደርም ሆነ ፖሊስ እንደሚገደል ገልጿል። በቀን አምስቴ መስገድ ግዴታ መሆኑን ቡድኑ አሳስቦ፤ አልኮል መጠጥና ሲጋራ ተከልክሏል፤ የአገሪቱን ባንዲራ መያዝም ወንጀል ነው ብሏል። ሴቶች ከላይ እስከ ታች የሚሸፍን ልብስ ማድረግ ግዴታቸው እንደሆነና ከቤት መውጣት እንደማይችሉ ተነግሯቸዋል።
የአይሲስ ተዋጊዎች ጥብቅ የሃይማኖት ህግ በማወጃቸውና የተማረኩ ፖሊሶችን ሲገድሉ በመታየታቸው ብዙ ነዋሪዎች አካባቢውን እየሸሹ ሲሰደዱ ሰንብተዋል። ባለፉት አመታት ግማሽ ሚሊዮን ነዋሪዎቿ በስደት የሸሿት ሞሱል፤ ሰሞኑን ደግሞ ተጨማሪ ግማሽ ሚሊዮን ነዋሪዎች ከተማዋን ጥለው እንደተሰደዱ ቢቢሲ ዘግቧል። ብዙዎቹ ስደተኞች የኩርድ ተወላጆች ወደሚበዙበት አካባቢ ነው የሸሹት፡፡ የኢራቅ ግዛት ቢሆንም፤ “የኩርዶች ክልል” የራሱን ጦር አደራጅቶ አካባቢውን የሚያስተዳድር ራሱን የቻለ መንግስት ነው ማለት ይቻላል፡፡
አሁን ደግሞ አይሲስ የሱኒ ሃይማኖት ተከታዮች የሚበዙባቸውን ከተሞች እየተቆጣጠረ ነው።  ኢራቅን ሙሉ ለሙሉ መቆጣጠር ባይችል እንኳ “የሱኒዎች ግዛት” በሚል የራሱን መንግስት ለማቋቋም እንደሚሞክር ይገመታል፡፡ በስተደቡብ ደግሞ የሺዓ ሃይማኖት ተከታዮች የሚበዙበት ሌላ ግዛት አለ። ኢራቅ እንዲህ በዘር እና በሃይማኖት ተሰነጣጥቃ እየፈረሰች ነው፡
ጐረቤት አገሮችና አሜሪካ ምን አስበዋል?
በሞሱል የቱርክ ቆንስላ ውስጥ የሚሰሩ ዲፕሎማቶች፣ የልዩ ሃይል አባላት፣ ተቀጣሪዎችና ቤተሰቦችን ጨምሮ 50 የቱርክ ዜጎች በአይሲስ ተዋጊዎች እንደተያዙበት የገለፀው የቱርክ መንግስት በታጋቾቹ ላይ አንዳች ጉዳት ቢደርስ መረር ያለ የአፀፋ እርምጃ እንደሚወስድ የቱርክ መንግስት አስጠንቅቋል።
“የአይሲስ ዘመቻ ሺዓን ለማጥፋት የሚካሄድ የአሸባሪ ሱኒዎች ሴራ ነው” ብሎ የሚያስበው የኢራን መንግስት፤ እነዚህ ሃይማኖት የለሽ አረመኔ አሸባሪዎችን ከኢራቅ ምድር ለማጥፋት ድጋፍ እሰጣለሁ ብሏል፡፡ የኢራን መንግስት በተፈጥሮው ሃይማኖታዊ መንግስት ቢሆንም፤ በሺዓ እምነት ላይ እንጂ በሱኒ እምነት ላይ የተመሰረተ ሃይማኖታዊ መንግስትን አይደግፍም – “ዋነኛ ጠላት” አድርጐ ነው የሚቆጥረው፡፡ የሳዑዲ መንግስት ደግሞ በተቃራኒው፤ የሺዓ እምነትን ይቃወማል፡፡ ለዚህም ነው በመካከለኛው ምስራቅ በሃይማኖት አክራሪነት የሚነሱ ግጭቶች ላይ ኢራንና ሳዑዲ አረቢያ በጠላትነት የሚሰለፉት፡፡
የአሜሪካ ነገርስ?….
በ25 ቢሊዮን ዶላር ወጪና በአሜሪካ እርዳታ የተቋቋመው የኢራቅ መንግስት ጦር፤ አንድ ሚሊዮን የሚደርስ ቢሆንም፣ ውጤታማ አልሆነም። ከ3 ዓመት በፊት ከኢራቅ ለቅቆ የወጣው የአሜሪካ ጦር፤ ለኢራቅ መንግስት ድጋፍ ከመስጠት አይመለስም። በአይሲስ ተዋጊዎች ላይ የጦር አውሮፕላን ድብደባ እንዲያካሂድ የኢራቅ መንግስት በተደጋጋሚ ለአሜሪካ ጥያቄ እንዳቀረበና እስካሁን ተቀባይነት ሳያገኝ እንደቆየ ግሎብ ኤንድ ሜይል ዘግቧል።

አቡበከር የሺዓ ሃይማኖት ተከታዮች ላይ በመዛት ለደጋፊዎቹ ያስተላለፈው ቅስቀሳ
“ነፃ የምታወጡት ምድር ላይ የሺዓዎች እግር እንዳይደርስ አድርጉ”
“ወደ ባግዳድ ገስግሱ፤ “የምናወራርደው ሂሳብ አለ” በማለት በከተማዋ ቅጥር ሺዓዎችን ግጠሟቸው፡
ለትንፋሽ እንኳ ጊዜ እንዳትሰጧቸው፡፡”
“ሺዓዎች የተሰናከሉ ህዝቦች ናቸው፤ ሰውንና ድንጋይን የሚያመልኩ ሃይማኖት የለሾች ናቸው፡፡
የሺዓ ሃይማኖት ተከታይ የሆኑትን ፕሬዚዳንት አልማሊኪን በተመለከተ አቡበከር ምን ይላል?
“ሙታንታ ሻጭ እንጂ ፕሬዚዳንትና የጦር ሃይሎች ጠቅላይ አዛዥ መሆን አትችልም
“ኢራቅን የመቆጣጠር እድል አምልጧችኋል”
“ሺዓዎች በህይወት እስካሉ ድረስ ይረግሟችኋል”
“በነጃሳዋ ካርባላና በጣኦት አምላኪዋ ናጃፍ ላይ እንዘምታለን” (ሁለቱ ከተሞች የሺዓ ቅዱስ ስፍራዎች ናቸው)




20ኛውን የዓለም ዋንጫ ምን ልዩ ያደርገዋል?

world cop 2

ደቡብ አሜሪካ እና አውሮፓ ይፋጠጡበታል፤ 9.6 ቢሊዮን ዶላር  የሚያወጡ ተጨዋቾች ይሳተፉበታል፤ ከ5 በላይ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች አራቅቀውታል፤  በኢንተርኔት ማህበረሰብ ድረገፆች ተሟሙቋል
20ኛው ዓለም ዋንጫ ባለፈው ሐሙስ ብራዚል እና ክሮሽያ በሳኦ ፓውሎ በሚገኘው ኮረንቲያስ ስታድዬም ባደረጉት የመክፈቻ ጨዋታ ተጀምሯል፡፡ 30 ደቂቃ የፈጀው የዓለም ዋንጫው የመክፈቻ ስነስርዓት በ7.6 ሚሊዮን ዶላር በጀት ተዘጋጅቷል፡፡ ትናንት ምሽት ሜክሲኮና ካሜሮን ሲገናኙ፤ ሌሎቹ  ሁለት ጨዋታዎች ደግሞ የ19ኛው የዓለም ዋንጫ የፍፃሜ ተፋላሚዎች ስፔን እና ሆላንድ የተገናኙበትና ቺሊ ከአውስትራሊያ የተጋጠሙባቸው ናቸው፡፡ በሚቀጥለው ሳምንት ውስጥ ከሚደረጉ ጨዋታዎች መታየት ያለባቸውን ለመጠቆም ያህል፤ ዛሬ  እንግሊዝ ከጣሊያን፤ ነገ አይቬሪኮስት ከጃፓን፤ ሰኞ ጋና ከአሜሪካ፤ ማክሰኞ  ጀርመን ከፖርቱጋል፤ ረቡዕ ብራዚል ከሜክሲኮ፤ ሐሙስ ኡራጋይ ከእንግሊዝ ይገናኛሉ፡፡

በቴክኖሎጂ ድጋፍ ዳኞች ይራቀቃሉ፤  ማህበረሰብ ድረገፆች በመረጃ ያሟሙቃሉ
20ኛው ዓለም ዋንጫ በሳይንስ እና በቴክኖሎጂ በመራቀቅ በውድድሩ ታሪክ ከፍተኛ ለውጥ እየታየበት ነው፡፡ በዲጂታል ቴክኖሎጂዎች እና በኢንተርኔት የማህበረሰብ ድረገፆች ለስፖርት አፍቃሪው በርካታ መረጃዎችን በማቅረብ በአስደናቂ ሁኔታ ተሟሙቋል፡፡
የመጫወቻዋ ኳስ “ብራዙካ” ባላት የቴክኖሎጂ ጥራት የምንግዜም ምርጥ የዓለም ዋንጫ ኳስ ተብላለች። “ብራዙካ”ኳስ ያቀረበው ከእግር ኳስን ጋር በአጋርነት በመስራት ከ60 ዓመት በላይ የቆየው የጀርመኑ አዲዳስ ነው፡፡ አዲዳስ ለዓለም ዋንጫ አዲስ የኳስ ምርት ሲያቀርብ የዘንድሮዋ “ብራዙካ” 12ኛዋ ናት፡፡
በብራዙኳ ኳስ አመራረት ላይ ከተጨዋቾች ሊዮኔል ሜሲና ሴባስትያን ሸዋንስታይገር፤ ከክለቦች የአውሮፓዎቹ ባየርሙኒክና ኤሲሚላን እንዲሁም የብራዚሎቹ ክለቦች ፖልሚራስና ፍልሎሚንሴ በተግባር ሙከራዎች ተሳትፈዋል፡፡ በአጠቃላይ የብራዙካን ብቃት አስተማማኝ ለማድረግ አዲዳስ 287 የዓለማችን ምርጥ ተጨዋቾችን አስተያየት በመጠየቅ ሰርቷታል፡፡ በፓኪስታን ሲየልኮት በተባለች ስፍራ በሚገኘው የፎርዋርድ ስፖርት ፋብሪካ ተመርታለች፡፡
በሌላ በኩል  በአዲዳስ እና ናይኪ ኩባንያዎች ለተጨዋቾች የቀረቡ ታኬታዎች ለኳስ ቁጥጥር እና ምት የሚመቹ ሆነው ተዘጋጅተዋል፡፡ ከሞቃታማው የብራዚል አየር የሚታደጉ እና በልዩ ቴክኖሎጂ ሰውነት የማቀዝቀዝ ብቃት ያላቸው ማልያዎችና ሙሉ የስፖርት ትጥቆችም ቀርበዋል፡፡ ከሁሉም ግን የውድድር ዳኞች በተለያዩ የቴክኖሎጂ ፈጠራዎች በመታገዝ በአስተማማኝ ሁኔታ ግጥሚያዎችን እንዲመሩ በማስቻል ዓለም ዋንጫውን ልዩ ገፅታ አላብሰዋል፡፡ በታሪክ ለመጀመርያ ጊዜ በዓለም ዋንጫ ላይ ተግባራዊ የሚሆነው የጎል ማረጋገጫ ቴክኖሎጂ አፈፃፀምም የሚያጓጓ ነው፡፡ የጎል ማረጋገጫ ቴክኖሎጂው በ12 ስታድዬሞች በሚገኙ 24 የግብ መረቦች ላይ ይገጠማል። በእያንዳንዱ መረብ ላይ 7 ካሜራዎች የሚገጠሙ ሲሆን እነዚህ ካሜራዎች በሰከንድ አምስት መቶ ምስሎችን በተለያዩ አቅጣጫዎች የሚመቱ ኳሶችን ተከታትለው ይቀርፃሉ፡፡ የመሃል ዳኞች አንዳንዴ ለውሳኔ የሚቸገሩበትን ሁኔታ ለማስቀረት፤ የግብ መስመር ያለፉ ወይም ያላለፉ ኳሶችን ለማፅደቅ እና ለመሻር ፤ የሰው ልጅ አይኖች በሰከንድ 19 ምስሎች መመልከታቸውን በማሻሻል የግብ ማረጋገጫ ቴክኖሎጂው ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንደሚኖረው ይገለፃል፡፡ ወደ ጎል የተመታች ኳስ የግብ መስመሩን ስታልፍ የመሃል ዳኛው ያሰረው ሰዓት ላይ ከንዝረት ጋር ጎል የሚለው መልክት ይበራለታል፡፡ የጎል ማረጋገጫ ቴክኖሎጂውን የሰራው የጀርመን ኩባንያ ጎልኮንትሮል የመሳርያዎቹን ብቃት ለመለካት በብራዚል ብቻ 2400 ሙከራዎች ያለአንዳች ስህተት ማድረጉን አስታውቋል፡፡ በዓለም ዋንጫው 33 የመሃል ዳኞች ጨዋታዎችን የሚመሩ ሲሆን በእያንዳንዱ 40 ሰከንድ ውሳኔ በመስጠት ከፍተኛ የስራ ጫና አለባቸው፡፡
የግብ ማረጋገጫ ቴክኖሎጂው ይህን የዳኞች ከባድ ሃላፊነት በማገዝ እንደሚጠቅም ተጠብቋል፡፡ ከፍተኛ ደረጃ ያለው ኢንተርናሽናል ዳኛ በአንድ በመደበኛ የጨዋታ ክፍለጊዜ የሚሸፍነው ከ7 እስከ 12 ማይሎች ርቀት ከምርጥ ፕሮፌሽናል ተጨዋች 7 ማይሎች ርቀት ይልቃል፡፡ ምርጥ ዳኞች ከፍተኛው ፍጥነታቸው 20.7 ማይል በሰዓት ሲሆን የልብ ምታቸው በደቂቃ እስከ 160 ምቶች ነው፡፡ የግብ ማረጋገጫ ቴክኖሎጂ በአንድ የዓለም ዋንጫ ስታድዬም ለመግጠም 260ሺ ዶላር የሚጠይቅ ሲሆን በአንድ ጨዋታ ተግባራቱን ለማከናወን 3800 ዶላር ያስፈልጋል፡፡ በዚህ የተነሳም ቴክኖሎጂው ከዓለም ዋንጫ ውድድር ውጭ ተግባራዊ ለማድረግ ይከብዳል፡፡
ሌላውም የዓለም ዋንጫው ቴክኖሎጂ ለዳኞች ስራ መቀላጠፍ የተሰራ ነው፡፡ ቅጣት ምትን የሚመታበት ቦታ ምልክት የሚደረግበትና ግድግዳ በመስራት ለመከላከል የሚቆሙ ተጨዋቾችን ለመገደብ የሚሰመርበት “ቫኒሺንግ ስፕሬይ” ነው፡፡ ከተሰመረበት በኋላ በንኖ ለመጥፋት ከ45 እስከ 2 ደቂቃ ሊወስድ ይችላል፡፡ ይህ ቴክኖሎጂ በአርጀንቲናዊ ጋዜጠኛ የተፈለሰፈ ሲሆን በመላው ዓለም ተሞክሯል፡፡
ዓለም ዋንጫው በታዋቂዎቹ የኢንተርኔት ማህበረሰብ ድረገፆች ፌስቡክ፤ ትዊተር፤ ዩቲውብ፤ ኢንስታግራም እና ሌሎችም ላይ በሚኖረው ሽፋን ዲጂታል ዓለም ዋንጫ ሆኗልም እየተባለ ነው፡፡ በዓለም ዋንጫው ሰሞን 8.8 ቢሊዮን የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች በሚያደርጉት የመረጃ ክትትል የሚፈጠረው መጨናነቅ በሪከርድ የሚመዘገብ ይሆናል፡፡ ከዓለም ህዝብ 90 በመቶው ዓለም ዋንጫውን በማህበረሰብ ድረገፆች እየተከታተለ ሲሆን በ203 አገራት የስርጭት  ሽፋን ያላቸው የማህበረሰብ ድረገፆኙ በዓለም ዋንጫው ደንበኞቻቸውን ለማብዛት የተለያዩ የመረጃ አገልግሎት የሚሰጡ ፕሮግራሞችን በማዋቀር እየተንቀሳቀሱ ናቸው፡፡
የማህበረሰብ ድረገፆቹ በዓለም ዋንጫው በቲቪ ከሚሰሯቸው ማስታወቂያዎች በተሻለ ስኬታማ መሆናቸውንም እየገለፁ ናቸው፡፡ የትዊተር ሃላፊዎች እንደገለፁት ገና ዓለም ዋንጫው ሳይጀመር ስለውድድሩ በሰፈሩ መልዕክቶች ከ4 ዓመት ደቡብ አፍሪካ ካስተናገደችው 19ኛው ዓለም ዋንጫ የላቀ ተከታታይ አፍርተዋል፡፡ፊፋ ለ23ኛው ዓለም ዋንጫ የከፈተው ኦፊሴላዊው የፌስቡክ ድረገፅ እስካሁን ከ20 ሚሊዮን በላይ ወዳጆች ያፈራ ሲሆን  ኦፊሴላዊ የትዊተር ድረገፁ ደግሞ  እስከ 5 ሚሊዮን ተከታዮች አፍርቷል፡፡ የማህበረሰብ ድረገፆችን ከሚጠቀሙ 1.2 ቢሊዮን የዓለም ህዝቦች 40 በመቶው ያህሉ የእግር ኳስ አፍቃሪዎች መሆናቸው ይነገራል፡፡