Archive | April 2016

የአውስትራሊያና የካናዳ መንግስታት ዜጎቻቸው ወደኢትዮጵያ እንዳይጓዙ አሳሰቡ

የአውስትራሊያ መንግስት የዛሬ 15 ቀን በጋምቤላ ክልል ከ208 ሰዎች በላይ መገደላቸውንና 108 ህጻናትና ሴቶች መጠለፋቸውን ተከትሎ፣ዜጎቹ ወደ ኢትዮጵያ እንዳይጓዙ ማሳሰቢያ አወጣ። የአውስትራሊያ የውጭ ጉዳይና ንግድ ሚኒስትር በመግለጫው እንዳመለከተው፣ ወደ ኢትዮጵያ ጉዞ ለማድረግ እቅድ ያላቸው አውስትራሊያውያን ለጉዞ ከመዘጋጀታቸው በፊት የጉዞውን አስፈላጊነት መመርመር እንደሚገባቸው ገልጿል።
የአልሻባብ አሸባሪዎች በኢትዮጵያ ውስጥ በተለያዩ የመንግስት ህንጻዎች፣ ታሪካዊ ቦታዎችና የውጭ ዜጎች በሚያዘወትሩባቸው ስፍራዎች ላይ ጥቃት ለመሰንዘር በዝግጅት ላይ መሆናቸውን መረጃ እንደደረሰውም የአውስትራሊያ መንግስት የውጭ ጉዳይና ንግድ ሚኒስቴር ባወጣው በዚሁ መግለጫ አስታውቋል።
አዲስ አበባን ጨምሮ በተለያዩ ክልሎች በማንኛውም ሰዓት ሊደርስ የሚችለውን የሽብርተኝነት ጥቃት በመገንዘብ የአውስትራሊያ ዜጎች ወደኢትዮጵያ እንዳይጓዙ ማሳሰቡ በዚሁ ትናንት በወጣው ማሳሰቢያ ላይ ተመልክቷል። ከዚህ በተጨማሪ ከማስተር ፕላን ጋር በተያያዘ በኦሮሚያ ክልል ሲደረግ የቆየው ተቃውሞ በማንኛውም ሰዓት ሊያገረሽ ስለሚችልና በአካባቢውም አስተማማኝ ሰላምና መረጋጋት ባለመኖሩ አውስትራላውያን ወደኦሮሚያ ክልልና አካባቢው እንዳይጓዙ በማሳሰብ፣ ዜጎቹ ተቃውሞ ወደሚካሄድባቸው ስፍራዎች እንዳይጓዙ የአውስትራሊያ መንግስት የውጭ ጉዳይና ንግድ ሚኒስቴር ባወጣው በዚሁ መግለጫ ማሳሰቢያ ሰጥቷል።
በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎችም በሚደረጉ ታላላቅ ስብሰባዎችን ዜጎቹ እንዳይሳተፉ ማስጠንቀቂያ በመስጠት፣ የሚጓዙበት አካባቢ ሁኔታ ምን እንደሚመስል ማረጋገጫ ካላገኙ አደጋ ላይ ሊወድቁ እንደሚችሉ አስጠንቅቋል።
በተለይም በአዲስ አበባ የመርካቶ አካባቢ፣ የሱማሌ ክልልና ድንበር አካባቢዎች፣ የኤርትራና ሱዳን ድንበር አካባቢዎች፣ የኬንያና የደቡብ ሱዳን ድንበር አካባቢዎች፣ የጋምቤላ፣ በአፋር ክልሎች፣ የጸጥታ ችግር ያለባቸው በመሆናቸው ዜጎቹ በተጠቀሱት አካባቢዎች እንዳይጓዙ የአውስትራሊያ መንግስት የውጭ ጉዳይና ንግድ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ ጥብቅ ማሳሰቢያ አስተላልፏል።
በተመሳሳይ ሁኔታ፣ የካናዳ መንግስት በኤርትራ፣ በሱማሌ፣በኬንያ፣ በሱዳና ደቡብ ሱዳን የድንበር አካባቢዎች ዜጎቹ እንዳይጓዙ ጠቅሶ፣በጋምቤላ ክልል እና በኦሮሚያ ክልል በአምቦ አካባቢም ዜጎቹ እንዳይጓዙ አሳስቧል።

Gambella Killings and Other Avoidable Ethiopian Tragedies

(SMNE, Press Release) — Putting humanity before ethnicity or other differences and caring about the freedom of others—for no one is free until all are freecould have created a different ending for each of the tragic stories affecting Ethiopians that have unfolded in the last weeks. These incidents did not have to happen, but in each case, could have been avoided or lessened in severity. Much of the pain, suffering, death and loss of countless people and their loved ones could have been avoided had those involved simply put these God-given principles into practice. Gambella Killings and Tragedies

Each incident has an overwhelming component of tribalism gone wrong. How unjust is it to kill, rob and steal from another collective group, dehumanizing them as the othersimply because of their ethnicity or the way they look? How wrong is it to commit crimes without any compassion because the other(s) are not part of your own group? How immoral is it to take revenge against some random person, who has done nothing but be of the same ethnicity as the person inflicting harm to some within your own collective group?  

Recurring and avoidable tragedies result when the worst of tribalism is carried out against the collective other; whether on a small-scale, institutionalized into systems like Ethnic Federalism of the TPLF/EPRDFor mixed together and exploited, usually for the benefit of the dominant partner.

Unfortunately, the consequences of these tragedies are now serious and far-reaching. To further complicate matters, they must be dealt with in an environment entirely lacking the supports for success. Collective punishment flourishes in environments where there is a failure of justice. It shows a weak rule of law that is ineffective in ensuring protection for the innocent from collective attacks and hindering those impacted from taking collective revenge. One person can kill another without any consequences. Ethnic federalism of the TPLF/EPRDF and its policies that capitalize on ethnic differences or other distinctions actually promotes this. 

When a ruling party of the TPLF/EPRDF uses ethnicity, religion, political viewpoint, activism, region or other factors to divide people, to protect self-interest, to play favorites with opportunity, to repress legitimate rights and to cover-up needs or complaints rather than dealing with the real problems; the results are what we have recently seen in exploding ethnic-based violence, hunger, and death encountered by the thousands fleeing the country.

Gambella has become the site of increasing ethnic-based violence and killing. On April 21, 2016, two Nuer girls, refugees from South Sudan who were living in the Jewi refugee camp in Gambella, Ethiopia, were hit and killed by a car driven by a highlanderassociated with a humanitarian group, Action Against Hunger (ACF). The term Highlanderrefers to a lighter-skinned person originally from the highlands of Ethiopia, rather than indigenous to the region).

In response, some Nuer refugees sought retaliation for their deaths by killing ten or more highlanders, who lived or worked in Gambella. None of those killed were driving the car involved in the accident. The only thing they had in common was their skin-color. Now, highlanders have organized and are retaliating against innocent Nuer, killing three persons. Of the three already killed; none are refugees, but instead are Ethiopian citizens who had nothing to do with the murder of the highlanders.

The highlanders also carried out a protest followed by the attempt by some of them to go to the refugee camp and Nuer areas, but regional and federal security forces prevented them from doing so. Some highlanders threw rocks at the vehicle of the governor of the region, a Nuer, and broke the windshield. Protestors shouted that they did not want to be led by a refugee, claiming the current governor was a refugee from South Sudan rather than a citizen of Ethiopia. Protestors also attacked the vehicle belonging to Riek Machar, the Vice President designate for South Sudan and leader of the SPLA-In Opposition, himself a Nuer, who was preparing to return to Juba to assume his new position there. He condemned the killings by all groups, including the Nuer.

In another incident, occurring a week ago, many were shocked to hear the heart-breaking news of the murder of over 200 Nuer, local citizens of Gambella, who were attacked by approximately 300 armed Murle tribesman who are said to have crossed the Ethiopian border from South Sudan to carry out a simultaneous attack on thirteen Nuer villages in the early morning hours of April 15, 2016. During that attack, mostly unarmed Nuer desperately fought to protect their families against the heavily armed Murle. In addition to the killings, over a hundred children and some women were abducted and two thousand head of livestock taken. It is said that the Murle then returned to South Sudan. These Nuer were not involved in the later attack on the highlanders this past week.

What happened to the Nuer impacted other Ethiopians as can be seen from the many messages of sympathy and support in the social media. Public sentiment was strong; not only because of the great loss of life and the abduction of the women and children, but also because these were foreign aggressors, entering across Ethiopia’s porous borders to attack a vulnerable people who were unable to defend themselves due to the lack of security forces and their disarmament.

We in the Solidarity Movement for a New Ethiopia (SMNE)express our deepest sympathy to those who lost their loved ones and pray that the wounded will soon recover and that those who have been abducted will quickly be returned to their homes and families. These are egregious crimes, piercing the hearts of many caring people; not only within the Nuer community, but far beyond.

Sadly, the numbers of tragic reports affecting the people of Ethiopia and in the Horn of Africa have become almost a weekly occurrence. It overwhelms our emotions. It is almost too much to emotionally deal with when we think of these tragedies being followed by two separate incidents where approximately 500 people from Ethiopia, Eritrea and Somalia were drowned crossing the Mediterranean in overcrowded ships in search of freedom and opportunity. This means 1,000 people— men, women and children. The stories from survivors who watched their loved ones drown, unable to save them, are appalling.

We also grieve for these precious lives and extend our heartfelt condolences to the families of those who so tragically drowned. According to reports, the majority of people who lost their lives, in both incidents, were Oromo, many of them young people escaping the recent violence and government-sponsored killing in Ethiopia. We have heard that some of these victims were activists in the peaceful demonstrations against the regime’s plan to take over indigenous Oromo land as part of the Addis Ababa Master Plan. Fearing arrest, torture or deadly repercussions, they fled Ethiopia, never expecting to lose their lives on the way. 

We deeply feel the pain of these lost lives. These young people were committed to building a better future within the country; but for some, it became too difficult, if not impossible, to do so. Those lost in the sea were also victims of human traffickers who exploited the desperation of those fleeing their countries; however, most of these victims may never have left the country except for the government-sponsored killing of peaceful protestors— over 600 since last November.

Added to the tragedy of these events is the worsening starvation among Ethiopians, especially impacting the people of the Afar and Somali regions of the country. Unfortunately, the peace, security and one-mindedness necessary to better deal with such a deepening food crisis are missing.

Additionally, ESAT News report sources have told them that the Ethiopian Special Envoy for the Prime Minister, Ambassador Berhane Gebrekiristos, had asked the Addis Ababa representative to the UN to stop fundraising efforts being carried out by OCHA, USAID, Save the Children, UNICEF and others since it would “tarnish the image of the country.” Where is the concern for the people who will starve as a result? That story would also “tarnish the image of the country” if it were allowed to surface in the media. Yet, new measures are further restricting the social media in Ethiopia; which, is now the most expensive country in the world for Internet among 120 countries in the study, limiting the number of users in this poor country. (See price rankings by country for the Internet.)

On the other hand, the TPLF/EPRDF government appears to be more proactive in their response to the case involving the Nuer killed by the Murle, possibly because the aggressors came from outside the country. We hope a strategy can be developed to bring the perpetrators to justice, to return those abducted as well as the cattle; however, it is also important to understand how it happened in the first place so it is not repeated.

According to reports coming out of Gambella, the deaths could have been avoided. The Murle alleged to have committed the killings, came from another country. Had there been more security at the borders to protect the citizens; they could have been stopped at the border by Ethiopian security forces whose job it was to protect the borders. However, they were not present to do their job, leaving the border open without any supervision. 

Up until recently, there had been indigenous security forces at the border, consisting of members of the local ethnic communities. However, in February, ethnic violence had erupted between the Nuer and Anuak. These security forces, whose job it was to protect the people of Gambella without bias; instead, turned on each other.

We can blame the TPLF/EPRDF regime, known for using ethnic apartheid divide and conquer politics to maintain tight control over the region, as well as throughout the country. We can also point to years of regional political decisions that were used as tools to alienate one group from another; but yet, the bottom line is that members of both the Nuer and Anuak communities fell into their trap and became complicit in carrying out acts of violence against the other.

This is at a time when reconciliation among the people is of utmost importance. Instead, the situation went out of control without anything to stop it. Rather than dealing with the conflict and crimes committed by various players; the indigenous security forces, as a whole, were disarmed and moved from the border, leaving the country and people vulnerable to attacks such as this one. This provided an open door to groups like the Murle who had committed nearly the same acts against three Anuak villages several weeks ago. At that time, sixteen people were killed, including children and women, and eight children were abducted. Three Anuak villages were burned down.Following this incident, the TPLF/EPRDF regime took no action, essentially giving the opportunity for it to be repeated. This is now the second time. Had the authorities responded as they should have done the first time; it is unlikely that this most recent incident would have been repeated.

Following the latest incident where 200 Nuer were killed, Ethiopian Prime Minister Hailemariam Desalegn made a public statement; but what the country needs is more than a statement. It will require action. If the regime really cares for the Ethiopian people, someone should be held accountable for this. One of those in such a position of responsibility is the Defense Minister who should explain why there was such a lack of security when the risk of guns, violence and further killing was so strong. What is the purpose of defense forces and the legal system when they are not put into action? Again, its a failure of the rule of law.

People agree that a tragedy has happened to the Nuer, but the response of the TPLF/EPRDF should be in a mature, responsible way that will not lead to losing more lives. Reportedly, Ethiopian troops have been given permission by President Salva Kiir to enter South Sudan to find the perpetrators; but it is imperative that an outcome would include a plan to address the security issues.

Simply pursuing the Murle as a whole, instead of the actual perpetrators may be used as a shortcut, but it presents the risk of worsening the outcome, especially if innocent Murle are targeted rather than bringing the real criminals to justice. A meaningful and sustainable solution should be found where the responsibility of the government to protect its own citizens is carried out in actuality, not just in a superficial way in order to look good to outsiders. 

Concern for the safety of the borders should encompass all our borders since it is not only a problem in Gambella, but also in other places, like the border of Kenya. If the government is not willing to secure these borders; they should arm the citizens so they can protect themselves from exactly these kinds of attacks in the future.

These crises in the country signal an opportunity for the TPLF/EPRDF to act for the good of the people; changing their focus from self-preservation and self-interest to acting as a government for the people. In doing so, it may be the best opportunity to help avert a larger crisis that could lead to greater instability. This may be the right time for the TPLF/EPRDF to come to their senses to change the course both they and Ethiopians are on that could lead to an escalation of widespread ethnic violence— a place none of us want to go. 

Instead, it is a chance to bring lasting change that could save everybody— including them. An example of such change would be to open up political space instead of repressing and cracking down on citizens, which includes opening up the media and the exchange of information via technology. Another example would be to release opposition leaders and political prisoners from prisons and jails, and to start a genuine dialogue with the opposition within the country. Still another example would be to revoke the anti-terrorism law used to repress free speech and political activism and also the Charities and Societies Proclamation that has decimated civil society.

The TPLF/EPRDF should listen to the demands of the people. At such a time as this, people are losing hope and these crises that are rising up from every corner of the country will only make it worse, as will the increasing starvation. When people warn about ethnic-based violence exploding, these reported incidents are signs of what could happen on a larger scale without change. Already many Ethiopians— as well as the ruling regime— see themselves first as a collective group where their own survival is seen as primary. The result is the dangerous dehumanization of others that could easily explode under existing conditions. This shows how vitally important it is to embrace a worldview that puts humanity before ethnicity or other differences and protects the rights and freedom of others so that one’s own freedom and rights are upheld; both for practical reasons as well as moral reasons.

The forces of change are already crouching at our door. Those forces could push us towards positive change or result in negative actions leading to an escalation of the consequences we have been seeing. Would it not be better to realize change will come, one way or another, and to embrace the opportunity to bring it in the right way? May God help Ethiopians come to their senses so as to avoid the collision course we are on now.

In closing, we are heartbroken by what has been happening and believe we can find a genuine solution if we are willing to embrace values that support not only our own collective group, but all our people— putting humanity before ethnicity, or any other difference. Human life is precious and as a society, when these lives are lost, we grieve together regardless of ethnicity, religion, regional background, political view or any other differences.

Until we are all free, no one will be free and secure. These principles, upheld by individuals, communities and the rule of law, could have stopped all of these tragedies from occurring and could even minimize the effects of the famine. With God’s help, they could equip Ethiopia for a future beyond what we could ask or imagine.

May God strengthen the families of those who have lost loved ones as they go through this difficult time and may He lead us from the edge of danger to a more compassionate, just and free Ethiopia for all.

==================================== ===========================

For more information, contact Mr. Obang Metho, Executive Director of the SMNE. Email:Obang@solidaritymovement

Ethiopian Political and Civic Organizations Opposed the Candidacy of Tedros Adhanom to WHO Head

April 19,2016

20 Ethiopian Political and Civic organizations write to WHO board of directors in opposition to the candidacy of Tedros Adhanom to the post of Director General of the World Health Organization (WHO).

—————————————————————-

Dear Matsoso:

We are a diverse group of Ethiopian Diaspora organizations from all parts of the world, working in the field of human rights. We write in opposition to the candidacy of Tedros Adhanom, Ph.D. for the post of Director General of the World Health Organization (WHO) and respectfully urge you to reject his candidacy.

Foreign Minister Tedros Adhanom – A disgrace to Ethiopia

Dr. Adhanom’s nomination as the sole candidate representing Africa is not only an insult to Ethiopia but to all Africans. His candidature must be read in the context of the political, social and economic policies of the government of Ethiopia that he represents. He has served as the Minister of Health from 2005 – 2012 and currently serves as the Foreign Minister for the government of Ethiopia. One need only to scan the various reports from international organizations to gain an understanding of the human rights tragedies ever present in Ethiopia as a direct result of the policies of the Ethiopian government. Dr. Adhanom is a member of the inner circle of a ruling party whose leadership style is antithetical to democracy and respect for the rule of law. Lack of free elections in more than two decades, a fact that has been documented by numerous organizations and governments, serves as prima facie evidence of a repressive regime.

As the face of that government, Dr. Adhanom did not lend confidence as a public health figure while he served as the Minster of Health in Ethiopia. As outlined in this letter, his tenure as head of the Federal Ministry of Health was fraught with mismanagement, incompetence and in particular to the monies granted from the Global Fund to Fight AIDS Tuberculosis and Malaria, resulted in an audit by the Office of the Inspector General.

Therefore, it is hard to imagine a scenario in which an individual with such a compromised resume would be a candidate worthy of serious consideration for the immensely respected and extremely consequential position of the Director General of the WHO.

Minister of Health—Ethiopia (2005-2012)

In 2008, under his watch there was a major cholera outbreak in Ethiopia’s Oromia Region. An investigative report published by the Society for Disaster Medicine and Public Health paints a disturbing picture of a deliberate inaction on the part of Dr. Adhanom in the face of the tragic health crisis that was rapidly claiming so many lives. Chief among the findings were:

1- Despite laboratory identification of V cholerae as the cause of the acute watery diarrhea (AWD), the Government of Ethiopia decided not to declare a “cholera outbreak” for fear of economic repercussions resulting from trade embargos and decreased tourism.

2- The government, in disregard of International Health Regulations, continually refused to declare a cholera epidemic and largely declined international assistance.

3- The failure to acknowledge a cholera outbreak had several important implications. First, it meant that the WHO could not assume responsibility for managing the epidemic because this requires that the state declare a cholera outbreak and request assistance. Under the WHO International Health Regulations, 2005, cholera is considered a disease “with demonstrated ability to cause serious public health impact and to spread rapidly internationally.”

As a signatory to this agreement, the Government of Ethiopia had the obligation to report the outbreak because cholera is not endemic to the country. Second, without official declaration of a cholera outbreak, there was a delay in accessing donor funds. Declaration of a cholera outbreak might have resulted in a much more vigorous international response, and resources might have been mobilized much more rapidly. Also, refusing to acknowledge a cholera epidemic weakens the chances for ongoing surveillance to recognize the potential for cholera endemicity in the region.

4- The United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs reported unacceptably high case fatality rates (in 3 of the 5 affected Oromia zones (Guji, East Shewa, and Bale).

In a July 2008 Press Release titled “Health risks add to crisis in Ethiopia,” Dr. Eric Laroche, Assistant Director-General for WHO’s Health Action in Crises said, “In humanitarian terms, the situation is unacceptable. The health of millions of Ethiopians is worsening by the day, and the international community must act to support the country’s government to ease this terrible suffering.”

It is an incontrovertible fact that the Ministry of Health under the under the stewardship of Dr. Tedros Adhanom deliberately failed to contain the crisis and was directly responsible for the death of thousands of Ethiopian citizens. His action smacks not only of gross incompetence but outright criminality.

It defies common sense that such a compromised individual responsible for the tragic and unnecessary loss of so many lives in one country should even be considered as a viable candidate to run the World Health Organization.

Audit of funds from the Global Fund to Fight AIDS, TB and Malaria (GFATM)

While Dr. Adhanom served as the head of the Federal Ministry of Health, his office was a recipient of funds from the Global Fund to Fight AIDS Tuberculosis and Malaria. In 2010, the Office of Inspector General (OIG), a body commissioned to audit and investigate Countries receiving Funds from the Global Fund to Fight AIDS, TB and Malaria (GFATM), conducted an audit of Ethiopia. It is important to note that audits and investigations are performed when a specific risk is identified in countries GFATM programs operate and/or due to a unanimous or open whistle blowing. In Ethiopia, both were found to be the reason which prompted the investigation into the funds (USD 1,306,035,989) allocated to Ethiopia.

Chief among the findings of the audit report were:

1) Misappropriation of Funds and use of donor funds for unsound and politically motivated programs

2) Substandard quality of constructed health facilities by diverting funds which were budgeted for other activities including procuring drugs for patients and prevention activities.

3) Ineligible expenditure

4) Weaknesses in accounting systems and delaying internal and in-country audits

5) Inadequacies in internal audit and lack of organizational independence 6) Principal Recipient (PR) Governance.

The OIG concluded that “the Global Fund grants have been successful in increasing coverage for the three diseases. At the time of audit, there was weak implementation of PMTCT reflected in poor performance against grant targets. A total of USD 165,393,027 was spent on Health Centre construction, resulting in over expenditure of USD57,851, 941 or 54% against the approved budget for health facility renovation. There was inadequate control in place to assure quality and effective use of the constructed health facilities. From the audit findings, the OIG could not provide assurance that oversight arrangements ensured that grant funds are used for the purpose intended. It was the recommendation of the OIG that the Ethiopian government should refund USD 7,026,929 to the Global Fund.

Minister of Foreign Affairs—Ethiopia (2012 to present)

As a politburo member of the Tigray People’s Liberation Front (TPLF) that has been ruling Ethiopia for the last 24 years Dr. Adhanom is closely associated with a regime well known for its systemic patterns of political repression and egregious human rights violations against Ethiopian citizens.

The abysmal human rights record of the Ethiopian government is very well documented by all the major international rights groups (Human Rights Watch, Amnesty International and Freedom House) including in the U.S. State Department annual human rights report.

In considering Dr. Adhanom’s candidacy for Director General, we implore you to take the following factors into account regarding the human rights situation in Ethiopia.

  • the violent repression of attempts at peaceful protests;
  • the recent mass killings of over 400 Oromo civilians some as young as 8 years old.
  • the 100 million denizens of Ethiopia that are suffering from systematic political and economic repression;
  • the draconian Charities and Societies Proclamation and Anti-Terrorism laws specifically created to stifle dissent.
  • the imprisoned journalists whose incarceration has made Ethiopia the second worst jailer of journalists in Africa according to Committee to Protect Journalists (CPJ);
  • the widespread attacks on freedom of expression and information, including censorship, control of news and information, and the closure of newspapers.
  • the political activists who are victims of imprisonment, torture and rape;
  • the prominent political leaders who are victims of harsh imprisonment and torture with their members continually harassed and intimidated by government security forces.

the Ethiopian Muslim community and religious leaders who have been unjustly incarcerated under the Anti-Terrorism Law for demanding that the Ethiopian government stops interfering in their religious affairs.

Dr. Adhanom’s election to lead WHO will effectively put a seal of approval on the gross and systematic abuses of the repressive regime in Ethiopia. It will allow the regime to claim a victory that Dr. Adhanom’s selection to lead a prestigious organization such as WHO is evidence of its respect for human rights and compliance with international standards and further embolden it to continue its shameful behavior towards its own people.

The candidate for Director General of a prestigious organization such as the WHO should not only be a person of high personal achievement but should also embody the highest adherence to internationally recognized human rights standards. Regretfully,

Dr. Adhanom’s record as a member of the ruling party in Ethiopia and specifically his record as Minister of Health does not meet the exceedingly high standards required for a Director General of the WHO. While we would be excited and proud to have a candidate representing Africa, we believe it would behoove us to promote a candidate whose track record doesn’t include policies which led to a deadly Cholera outbreak in 2008 and are leading to an impending famine in 2016.

It is inconceivable that failure at improving the health outcomes of one country and mismanagement of funds obtained from an organization such as the GFATM should result in one’s candidature for the leading health organization of the world.

Consequently because of the aforementioned reasons, we respectfully urge you to reject Dr. Adhanom’s candidacy for the post in the 2017 election.

Representatives of the coalition are available to meet with you or your staff should you have any questions regarding the concerns we have expressed regarding the candidacy of Dr. Tedros Adhanom.

We appreciate your consideration regarding this very important issue.

With assurances of our highest respect,

Ethiopian Advocacy Network

Ethiopiawinnet: Council for the Defense of Citizen Rights

The Ethiopian Orthodox Tewahedo Church Leaders

Ethiopian Muslim Religion Leaders (First Hijrah)

Ethiopian Protestant Religion Leaders

United Ethiopian Muslims Peaceful Movement Support Group

Patriotic Ginbot 7 United

Oromo Liberation Front

All Amhara People’s Organization

Moresh Wegene Amhara Organization

Ethiopian People’s Revolutionary Party

Solidarity Movement for a New Ethiopia

DC Area Ethiopian Community Joint Task Force

Netsanet Le Ethiopia

Ethiopian Constitutional Monarchy

Ethiopian National Transitional Council

International Ethiopian Women Organization

Solidarity Committee for Ethiopian Political Prisoners

Former Ethiopian Defense and Police Force Veterans Association

Netsanet Radio

 

በጋምቤላ ነዋሪዎች ከወራት በፊት ለጠሚር ሀይለማርያም የፀጥታ ሀይል በአካባቢው እንዲሰፍር ተማፅነው ነበር

የዘገባው ጨመቅ-

  • ጥቃቱ ተራ የከብት ዝርፊያና የጎሳ ግጭት አልነበረም
  • ድርጊቱ የደቡብ ሱዳን አማፅያን መሪ ሪክ ማቻርን ለመግደል ያነጣጠረ ጭምር ነበር
  • ከአደጋው አስቀድሞ የመከላከያ ሰራዊት ከአካባቢው እንዲወጣ ተደርጓል 
  • ነዋሪዎች ከወራት በፊት ለጠሚር ሀይለማርያም የፀጥታ ሀይል በአካባቢው እንዲሰፍር ተማፅነው ነበር
  • የኢትዮዽያ መንግስት ነዋሪዎችን በግድ ትጥቅ አስፈትቶ ራሳቸውን መከላከል እንዳይችሉ አድርጓቸዋል

(ዋዜማ ራዲዮ) በጋምቤላ  ጠረፍ ባሉ አካባቢዎች በታጣቂዎች አማካኝነት የደረሰው ጭፍጨፋ ኢትዮጵያውያንን አስቆጥቷል። የ208 ሰዎችን ህይወት ሲቀጠፍ እና ወደ 100 የሚጠጉ ህጻናት እና እናቶች ታግተው ሲወሰዱ ተገቢውን የመከላከል እርምጃ በፍጥነት አልወሰደም በሚል እየተወቀሰ የሚገኘው የኢትዮጵያ መንግስት ከጥቃቱ ጀርባ የደቡብ ሱዳን መንግስት ወይም አማፃያኑ እንደሌሉበት ለመግለፅ ጊዜ አልፈጀበትም። ጉዳዩንም የተለመደ የጎሳ ጥቃት እንደሆነ በመግለፅ ነገርየውን ለማለዘብ ሞክሯል።

South Sudan White Army members

ከአካባቢው የሚወጡ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ግን ግድያው በተራ የጎሳ የከብት ዝርፊያ የተነሳ ሳይሆን የደቡብ ሱዳን ቀውስ ውጤት ነው። ደቡብ ሱዳንን ላለፉት ሶስት ዓመታት እያመሳት የሚገኘው የእርስ በእርስ ግጭት መፍትሄ ሊበጅለት ጫፍ ደርሷል በሚባልበት ወቅት ጥቃቱ መፈጸሙ እንደው በአጋጣሚ የሆነ አይደለም ይላሉ የአካባቢው ተወላጆች።

በኢትዮጵያውያን ላይ የደረሰው ጥቃት የደቡብ ሱዳንን አማፅያን ዋና ወታደራዊ ቤዝ ከማጥቃት ጋር የሚያገናኙት አሉ። የአማፅያኑን መሪ እና የቀድሞ የደቡብ ሱዳን ምክትል ፕሬዝዳንት የነበሩት ሬክ ማሻርን ለመግደል የተጠነሰሰ ሴራ አካል ነው የሚሉ መረጃዎችም ከአካባቢው አፈትልከዋል።

የደቡብ ሱዳን አማፅያን ዋና ወታደራዊ መናኸሪያቸውን ያደረጉት ፓጋክ በምትባለው የደቡብ ሱዳን የድንበር ከተማ ነው። ፖጋክ የአርብ ዕለቱ ጥቃት ከደረሰባቸው ቦታዎች አንዱ ከሆነው ላሬ ወረዳ 20 ኪሎ ሜትር የማይሞላ ርቀት ብቻ ነው ያለው። ላሬን እና ፓጋክን የሚለየው ኢትዮጵያን እና ደቡብ ሱዳንን የሚያዋስነው ጃኰዎ ወንዝ ነው።

ጥቃቱ የተፈፀመባቸው ጃኰዎ እና ማኰይ የተሰኙት ሌሎቹ በኑዌር ዞን የሚገኙት ወረዳዎችም ከፓጋክ አቅራቢያ የሚገኙ ናቸው። “በወረዳዎቹ ነዋሪዎች ላይ የተፈፀመው ግድያ መጀመሪያውኑ ታቅዶ የነበረው ለፓጋክ ነበር” ይላል ዋዜማ ያነጋገረው የአካባቢው ተወላጅ።

ፓጋክ ላይ ጥቃት ለማድረስ ታስቦ የነበረው የሬክ ማሻር ወደ አካባቢው መጓዝ ተከትሎ እንደሆነ ምንጮች ይጠቁማሉ። በነዳጅ ሀብቷ በምትታወቀው የደቡብ ሱዳን ግዛት ቤንቲዩ ተጠልለው የቆዩት ማሻር ወደ ፓጋክ ያመሩት በኢትዮጵያ ላይ ጥቃቱ ከመፈፀሙ ሁለት ቀን አስቀድሞ ነበር።

ማሻር ወደ ቦታው ያመሩት ከፕሬዝዳንት ኪር ጋር በደረሱት ስምምነት መሰረት የምክትል ፕሬዝዳንትነት ቦታ ለመረከብ ወደ ጁባ ከማቅናታቸው በፊት ከከፍተኛ የጦር አመራሮቻቸው ጋር ለመምከር ነበር። ዛሬ ሰኞ ሚያዝያ 10 በጋምቤላ በኩል አድርገው ጁባ ይገባሉ ተብለው ሲጠበቁ የነበሩት ማሻር በ”ሎጀስቲክ ምክንያት” ዕቅዳቸውን ለነገ አዘዋውረዋል።

የአርቡን ጭፍጨፋ የፈፀሙት ታጣቂዎች ማሻርን እና የወታደራዊ ቤዛቸውን ኢላማ አድርገው መምጣታቸውን የሚያሳዩ “ምልክቶች” አሉ ባይ ናቸው የአካባቢው ተወላጆች። ታጣቂዎቹ ወታደራዊ ሬድዮ ይጠቀሙ እንደነበር፣ አር ፒ ጂ  እና ፒ ኬ ም የመሰሉ ከባድ መሳሪያዎችን መታጠቃቸውን እና የደቡብ ሱዳን ወታደራዊ ዩኒፎርም መልበሳቸውን ያስ ረዳሉ።

በላሬ፣ ጀኰዎ እና ማኰይ ጥቃቱን በተመሳሳይ ጊዜ አርብ ከንጋቱ 11 ሰዓት  ሲፈፅሙ በወታደራዊ ሬድዮ ይነጋገሩ እንደነበር ከግድያ ያመለጡ ሁለት ወንድሞቹን ጠቅሶ የአካባቢው ተወላጅ ይናገራል። ታጣቂዎቹ በስፋት እንደተነገረው ከሙርሌ ጎሳ የመጡ ብቻ ሳይሆኑ ዲንቃዎችና አኙዋችም እንደሚገኙበት ያስረዳል።

ሙርሌዎቹ የመጡት ፒቦር ከተሰኘውና የደቡብ ሱዳን ጆንግሌ ግዛት ዋና ከተማ ነው። ጆንግሌ ግዛት በአማጽያኑ ቁጥጥር ስር ያለ ቢሆንም ፒቦር ግን አሁንም በመንግስት ኃይሎች እጅ ያለች ነች። በጥቃቱ የተሳተፉት ዲንቃዎች ደግሞ ባህር ኤል ጋዝል ከሚባለው የደቡብ ሱዳን ግዛት የተመሙ ናቸው።

“የመጡት በእግራቸው ነው። እንደመጡ ያገኙትን ሰው መግደል ጀመሩ። ከብቶችንም ሰበሰቡ” ይላል የአካባቢው ተወላጅ።
የኢትዮጵያ መንግስት ትላንት አስተካክሎ ከወጣው ቁጥር ጋር ተቀራራቢ የሆኑ ሰዎች መገደላቸውን እና ህጻናትም ታግተው መወሰዳቸውም ያስረዳል። ከደቡብ ሱዳን የሚነሱት ሙርሌዎች በአካባቢው ላይ ጥቃት ማድረሳቸውን እና ከብት መዝረፋቸው ያለ ቢሆንም የህጻናቱ ታፍነው መወሰድ ግን እንግዳ ነገር እንደሆነ ይገልጻል።
“ለእነሱ ይህ አዲስ ነገር ነው” ይላል ነገሩ ለአካባቢው ተወላጆች ያልተለመደ መሆኑን ሲያብራራ።
ከሳምንት በፊት በኑዌር ዞን በምትገኘው ማካክ የገጠር ቀበሌ በተደረገ የሙርሌዎች የከብት ዝርፊያ በተመሳሳይ 11 ህጻናት የተወሰዱ ሲሆን 20 ነዋሪዎች  መገደላቸውን ያስታውሳል። ከሁለት ሳምንት በፊት በማኰይ ወረዳ ወደ ምትገኘው አዱራ ቀበሌ የመጡት ሙርሌዎች ከብትም ሳይዘርፉ ህጻናትም ሳይወስዱ መመለሳቸውን ይገልጻል።

ከሙርሌዎች የከብት ዘረፋ ባህል ባሻገር በአካባቢው ተደጋጋሚ ጥቃት እንዲፈጸም ምክንያት የሆነው ነዋሪዎቹ ራሳቸውን የሚከላከሉበት መሳሪያ በማጣታቸው እንደሆነ ያስረዳል። ከሶስት ዓመት በፊት በአካባቢው የተከሰተ አንድ ሁነት በነዋሪዎቹ ዘንድ የነበረ የጦር መሳሪያ እንዲሰበሰብ ምክንያት ሆኗል።

ሁነቱ ኢትዮጵያ እና ናይጄሪያ ለዓለም ዋንጫ ማጣሪያ የእግር ኳስ ጨዋታ በሚያደርጉበት ወቅት “ለናይጀሪያ ደግፏችኋል” በሚል በአካባቢው በነበሩ  የመከላከያ ሰራዊት አባላት እና  ነዋሪዎች መካከል በተከሰተ አምባጓሮ የዞን አስተዳደሪ መገደሉ ነበር። በዚህ መነሾ ነዋሪዎቹ ራሳቸውን ለመጠበቅ የገዟቸው መሳሪያዎች በመንግስት እንዲሰበሰቡ መደረጉን የአካባቢው ተወላጅ ይናገራል።

በአምባጓሮው የተቀሰቀሰውን ስሜት ለማብረድ በአካባቢው የነበረው የመከላከያ ሰራዊት በፌደራል ፖሊስ እንዲተካ ማድረጉንም ያብራራል። የአርቡ ጥቃት ከተፈጸመ በኋላ መጀመሪያ የ”ድረሱልን ጥሪ” የቀረበው ለእነዚሁ የፌደራል ፖሊስ አባላት እንደነበር እና ሁሉ ነገር ከተከናወነ በኋላ በቦታው ላይ “ዘግይተው መድረሳቸውን” ይጠቅሳል።

በህዳር ወር በጋምቤላ በተካሄደው የብሄር ብሄረሰቦች በዓል ወቅት ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ጋር የተገናኙት የአካባቢው ተወላጆች በድንበር በኩል የሚያጋጥማቸውን ተደጋጋሚ የጸጥታ መድፍረስ ጉዳይ አንስተው እንደነበር በውይይቱ ላይ ተሳትፎ የነበረ ግለሰብ ለዋዜማ ተናግሯል። በስብሰባው  በአካባቢው የጸጥታ ኃይል እንዲመደብ አሊያም የአካባቢው ነዋሪዎች እንዲታጠቁ መንግስት እንዲፈቅድላቸው መጠየቃቸውን ያስረዳል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በወቅቱ ለተሰብሳቢዎቹ በሰጡት ምላሽ የጸጥታ ኃይሎች በአካባቢው እንደሚመደቡ ቃል ገብተው እንደነበር ያስታውሳል። መቼ የአካባቢውን ጸጥታ መቆጣጠር እንደሚጀምሩ ሳይጠቅሱ ማለፋቸውንም አልረሳም።

“አሁን በጣም ረፍዷል” ይላል ጠቅላይ ሚኒስትሩ የገቡትን ቃል ለመፈጸም የነበራቸውን ጊዜ እያሰላ።

መንግስት ወታደሮችን መመደብ ካልቻለ ነዋሪዎቹ እንዲታጠቁ መፍቀድ እንደነበረበት የሚከራከሩት የአካባቢው ተወላጆች የወረዳዎቹ ነዋሪዎች ታጥቀው ቢሆን ኖሮ ይህን ያህል ጉዳት አይደርስም ነበር ሲሉ ይቆጫሉ።  የደቡብ ሱዳን ቀውስ እስካልበረደ ድረስ ተመሳሳይ ጥቃቶች ላለመድረሳቸው ምንም ማስተማመኛ እንደሌለ ያስረዳሉ።

ሬክ ማሻር እና የፕሬዝዳንትነት ስልጣኑን የጨበጡት ሳልቫ ኪር በሱዳን ህዝቦች ነጻ አውጪ ንቅናቄ (SPLM) ጥላ ስር ለሰላሳ ዓመታት  ታግለው ነጻነቷን እንድትጎናጽፍ ካደረጉ ታጋዮች መካከል ቢሆኑም የፈጠሩት የስልጣን እና የጎሳ ቁርቋሶ ሀገሪቱ አሁን ለምትገኝበት ቀውስ መነሻ ሰበብ ሆኗል።

Gambela residents

አስራ ሁለት ሚሊዮን ከሚገመተው የደቡብ ሱዳን ህዝብ ውስጥ የአብላጫው የዘር ግንድ የሚመዘዘው ከዲንቃ ጎሳ ሲሆን የኑዌር ተወላጆች በሁለተኛነት ይከተላሉ። ከዲንቃ ወገን የሆኑት ኪር ስልጣኑንም ሆነ ሁሉን ነገር ጠቅልለው ለጎሳቸው ሰዎች ሰጥተዋል በሚል ከኑዌሩ ማሻር እና ከጎሳ አባላቶቻቸው ቅሬታዎች መነሳት የጀመሩት ደቡብ ሱዳን ገና ነጻነቷን ሳታገኝ በራስ ገዝ አስተዳደር ደረጃ እያለች ነበር።

ደቡብ ሱዳን ከሱዳን ከመገንጠሏ በፊት ህይወታቸውን በአደጋ ያጡት እና የሀገሪቷ መስራች አባት ተደርገው የሚቆጠሩት ጆን ጋራንግ እውነተኛ ወራሽ “እኔ መሆን ይገባኛል” የሚለውም ሌላው የልዩነት ነጥብ ነው። ወራሹ እንደ ጋራንግ “charismatic” መሆን ይገባዋል የሚል እምነት በቀድሞ ታጋዮች ዘንድ አለ።

የዶክትሬት ዲግሪ ያላቸው እና እሳት የላሱ ተናጋሪ ናቸው የሚባሉት ማሻር ሀሳባቸውን በቅጡ እንኳ ለመግለጽ የሚቸገሩትን እና “ያልተማሩ ናቸው” የሚሏቸውን ኪርን “ለቦታው ተገቢ አይደለም” በሚል ያጣጥሏቸዋል። የፕሬዝዳንት ስልጣን የሚገባው “ለማንም ሳይሆን ለእኔ ነው” የሚል እምነት አላቸው።

ኪር በበኩላቸው ማሻርን “መፈንቅለ መንግስት ሊያካሂድብኝ ነበር” በሚል ይወነጅሏቸዋል። የሁለቱ ልዩነት ፈንድቶ በይፋ ከመውጣቱ በፊት ውስጥ ውስጡን አንዱ ሌላውን ለመጣል ሲሞክሩ ቆይተዋል።

በግልፅ ከሚታየው የሁለቱ መሪዎች የስልጣን ግብግብ ሌላ ፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል ጥያቄ እና ሀገሪቱ ያላትን የነዳጅ ሀብት ለመቆጣጠር የሚደረግ ትግል ደቡብ ሱዳን በአዙሪት የፖለቲካ ቀውስ እንድትዳክር አድርጓታል። ቀውሱ መቋጫ እንዳያገኝ ያደረገው ደግሞ የደቡብ ሱዳን ጎረቤቶች እና ሌሎች ሀገራት እጃቸውን በጉዳዩ ማስገባታቸው ነው።

የደቡብ ሱዳን ጦስ በቋፍ ላይ ባለው የጋምቤላ የጸጥታ እና የኃይል አሰላለፍ ላይ የሚያመጣውን ቀጥተኛ ተፅዕኖ የሚያውቀው የኢትዮጵያ መንግስት ቀውሱን በአጭር ጊዜ ለመፍታት ሞክሮ አልተሳካለትም። የገለልተኝነት የአሸማጋይነት ሚናን በይፋ በመውሰድ ላይ ታች ቢልም በደቡብ ሱዳን የኢኮኖሚ ከፍተኛ ተጠቃሚነት እንዳላት ኡጋንዳ ያሉ የውጭ ኃይሎች ቀውሱን በማወሳሰባቸው  የተመኘውን ማግኘት አልቻለም።

የኢትዮጵያ መንግስት የገለልተኝነት ጉዳይም ቢሆን በተደጋጋሚ ጥያቄ ውስጥ ሲገባ ተስተውሏል። የአማፅያኑ መሪ ማሻር ላይ “ለዘብተኝነት ያሳያል” በሚል ይተቻል። ለዚህ ምክንያቱ ደግሞ የማሻርን ጎሳ የሚጋሩት ኑዌሮች በጋምቤላ በብዛት የመገኘታቸው እውነት ነው።

“ማሻር ብርድ ሲይዘው ጋምቤላ ታስነጥሳለች” ዓይነት አባባል የሚጠቀሙ የፖለቲካ ተንታኞች ብዙ ናቸው። ኢትዮጵያዊ ኑዌሮች ከማሻር ጋር አይወግኑም ቢባሉ እንኳ በጋምቤላ በስድስት የስደተኞች ካምፕ ውስጥ ተጥለለው የሚገኙ ደቡብ ሱዳናውያን ጉዳይ በቀላሉ የሚታይ እንዳልሆነ የሚያስረዱ ተንታኞች አሉ።

የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች መርጃ ድርጅት በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ባወጣው ሪፖርት መሰረት 271,435 ደቡብ ሱዳንውያን ስደተኞች በጋምቤላ ካምፖች ይገኛሉ። ከእነዚህ ውስጥ አብዛኞቹ የኑዌር ጎሳ ተወላጆች ናቸው።

አሁን ያለው የጋምቤላ የስልጣን አመዳደብ በደቡብ ሱዳን ባለው እውነታ ላይ የተመረኮዘ እንደሆነ ተንታኞች ይገልፃሉ። ለረጅም ጊዜ የጋምቤላን ክልል ሲያስተዳድሩ የቆዩት አኙዋዎች ወደ ጎን ተገፍተው የርዕሰ መስተዳድርነቱ ቦታ ለኑዌሮች ከተሰጠ ሁለት ዓመት አለፈ።

የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያቤት በኢትዮጵያ የሚታየው የሰብአዊ መብት ጥሰት አለመሻሻሉን ገለጸ

18593_888840351183833_4627943239101949574_n

የ2015ትን የአለም የሰብአዊ መብት አያያዝን የሚተነትነው ሪፖርት በኢትዮጵያ የሚታየው አፈናና ዜጎችን በእስር ቤት ማሰቃየት መቀጠሉን ይተነትናል፡፡
የአሜሪካ መንግስት በያመቱ በሚያወጣው የሰብአዊ መብት አያያዝ ሪፖርት የኢትዮጵያ የደህንነት ሰራተኞች ተቃዋዎችን ፣ ደጋፊዎቻውንና ጋዜጠኞችን እንደሚያሳድዱ፣ እንደሚያስሩ፣ በእስር ቤት ውስጥ አሰቃቂ ድደባ እንደሚፈጽሙ፣ እንዲሁም በህግ ስም ፖለቲካዊ ክስ እንደሚመሰር ዘርዝሮአል፡፡
ያለ ህግ እንደፈለጉ መግደል፣ ማሰር፣ ለፍርድ ቤት ሳያቀርቡ ዜጎችን ለረጅም ጊዜ በእስር ማቆየት፣ ለህይወት አደገኛ በሆነ እስር ቤት ውስጥ ማሰቃየት፣ በተራዘመ የፍርድ ሄደት ማሰቃየት፣ በዳኞች ላይ የፖለቲካ ተጽእኖ ማሳረፍ፣ የግለሰቦችን መብት መዳፈር፣ ህወገጥ ብርበራ ማካሄድ እንዲሁም በመንግስት የሰፈራ ፕሮግራም ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰት መፈ‹ም የሚሉት ተጠቅሰዋል፡፡
ሀሳብን በመግለጽ በኩል የሚታየውን አፈና ሲዘረዝር ደግሞ በህትመትና በኢንትረኔት አገልግሎት ላይ ጥብቅ ቁጥጥር እንደሚደረግ ፣ መሰብሰብ፣ መደራጀትና በነጻ መንቀሳቀስ የተገደበ መሆኑን፣የትምህርት ነጻነት መጥፋቱን፣ በሃይማት ጉዳይ ጣልቃ መግባት መቀጠሉ እንዲሁም በመንግስታዊና መንግስታዊ ባልሆኑ ድርጅቶች ላይ የሚደረገው ቁጥጥር መጠናከሩን ያትታል፡፡
ዜጎች መንግስታቸውን፣ አስተዳደራቸውን፣ ፖሊሲንና በሙስና የተዘፈቁ ዳኞችን በሰላማዊ መንገድ የሚለውጡበት እድል አነስተኛ መሆኑን የሚጠቅሰው ሪፖርቱ፣ በሴቶችና ህጻናት ላይ የሚፈጸመው የመብት ጥሰትና መገለልም ቀጥሎአል ብሎአል፡፡
በኢትዮጵያ ዋናው ችግር ተጠያቂነት የሚባል ነገር አለመኖሩ ነው የሚለው የስቴት ዲፓርትመንት ሪፖርት፣ መንግስት በአብዛኛው ከሙስና በስተቀር ሌሎች ወንጀሎችን የሚፈጽሙ ባለስልጣናትን ለፍርድ እንደማያቀርብ ገልጾአል፡፡
ሪፖርቱ ካለፈው ምርጫ ጋር በተያያዘ 6 ሰዎች መገደላቸውን፣ እንዲሁም ከምርጫው በሁዋላ በሃመር ወረዳ በመንግስት እና በጸጥታ ሃይሎች መካከል በተነሳ ግጭት 48 ሰዎች መገደላቸውን ጠቅሶአል፡፡ የግጭቱ መንስኤ ህዝቡ በኢኮኖሚ ተጠቃሚ አለመሆኑ፣ የተፈጥሮ የግጦሽ መሬታቸውን መነጠቃቸው፣ መንግስት የሚያካሂደው የስኩዋር እርሻ ልማት የአካባቢውን ነዋሪዎች መሬት አልባ ማድረጉ እንዲሁም የአደን ክልከላ መሆናቸውን ሪፖር አመልክቶአል፡፡
በአማራ ክልል በጭልጋ ወረዳ ደግሞ ከቅማንት ጥያቄ ጋር በተያያዘ ፖሊስ በሰልፈኞች ላይ በወሰደው እርምጃ 6 ሰዎችን የገደለ ሲሆን፣ በርካቶችን አቁስሎአል፡፡
በህዳር ወር ደግሞ ከአዲስ አበባ ማስተር ፕላን ጋር በተያያዘ፣ በኦሮምያ በተነሳው ተቃውሞ የጸጥታ ሃይሎች ከመጠን በላይ ሃይል መጠቀማቸውንና ግጭቱም ሪፖርቱ እስከተጠናከረበት እስከ ጥር ወር መቀጠሉን ጠቅሶአል፡፡
በጥቅምት 2014 ደግሞ በጋምቤላ የታጠቁ ሃይሎች 126 ፖሊሶችንና ነዋሪዎችን የገደሉ ሲሆን፣ ግጭቱም በመዠንገር ተወላጆችና በጸጥታ ሃይሎች መካከል መካሄዱን ገልጾአል፡፡
በማእከላዊ እስር ቤት ውስጥ ከፍተኛ የሆነ አሰቃቂ ድብደባ በመፈጸም፣ እስረኞች መረጃዎችን እንዲያወጡ ይገደዳሉ የሚለው ሪፖርቱ፣ እስረኞቹ እጆቻቸው ለፊጥኝ ታስሮ እንደሚንጠለጠሉ፣ ለርጅም ጊዜ እጆቻቸው በገመድ እንደሚታሰሩ፣ ውሃ እየፈሰሰባቸው እንዲሰቃዩ እንደሚደረጉ፣ የቃላት ማስፈራያ እንዲደርሳቸው ና ለብቻቸው ተነጥለው እንዲታሰሩ እንደሚደርግ ጠቅሶአል፡፡
ምንም እንኩዋን አገሪቱ 6 የፌደራልና 120 የክልል እስር ቤቶች ቢኖሩዋትም፣ ሌሎች ይፋ ያልሆኑ እስር ቤቶች በደዴሳ፣ ብር ሸለቆ፣ ጦላይ፣ ሆርማት፣ ባሌ፣ ታጠቅ፣ ጅጅጋ፣ ሆለታና ሰንቀሌ ይገኛሉ ብሎአል፡፡
መንግስት ከውጭ የሚተላለፉ የሬዲዮና የቴሌቪዥን ጣቢያዎችን ማፈን መቀጠሉን ሪፖርቱ ገልጾአል፡፡ መንግስትን ይቃወማሉ የሚባሉ ድረገጾች መዘጋታቸውን ከእነዚህም መካከል የግንቦት7፣ ኦነግ እና ኦብነግ ድረገጾች እንደሚገኙበት የሚገልጸው ሪፖርቱ፣ አልዘጂራና ቢቢሲ ሳይቀሩ አልፎ አልፎ ይዘጋሉ ብሎአል፡፡ በውጭ አገራት የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን ለመሰለል ፊን ፊሸር የሚባል ሶፍት ዌር መግዛቱም በሪፖርቱ ተጠቅሶአል፡፡
መንግስት ለስርአቱ ታማኝ ለሆኑት ብቻ የትምህርት እና የስራ እድል እንደሚሰጥ ሪፖርቱ አመልክቶ፣ የፓርቲ ስብሰባዎችን አንሳተፍም ያሉ መምህራን ከስራ እንደሚባረሩ እንዲሁም የተለያዩ እድገቶችና ጥቅሞች እንደሚቀርባቸው አትቶአል፡፡ በኦሮሞ የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ላይ የሚደረገው ክትትልና ቁጥጥር እንዲሁም እስራት መቀጠሉን ሪፖርቱ አመልክቶአል፡፡
በአገር ውስጥ የሚታየው የህዝብ መፈናቀል ከዚህ በፊት ከነበሩት አመታት በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሮ እስከ ጥር ወር ድረስ 505 ሺ 104 ሰዎች ተፈናቅለዋል፡፡
በሪፖርቱ የቀረቡት የሰብአዊ መብት ጥሰቶች እጅግ በርካታ በመሆናቸው ለወደፊቱ እንዳስፈላጊነቱ እየጠቀስን እናቀርባለን፡፡

እስከ 25 ዓመታት እስራት የሚያስቀጣ የኮምፒዩተር ወንጀል አዋጅ ለፓርላማ ቀረበ  

አመፅ የሚያነሳሳ ቪዲዮ ወይም ጽሑፍ ማስተላለፍ በወንጀል ያስቀጣል
የኮምፒዩተር ወንጀል ረቂቅ አዋጅ ለፓርላማ ቀረበ፡፡ በወታደራዊ ወይም ለዓለም አቀፍ ግንኙነት ሲባል በተሰየመ የኮምፒዩተር ዳታ ላይ የወንጀል ጥፋት የተሰነዘረ እንደሆነ፣ ድርጊቱ ከ15 እስከ 25 ዓመታት ጽኑ እስራት እንደሚያስቀጣ ይገልጻል፡፡

ይህ ቅጣት የሚጣለው ለወታደራዊና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ሲባል ጥብቅ ሚስጥር በተባለ የኮምፒዩተር መረጃን (ዳታ) ያለፈቃድ ያገኘ፣ በሕገወጥ መንገድ የጠለፈ፣ እንዲሁም በኮምፒዩተር ሥርዓት ላይ ጣልቃ የገባ እንደሆነና ድርጊቱ የተፈጸመው በአገሪቱ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በታወጀበት ወይም አገሪቱ በአሥጊ ሁኔታ ላይ በምትገኝበት ወቅት ከሆነ ነው፡፡

ማክሰኞ ሚያዚያ 4 ቀን 2008 ዓ.ም. ለፓርላማው የቀረበው የዚህ ረቂቅ አዋጅ ማብራሪያ እንደሚያስረዳው፣ የኮምፒዩተር ወንጀል አዋጅን ማውጣት ያስፈለገው በአገሪቱ እየደረሱ ያሉ የኮምፒዩተር ወንጀሎች (የሳይበር ጥቃቶች) እና ተጋላጭነትን መሠረት በማድረግ ነው፡፡

የረቂቅ አዋጁ ክፍል ሁለት እንደሚያስረዳው ማንኛውም ሰው ሆነ ብሎ ያለፈቃድ ወይም ከተሰጠው ፈቃድ ውጪ ይፋዊ ያልሆነን የኮምፒዩተር ዳታ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት የጠለፈ እንደሆነ፣ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ፅኑ እስራትና ከ10,000 እስከ 50,000 ብር በሚደርስ መቀጮ ይጣልበታል፡፡

ጠለፋው የተካሄደው በቁልፍ መሠረተ ልማቶች ላይ ማለትም በወታደራዊ የዕዝ ቁጥጥር ሲስተሞች፣ የደኅንነት፣ የፍትሕና የፀጥታ ተቋማት ሚስጥራዊ ዳታዎች፣ የፋይናንስ ተቋማት፣ የትራንስፖርት የኮምፒዩተር ሲስተሞች፣ መሠረታዊ የሕዝብ አገልግሎቶችና የመሳሰሉት ላይ ከሆነ ከ10 ዓመት እስከ 15 ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራትና ከ50,000 እስከ 100,000 ብር እንደሚያስቀጣ ይገልጻል፡፡

ረቂቅ አዋጁ ጠለፋ ማለት በኮሙዩኒኬሽን ሒደት ላይ ያለን የኮምፒዩተር ዳታ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት መከታተል፣ መቅዳት፣ ማዳመጥ፣ መውሰድ፣ ማየት፣ መቆጣጠር ወይም ሌላ ተመሳሳይ ድርጊት መሆኑን ያስረዳል፡፡

በሰዎች የነፃነትና ክብር ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች በሚል ንዑስ ርዕስ በአንቀጽ 13 ላይ የኮምፒዩተር ሥርዓትን በመጠቀም በሚሠራጭ ጽሑፍ፣ ንግግር፣ ቪዲዮ ወይም ሥዕል አማካይነት በሌላ ሰው ወይም በተጐጂው ቤተሰቦች ላይ ጉዳት ለማድረስ በማሰብ ያስፈራራ ወይም የዛተ ከሦስት እስከ አምስት ዓመት ጽኑ እስራት ያስቀጣል፡፡

በሕዝብ ደኅንነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች በሚለው በረቂቁ አንቀጽ 14 ላይ፣ ‹‹ማንኛውም ሰው በኅብረተሰቡ መካከል የፍርኃት ስሜት፣ አመፅ፣ ሁከት፣ ወይም ግጭት እንዲፈጠር የሚያነሳሳ ጽሑፍ፣ ተንቀሳቃሽ ምሥል፣ ድምፅ ወይም ማንኛውም ሌላ ምሥል በኮምፒዩተር ሥርዓት አማካይነት ያሠራጨ እንደሆነ ከሦስት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እሥራት ያስቀጣል፤›› ይላል፡፡

የ‹ስፓም› መልዕክቶችን ስለማሠራጨት በሚለው የረቂቁ አንቀጽ 15 ድንጋጌ መሠረት ማንኛውም ሰው ምርትን ወይም አገልግሎትን ለማስተዋወቅ ወይም ለሽያጭ ለማቅረብ፣ መልዕክቶችን በአንድ ጊዜ ወደ በርካታ ኢሜል አድራሻዎች ያሠራጨ እንደሆነ ከሦስት ዓመት በማይበልጥ ቀላል እስራት መቀጮ ያስቀጣል፡፡ ወንጀሉ ከባድ በሆነ ጊዜ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እስራትና ከ50,000 ብር በማይበልጥ መቀጮ ያስቀጣል፡፡ ረቂቁን የተመለከተው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ለዝርዝር ዕይታ ለሕግና ፍትሕ አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ መርቶታል፡፡

ሰሞኑን የስድስት ወራት የሥራ አፈጻጸም ሪፖርታቸውን ለፓርላማ ያቀረቡት የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትሩ ዶ/ር ደብረ ጽዮን ገብረ ሚካኤል ከውጭ አገሮች በተሰነዘረ የኮምፒዩተር ጥቃት፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ግቢ ውስጥ በሚገኘው የፌዴራል መንግሥት የዳታ ማዕከል አካል የሆነው የወረዳ ኔት ላይ ጥቃት መሰንዘሩን መናገራቸውን መዘገባችን ይታወሳል፡፡

ይህንንም ጥቃት ዶ/ር ደብረ ጽዮን በኦሮሚያ ከተቀሰቀሰው አመፅ ጋር በማገናኘት ለማቀጣጠል ያቀዱ የሰነዘሩት መሆኑን፣ ነገር ግን በመረጃ መረብ ደኅንነት ኤጀንሲና በሌሎች ባለድርሻ አካላት በቁጥጥር ሥር መዋሉን መናገራቸውንም መዘገባችን አይዘነጋም፡፡

እየተላቀሱ ሲሸኛኙ መኖር! (ነፃነት ዘለቀ)

ነፃነት ዘለቀ

ትናንት ማታ ባለቤቴ ዐይኗ ድልህ መስሎ ከጎረቤት ስትመጣና እኔ ሥራ ውዬ በዚያውም የምንገኝበት ወቅት፣ የሀገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ድቀት ያጀበው የኹዳዴ ፆም ከመሆኑ አንጻር አልፎ አልፎ እንደማደርገው “የማታ ትምህርቴን” በስሱ ተሣትፌ ቤቴ ስገባ አንድ ሆን፡፡ በልቅሶ ስትነፋረቅ እንዳመሸች ከጉንጮቿ መርጠብና ከዐይነ ውኃዋ ያስታውቃል፡፡ ስሜቷ ልክ አልነበረም፡፡

ምን እንደሆነች ጠየቅኋት፡፡ የሆነውን ሁሉ አስረዳችኝ፡፡ ባለቤቴ ስታለቅስ ያመሸችው በጉርብትናም፣ በቡና ተርቲበኛነትም፣ በጓደኝነትም ትቀራረባት የነበረችው አንዲት ሴት ወደ ዐረብ ሀገር ለግርድና ሥራ ለመሄድ ድንገት ስትነሣ በዚያ ደንግጣና በወጣትነት የዕድሜ ክልል የምትገኘው ይህች ሴት ትዳሯንም፣ ለእህል እንጂ ለሥራ ያልደረሱ ሕጻናት ልጆቿንና ባለቤቷንም፣ ማኅበራዊ ሕይወቷንም… ሁሉንም ነገር እርግፍ አድርጋ ወደ ማታውቀው የስደት ዓለም ልትነጉድ መዘጋጀቷን ተመልክታ ከልቧ በማዘን ነው፡፡ እኔም ካንጀቴ አዘንኩ፡፡ ነገር ግን ዕንባ የለኝም፡፡ በኅሊናም በአካላዊ ዐይንም ላለፉት 25 እና ከዚያ በላይ ለሚቆጠሩ ዓመታት ሳለቅስ በመቆየቴ አሁን አሁን ሌላው ቀርቶ እኔ ራሴ እንኳን ብሞትና ፈጣሪ ለራሴው እንዳለቅስ በማይመረመር ጥበቡ ለአፍታ ዕድሉን ቢሰጠኝ አንዲት ዘለላ ዕንባ የሚወጣኝ አይመስለኝም፡፡ ዕንባችንንም ጨረስነው፡፡ በውነቱ ብዙ ሰው ዕንባውን ጨርሷል፡፡ “እዬዬም ሲደላ ነው” መባሉም ለዚህ ሳይሆን አይቀርም፡፡ የምታለቅሰው እኮ የሀዘንና የርህራሄ ስሜት በሰውነትህ ሲበዛ ነው፡፡ አሁን ዘመኑ የቋሚ ሀዘንና የቋሚ ልቅሶ በመሆኑ ይመስኛል ብዙዎቻችን ሁሉንም ሀዘንና መርዶ ከመላመዳችን የተነሣ አዲስነቱም ብርቅነቱም እየቀረ ጥቂት የማንባል ሰዎች ወደተንቀሳቃሽ ሜካኒካዊ ፍጡርነት ተለውጠናል፡፡

ዕድሜ ለተከታታይ መንግሥቶቻችን ችግርን እንደጉድ ተላመድነው፤ እሥርን በጣም ተላመድነው፤ ስደትንም ተላመድነው፤ ስቃይንም ተላመድነው፤ ግርፋትንም ተላመድነው፤ በሽታንና ርሀብንም ተላመድነው፤ ግፍንና በደልን ተላመድነው፤ ኢፍትሃዊነትን ገንዘባችን አደረግነው፤ ሙስናን ጌታችን አደረግነው፤ ገንዘብን/ንዋይን  የፈጣሪያችንን ቦታ አስረክበነው እንደጣዖት አመለክነው፡፡ ምን ቀረን? ምንም፡፡ በነዚህና ሌሎች ተያያዥ ክፍለ ዘመናዊ መጥፎ ክስተቶች የተነሣ አንዳችን ለአንዳችን አንተዛዘን አልን፡፡ እጅግ መጨካከንና እርስ በርስ መበላላት ዓለምን ወርረዋት ልናይ የመገደዳችንን ምሥጢር ጊዜ የሚፈታው መሆኑ እንዳለ ሆኖ አሁን ግን ማኅበረሰባችንን ስንታዘብ በሁሉም ረገድ የወረደ ደረጃ ላይ ይገኛል፡፡ ለማንኛውም ባለበቴ ግን ስትነፋረቅ እንዳመሸች እንዳትዘነጉባት – ለየት ባለ መልክ እሷ ሆደ ብቡ ናት፡፡

ልጂቱ የምትሄደው ወደ አንዱ ዐረብ ሀገር ነው፡፡ ትዳር አላት፡፡ ልጅም አላት፡፡ ቤት እየተከራየች ልትነገድ ሞከረች፡፡ ግን አልተሣካላትም፡፡ ኪራዩ ሰማይ ነው፡፡ በዚያ ላይ እንደአካሄድ ልነግድ ብለህ ከመጀመርህ ቀበሌዎች ይመጡብሃል፡፡ መጥተው በአነስተኛና ጥቃቅን የሚሏቸው የራሳቸው ድርጅቶች በአባልነት እንድትታቀፍ ይጠይቁሃል – ጅብ ይቀፋቸውና፡፡ በአንድ ለአምስትና ለአሥር ተደራጅተህ በነሱ ቁጥጥር ካልገባህ ደግሞ ያጠፉሃል፡፡ ወደለማኝነት ወይም እንደዚህች ልጅ ስደትን እንድትመርጥ ይገፉሃል፡፡ ምንም ዓይነት ሌላ ምርጫ አይሰጡህም፡፡ ራስህን ማጥፋት ከፈለግህም ሙከራህ እስከተሳካ ድረስ በህግ የማያስጠይቅህ አንደኛው መጥፎ አማራጭ ነው፡፡ ግራ የሚያጋባ ዘመን ነው፤ ጉቦው ደግሞ አይቻልም፡፡ በእግርህ ሄደህ የሚፈጸምልህ አንድም ነገር የለም፡፡ ካለ ጉቦ የመቀበሪያ ቦታና የፍትሀት ጸሎት ማግኘት ራሱ የማይቻልበት የለዬለት የጥፋት ዘመን ላይ ደርሰናል፡፡ በገንዘብ አንቀባርረህ የማትይዛቸው የነፍስ አባት ከሌሉህ – ለምሳሌ – ጸሎቱ የተካለበና በቶሎ አፈር ለማልበስ ሁሉም የሚቸኩልበት የቀብር ሁኔታ ነው የሚፈጠረው – አይበልብህና አስቀያሚ ዕድል ገጥሞህ ብትሞት ማለት ነው፡፡

ብዙ ሰዎች ለስደት እየተዳረጉ ነው፡፡ ያላገባና ያልወለደ ሰው ቢሰደድ ዕዳው እንደገብስም ባይሆን ቀለል ይላል – ግለሰባዊ መጥፎነቱ እንዳለ ነው፡፡ ነገር ግን የወረደብን መቅሰፍት ገደብ ያጣ ነውና ሕጻናት ልጆችን ጥለው፣ የሞቀ ትዳር ላይ ቀዝቃዛ ውኃ ቸልሰው፣ የደረጀ ማኅበራዊ ትስስርን በትነው… ለአደገኛው የስደት ኑሮ የሚጋለጡ ወገኖቻችን በእጅጉ ያሳዝናሉ፡፡ ሀገራቸውን መልካም ሰው ቢያስተዳድር ኖሮ ለዚህ ባልተጋለጡ ነበር፡፡ ሰው አጣን፤ እኛም ሰው መሆን አቃተን፡፡ ከላይ ያለው ከኛው የሄደ ስለሆነ እኛ ላይ የተሟጠጠ ስብዕና እላይ ሊያቆጠቁጥ አይችልምና ከቤታችን ጀምረን እኛው ሰው ብንሆን ደግ ነበር፤ እስኪ ሰው እንፍጠር፡፡ ልጆቻችንን በአግባብ እንኮትኩት፡፡ ችግሩ ከላይ ብቻ ሳይሆን እንዲያውም በዋናነት ከሥር ከቤተሰብ ነው፡፡ መለስ እኮ ከሰማይ አልወረደም – ከቤተሰብ ነው፣ ከተበለሻሸ ቤተሰብ፡፡ መንግሥቱ እኮ ከምድር አልፈለቀም – ከቤተሰብ ነው – በቅጡ ካልተገነባ ቤተሰብ፡፡ ስለዚህ ችግሩ ከኛው ነውና ራሳችንን እንፈትሽ፡፡…

የተዛባ ወይም የፈረሰ ትዳር እንዴት ይቃናል? የወላጅን ፍቅር አጥቶ የሚያድግ ልጅ የተወለጋገደ ሥነ ልቦናው እንዴት ይስተካከላል? ስደት መዘዙ ብዙ ነው፡፡ ሰዎች በሀገራቸው ሰርቀው ካልሆነ በትክክል ሠርተው መኖር ስለማይችሉ ቀዳሚ ምርጫቸውን ስደት አድርገዋል – በበኩሌ አልፈርድባቸውም፡፡ “በሀገርህ ሠርተህ ያልፍልሃል” የሚሉ ወገኖች ደግሞ ያስቁኛል፡፡ አለማፈራቸውም ያስገርመኛል፡፡ የክርቶስን አባባል በመጠኑ አንሻፍፌ ልጠቀምበትና እውነት እውነት እላችኋለሁ – (በአሁኑ ወቅት በተለይ) ኢትዮጵያ ውስጥ ሠርታችሁ ከሚያልፍላችሁ ይልቅ ዝኆንና ዓሣ-ነባሪ በመርፌ ቀዳዳ ቢሾልኩ ይቀላቸዋል፡፡ በተመሳሳይ ቅያስ በምንኖር ሰዎች በኔ መንደር ውስጥ ለምሳሌ ልጅ ወይ ሚስት ወይ ባል ወይ እህትና ወንድም በአብዛኛው ወደዐረብና ሌሎች ሀገራት በስደት ያልሄዱበት፣ ያ ባይሆን በዚያ Diversity Visa (DV) በሚሉት ሀገር የሚያስክድ ሰይጣናዊ አንደርብ ወደአሜሪካ ያላቀኑበት ቤት ማግኘት ይከብዳል – ቆዩኝማ ልቁጠርላችሁና እውነቱን ልንገራችሁ … አዎ፣ በኛ ጠባቧ ደሴት ውስጥ አሥራ አራት ያህል አባውራዎች አለን፡፡ ከነዚህ ውስጥ ከውጪ አነሰም አደገም ገንዘብ የማይላክላቸው ሦስት ብቻ ናቸው – በኔ ዕውቀት ነው ታዲያ፡፡ እኔ ራሴ ቀደም ሲል ይላክልኝ ነበር – ሲያቀብጠኝ ግን “ለራሴ መሆን አያቅተኝም፤ ከኔ የባሰባቸውን ዘመዶቻችንን ደግፉ” ብዬ በመናገሬ የሆድ ምቀኛው አፍ ነው እንዲሉ ተቋረጠብኝ፤ አይቆጨኝም፡፡ ለሌላ ባልተርፍ ቢያንስ የቤተሰቤን ጉሮሮ በተገኘው ነገር እደፍናለሁ፡፡ ዕድሜ ለመንግሥቶቼ የኔ ቢጤ ሠራተኛ በማሊና በናይጄሪያ የራሱ ቤትና መኪና ሲኖረው እኔ ደግሞ ባቅሜ እግዜር የሰጠኝ 11 ቁጥር አለኝ – እግሮቼን ማለቴ ነው፤ ነገር እንዳታጣምሙና ከወንድሞቼ ጋር እንዳታጣሉኝ አደራችሁን፡፡

የሚገርማችሁና ወያኔም ሊኮራበት የሚገባው ነገር እኔ ባለሁለት ዲግሪው “ምሁር” ተብዬ ዜጋ ከ30 ዓመታት አገልግሎት በኋላ ትናንት ከወለድኳት የራሴው ልጅ ከሆነች አንዲት የዐረብ ሀገር ገረድ ድጎማ የሚደረግልኝ መሆኑ ነው፡፡ ይህ የታሪክ ምፀት መቼ እንደሚያልፍና ታሪክ እንደሚሆን አላውቅም – ባለንበት መርገጡንና የኋሊት መሮጡን ተፀይፈን አንድ ቀን ወደ አቶ ጊዜ ተገቢ መስመር እንደምንገባ ተስፋ አደርጋለሁ፤ ያኔ ከቆሞቀርነት ነፃ እንወጣና ሌሎች የደረሱበት ደረጃ እንደርሳለን የሚል ተስፋ አለኝ – “ኢትዮጵያ ውስጥ የዛሬ ሦስት ሺህ ምናምን ዓመታት ገደማ ጀምሮ የቆመ የጊዜ ባቡር እስካሁንም እንደተገተረ ነው – እርሱ ሲሮጥና ሌሎች ሲጠቀሙበት እኛ ግን እያላገጥንበት በቀደምት አባቶች ታሪክ ብቻ ተኮፍሰን እንኖራለን…” ሲሉ መስማቴን ለማመልከት ነው ስለጊዜ እንደጅብራ መገተር በሾርኒ የምጠቁመው፡፡ አሁንና ዛሬ ግን የዛሬ ሃምሳ ምናምን ዓመታት በፊት ለአባቶቼና አያቶቼ ከሩቅ ቦታ ውኃ በበርሚል እየገፋ  ያመጣ የነበረ የዐረብ ጀማላ በአጭር ጊዜ ውስጥ ድንገት ሳያስበው በነዳጅ አልፎለት ከንፍጥ በማይተናነስ አንጎሉ የኔን ዘሮች እንደእንስሳ ሲነዳና በዐውሬያዊ ደመነፍሱ ሲያሰቃያቸው ሳይ አለመፈጠሬን መረጥሁ፡፡ ይህን የኛንና የነሱን ነገር ስታስቡት እኛ ፈጣሪን ምን ብንበድለው ይሆን እንዲህ በኋሊዮሽ ሩጫ የጠመደን በሚል መጨነቃችሁ አይቀርም – ደንዝዘንና የአፍዝ አደንግዝ ምትሃታዊ የዲያቢሎስ መተት ተዙሮብን እንጂ የአሁኑ የሀገራችን ሁኔታ ላያሳብደው የማይችል ኢትዮጵያዊ ሊኖር ባልተገባ ነበር፡፡ (በነገራችን ላይ “ገረድ” የምለው የቤት ሠራተኛ ማለቱን አጥቼው አይደለም – ማይማኑ የሀገር መሪዎች ከገረድም የገረድ ገረድ ስላደረጉን ያን ሆን ብዬ ለመግለጥ ነው፤ እነዚህ መሪ ነን የሚሉ “ሰዎች” ይህን ሁሉ እያወቁ፣ በድርጊቱም ሳይቀር በደላላነት እየተሳተፉ የስቃያችን ዋና ተዋንያን መሆናቸውን ደግሞ አንርሳ፡፡)

ልጂቱ ባለቤቴን ጨምሮ መላውን ጎረቤት አስለቀሰቻቸው፡፡ በብዙ ቦታ እንዲህ ነው፡፡ መላቀስ፡፡ እየተላቀሱም መሸኛኘት፡፡ ሞትም እንደዚሁ ነው፡፡ የሞተ ሰው ምን እንደሚያጋጥመው አይታወቅም፡፡ የተሰደደም እንዲሁ፡፡ ቤቱን አፍርሶ ሄዶ በፎቅ ይጣል ይሆናል፤ ለአራትና ለአምስት ይ(ት)ደፈር ይሆናል፤ እንደሰው ሳይቆጠር ይደበደብና በፊቱ ላይ ምራቅ ይተፋበት ይሆናል፤ በሰውነቱ ላይ የፈላ ውኃ ወይም አሲድ ይከለበስበት ይሆናል፡፡ ብዙ ነገር ይደርስበት ይሆናል፡፡ በዚህ ሁሉ መከራና ስቃዩ ግን ያ የሚኖርበት ሀገር ብቻም ሣይሆን የሀገሬ መንግሥት የሚለው ከሃዲው ወያኔ ሳይቀር ተበዳዩን እንደወንጀለኛ በመቁጠር የግፍ ግፍ ይፈጽሙበታል፡፡ ይህ ሁሉ የሚሆነው ታዲያ በነዚህ ነቀዞችና ብሎች ምክንያት ኢትዮጵያ ሀገሩ  አንዲት እንጀራ ስላሳጣችው ነው፡፡ ይህች የተፈጥሮ ሀብት መጋዘን ለልጆቿ የሚሆን አንዲት ዳቦ አጣች! ሌሎች ባዕዳን ሲዘማነኑባትና ጓዳ ጎድጓዳዋን እንደልባቸው ሲፈነጥዙበት ልጆቿ ግን የስደትና የዐውሬ ሲሳይ ሆኑ፡፡ አዎ፣ ቅጣት ነውና እስኪያልፍ ማልፋቱ ያለ ነው፡፡

ይህች ልጅ እዚህ የረባ ገቢ አልነበራትም፡፡ ከእጅ ወደ አፍም መሆን አቃታት፡፡ ስለዚህ ብሞትም ልሙት፣ ቢያልፍልኝም እሰዬው ብላ ሄደች፡፡ ደመወዟ ወደሀበሻ ገንዘብ ሲመዘነር በወር ስምንት ሺህ ብር ገደማ ነው፡፡ ይህ ብር እርግጥ ነው ብዙ ይመስላል – በተለይ ለአንዲት የቤት ሠራተኛ፡፡ በኢትዮጵያ ይህ ገንዘብ በትንሹ ለአራት የባለ ቢኤ ዲግሪ ሰዎች ወርኃዊ ደሞዝ ነው፡፡ ይህች ልጅ ለቤትና ለምግብ አታስብም፤ ለሣሙናና ምናልባትም ለልብስ አታስብም ይሆናል፡፡ የሚገጥሟት ሰዎች ጥሩዎች ከሆኑ ደግሞ የተሻለ ዕድል ሊገጥማትም ይችላል፡፡ እኛ ግን እንዲህ ያለ ነገር በህልም እንጂ በእውን አናገኘውም፡፡ የበይ ተመልካቾች ነን፡፡ ያልተማረ ሀገርን እያደናበረ ሲገዛ የተማረ በቤት ተቀምጦ ልጅ አሳዳጊ ሆኗል – በሚስቱ ገቢ እየኖረ፡፡

ባለቤቴ ማንጠግቦሽ ይህን ስትሰማ “አንተ ነፁ፣ እኔም ለሁለት ዓመት ልሞክረው እንዴ?” አለችኝ፡፡ ተናግራ ሳትጨረስ ዶሴየን ማገላበጥ ገባሁ፡፡ ብዙም ሳልለፋ የሰማኒያችንን ወረቀት በቅርብ አገኘሁትና “ሰማሽ ማንጠግቢቲ፣ ይህን ወረቀት ቡጭቅጭቅ አድርጌ ነው የምጥልልሽ! ምን ጎደለሽና ነው ዐረብ ሀገር ልሂድ የምትይ? በስተርጅና ‹ቀላዋጭ‹ ልታደርጊኝ ነው? በየወሩ ለአስቤዛ ብቻ የምሰጥሽ 1000 ብር ለኛና ለአራት ልጆቻችን አልበቃሽ አለ? እ? ወይ ጥጋብ! ምን አማረኝ ብለሽኝ አሳጣሁሽ? ‹ሥጋ ካማረሽ እዚያ ታች ያለው ሉካንዳ ቤት አጠገብ ሄደሽ ትንሽ ቆም ብትይ ሰዎቹ ሲያወራርዱት ታይና አምሮቱ ይወጣልሻል፣ ዓሣ ወይም አትክልትና ፍራፍሬ ካማረሽ ደግሞ እዚህ አጠገባችን ወዳለ ሱፐርማርኬት ጎራ ብለሽ ባይንሽ ጎብኘት አድርገሽ ብትወጪ ሁለተኛ ውል አይልሽም…› አላልኩሽም?…” በማለት ተቆጣኋት፡፡ ምኞቷንና የጋለ ፍላጎቷንም ወዲያው በረድ አደረገችና “ኧረ እውነትህን ነው ነፁ፣ ያጓደልክብኝ ነገርስ የለም፡፡ እንዲያው መኪና መግዛት ብንችል ብዬ ነበር እንጂ…” ስትለኝ ብልጭ አለብኝና “መኪና? መኪናም ያምርሻል? አንዲት ቪትዝ ነው ጥምዝ የሚሏት ብጥሌ መኪና 300 ሺህ ብር እየተገዛች፣ አንድ ኩንታል ነጭ ጤፍ 2500 ብር እየተገዛ፣ አንድ የቤት መጥረጊያ ባቅሙ 80 ብር እየተገዛ፣ በዓለም ገበያ ጥንቡን የጣለ ቤንዚን በሊትር 17 ብር እየተገዛ፣ ባለ12 ቮልት የመኪና ባትሪ ዛሬ አልፎለት 2500 ብር እየተገዛ (በቀ.ኃ. ሥላሴ ዘመን ይህ ገንዘብ በትንሹ 5 ያገለገሉ ኦፔልና ታኖስን የመሰሉ መኪኖችን ይገዛ እንደነበር ማስታወሱ ትዝታን መቀስቀስ ስለሚሆንብኝ ልተወው)፣ አንድ ኪሎ ስኳር 20 ብር እየተገዛ፣ አንድ ኪሎ ሥጋ በርካሽ ሥፍራዎች 280 ብር እየተገዛ፣ ተራ ባለፔዳል ብስክሌት 7 ሺህ ብር እየተገዛ (እውነቴን ነውና እባካችሁን በመገረም ሣቁ!)፣ አንድ መናኛ ምግብ ከአንድ መናኛ ሆቴል በ100 ብር ተገዝቶ እየተበላ፣ አንድ ቢራ 15 ብር ተገዝቶ እየተጠጣ፣ አንድ ጃምቦ ድራፍት በ16 ብር እየተሸጠ፣ አንድ ግራም ባለ18 ካራት ወርቅ ከሺህ ብር በላይ እየተሸመተ፣ አንድ ሸሚዝ ከ500 ብር በላይ እየተገዛ፣ አብዛኛው የቀድሞው ንዑስ ከበርቴ ለአቅመ-ክንዴ ቡቲክ ለመድረስና ውራጅ ልብስ እንኳን ገዝቶ ለመልበስ ዕቁብ መግባት እያስፈለገው፣  … ባለበት በዚህ ቀውጢ ሀገራዊ ሁኔታ እንዴት አንቺን መኪና ሊያምርሽ ቻለ?” ብዬ አፋጠጥኳት፡፡ ለሴት እንዲሁም ለወንድ ፊት መስጠት ሰላለመደብኝ እንጂ በውስጤ ግን በጥያቄዋ ሳላምን ቀርቼ እንዳልነበረ እዚህ ላይ በንስሃ መልክ ማውረድ እፈልጋለሁ፡፡ ጉደኛ ኢትዮጵያ በአዲስ መልክ እየተገነባችላችሁ ነው፤ እውነተኛ ልጆቿን ወደመቃብር እያወረደች እንግዴ ልጆቿን ግን ወደ አራት ኪሎና ወደሀብቱ መንደር የምታወጣ ዕፁብ ድንቅ ኢትዮጵያ እየተሠራች ስለሆነ ለዚህ ፍጻሜ የተጋችሁ ሀገር በቀልና ዓለም አቀፍ ሤረኞች ሁሉ እስከዚያው ደስ ይበላችሁ፡፡ ስለነገው ግን ከአንድዬ በቀር እንኳን እኔ ሰይጣንም አያውቅም፡፡

እንግዲህ ያቺን ሴት ይቅናት ነው የምል፡፡ እርግጥ ነው ለ2 ወይ ለ4 ዓመታት በብዙ መስዋዕትነት የምታጠራቅመው ገንዘብ ምን ሊሠራ እንደሚችል መገመት አይከብድም – ዛሬ ቆጠራው በሚሊዮንና በቢሊዮን ሆኗል፡፡ በመቶ ሺዎች ቢኖርህ ምናልባት እስኪያልቅ ድረስ ብብትህን ወትፈህ ትጠጣበት ወይ ትበላበት እንደሆነ እንጂ ዘዴኛ ካልሆንክ ብዙም አይፈይድልህም – ገንዘቡን ዜሮ አድርገውታል፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን የወረደው እሳት ቀላል አይደለም፡፡ የብሩ ዋጋ እጅግ በመጋሸቡ በፌስታል ሙሉ ብር የምትገዛው ነገር በጣም ጥቂት ነው – ያሳቅቅሃል፤ ባልና ሚስቶችማ የጊዜው ዋና የጠባቸው መነሻ ይሄው የአጋንንት ውላጅ የሆነው ገንዘብ መሆን አለበት፡፡ የኃይሌ አንድ ብር የመንጌን አሥር ብር ቢያህል የወያኔን ደግሞ በአማካይ 500 ብር ይሆናል – ልታስበው ትችላለሀ፡- በብር አንድ ሺህ ይሠራ የነበረ አንድ መኖሪያ ቤት በተመሳሳይ አሠራር አሁን በትንሹ 600 ሺህ ብር ከፈጀ ግሽበቱ ስንት ዕጥፍ ነው? ሒሳብ ካላወቅህ ሰው ጠይቅና ተረዳ፡፡ የደርግ ጊዜው የስሙኒ ለስላሳ መጠጥ አሁን ከአሥር ብር በላይ ነው፡፡… ታዲያ ሰው ሁሉ ጠጪ የሆነው ወዶ መሰለህ? ባለው ገንዘብ ብርጭቆ ውስጥ ከመደበቅ በስተቀር የተሻለ ቁም ነገር ሊሠራበት አልቻለም፡፡ ስለሆነም በተስፋ መቁረጥ ስሜት ቀደም ብዬ እንደጠቆምኩት አዳሜ ጆሮውን ወትፎ እስከውድቅትና ከዚያም ባለፈ ያገኘውን መጠጥ ሲቆጋ ያድራል፡፡ ንጹሕ ጉበት ይዞ መሞት ዱሮ ቀረ ወንድሜ!

እንደሚባለው ከሆነ ባለሥልጣናትና የጦር አበጋዞች የራሳቸው የሆነ የብር ማምረቻ ማሽን አላቸው አሉ፡፡ በድብቅ እያመረቱ ገበያውን ስለሚያጥለቀልቁት እኔን መሰሉን የወር ደሞዝተኛ ጨምሮ ድሃ መኖር አልቻለም፡፡ ብዙው ሰው ለሁለትና ሦስት እየሆነ ገንዘብ አጋጭቶ ግማሽ ኪሎ ሙዝ በመግዛት በዳቦ ይቀምሳል – ያ እንግዲህ ምሣ ወይ ራት መሆኑ ነው፡፡ በርሀብ ምክንያት በሽታን መቋቋም እያቃተው ፈንግል እንደገባባቸው ጫጩቶች በየቦታው የሚረፈረፈው ሕዝብ ብዙ ሆኗል፡፡  ሞታችንን በቁማችን ጨርሰን አሁን አሁን ጣራችን ቀላል እየሆነ መምጣቱ በአንድ በኩል ደግ ነው፡፡ አልጋ ላይ ብንወድቅ ማን ያስታምማል? በዚያ ላይ ህክምናውም ለጉድ ነው፤ አስታማሚም ገና ከመተኛትህ ሞትህን ወይ መዳንህን ይመኝልሃል – ፍቅር ጠፋ እኮ ወገኖቼ፡፡ ለምርመራ ብቻ የምታወጣው ቤትህን ይነቅላል፡፡ ኅሊና ብሎ ነገር እንደሆነ ጠፍቷል፡፡ ሰው ገንዘብ እንጂ ወገን ጨርሶ አይታየውም፡፡ ብላ ተባላ ነው ዐዋጁ፡፡ ዱሮውንም ማተቡን የሚበጥስ ሰው እምብርት እንደማይኖረው የታወቀ ነው፡፡

አሁን መንግሥት ስለሌለን መንግሥት እሰኪኖረን ድረስ ለመንግሥት የሚሆን መልእክት ለጊዜው የለኝም፡፡ ለሀብታሞችና ለኢንቬስተሮች ግን አለኝ፡፡

ብዙ ሀብታሞች “Take care of the pennies, the dollars will take care of themselves.” በምትለዋ አባባል እንደሚስማሙ አውቃለሁ ወይም ቢያንስ እገምታለሁ፡፡ በተወሰነ ደረጃ ትክክል ናቸው ብዬም አምናለሁ – መቼም አለኝ ብለህ አላግባብ ስትዘራ አትውልም፤ እንዲያ ማድረግም የለብህም፡፡ በባህላችንም “ገንዘብ ወዳጇን ታከብራለች” ይባላል፡፡ አሁንም እንደሚባለው ገንዘብ ጥሩ አገልጋይ ሲሆን መጥፎ ጌታ መሆኑን በማስታወስ ወደ መልእክቴ ልለፍ፡፡(Money is good servant, but bad master. ሲሉ የሰማሁ ወይ ያነበብኩ መሰለኝ፡፡)

ሀብታሞችና ኢንቬስተሮች ሆይ! ገንዘባችሁ ሰው ይሁን – ትልቁ ገንዘብ ሰው ነው፤ ሰውን ማዕከል ያላደረገ ገንዘብም ሆነ ሌላ ነገር ከንቱ ነው፡፡ የገንዘባችሁ ምንጭ በመጠኑ የእናንተ “ታታሪነት”ና ወሳኝ አመራር ሊሆን ቢችልም በዋናነት ግን በሥራችሁ ቀጥራችሁ የምታሠሩት ወገናችሁ ነው፡፡ እሱን አክብሩት፤ ውደዱትም፡፡ ያ ሠራተኛ ባይኖር ብቻችሁን የትም አትደርሱም ነበር፡፡ ያን ሠራተኛ ስትወዱትና ስታፈቅሩት ታስቡለታላችሁ፡፡ እንደሰው ቁጠሩት እንጂ እንደመገልገያ መሣሪያ አትቁጠሩት፡፡ በፈጣሪም ዘንድ ያሳጣችኋል፤ ያስወቅሳችኋልም፡፡ እውነት ለመናገር ለውሻቸው የሚጨነቁትን ያህል፣ ለውሻቸው የሚበጅቱትን በጀት ያህል ለሠራተኛቸው የማይጨነቁና በቅጡ የማይከፍሉ ሀብታሞች ሞልተዋል፡፡ “ሰው ቢሄድ ሰው ይተካል” የሚባለው ፈሊጥ ለመሣሪያ እንጂ አንተን አንቀባርሮ ለሚያኖር ሰብኣዊ ፍጡር ሊሆን አይገባም፡፡ ሀብታሞች ሆይ! የማሰብ አቅማችሁን ተጠቀሙ፡፡ ዛሬውኑ ሰው ሁኑ፤ ሰው ለመሆን ደግሞ ከአሁኑ መሞከር እንጂ በግድ በእርጅና ዘመን የሚቋቋምን የበጎ አድራጎት ድርጅት መጠበቅ አይገባም፡፡ ቀጥራችሁ የምታሠሩት ሰው እንደናንተ መኖር ያምረዋል፤ እንደናንተ መልበስ፣ እንደናንተ ባማረ ቤት ውስጥ መኖር፣ እንደናንተ መብላትና መጠጣት፣ እንደናንተ ገንዘብ በባንክ ማኖር፣ እንደናንተ መዝናናት፣ እንደናንተ … መሆን ያሰኘዋል – እንናንተው ሰው ነውና፡፡ ታዲያ ለምን ከናንተ አሳንሳችሁ እንደተንቀሳቃሽ ንብረታችሁም ቆጥራችሁ ታዩታላችሁ? እንኳን እሱ የሚለፋ የሚደክመው እናንተስ በጥቂት ድካም ባፈራችሁት ሀብት እንደዴቪስ ቲቶ ሰማይን እስከመጎብኘት ትዝናኑ የለምን?

ሀብታሙ ሰው ቤቱንና አኗኗሩን ይመልከት፡፡ ከዚያም ወደ አንድ የበታች ሠራተኛው ቤት ድንገት ጎራ ይበልና ቤቱንና አኗኗሩን ይጎብኝ፡፡ ከራሱ ሕይወት ጋር ያወዳድር፤ ያነጻጽር፡፡ እርግጥ ነው ከነርሱ ጋር አንድ ይሁን አይባልም፤ አንድ ዓይነት እንዲሆንም አይጠበቅም፡፡ ግን ልዩነቱ የሰማይና የምድርን ያህል ቢሆን ወንጀል ነው፤ ነውርም ነው፤ ባንዱ ላብ ሌላው ተቀማጥሎ የሚኖርበት ሁኔታ መሻሻል አለበት፤ በአነስተኛ ደሞዝ የሚቀጠረው ሠራተኛ መፈጠሩን እስኪጠላ መሰቃየት የለበትም – ዳኛው ደግሞ ኅሊና ይሁን እንጂ “ከከፋው ይልቀቅ!” የሚለው የበሉበትን ወጪት የሚሰብር ዕብሪታዊ አነጋገር መሆን አይገባውም – ድሃ ቢከፋ ምን መድረሻ አለው? የዓለምን ሀብትና ጥሪት የተቆጣጠሩት እኮ ከዓለም ሕዝብ አንድ መቶኛ የማይሆኑት እጅግ ጥቂቶቹ ናቸው፡፡ መንግሥታትም የቆሙት በነዚህና ለነዚሁ የቀ … ነው፡፡ (የቀን ጅቦች ልል ስል እግዜር በጥበቡ አወጣኝ!)፡፡ ሀብታሙ ገንዘቡን የት ልጣለው እያለ ሌትና ቀን አሼሼ ገዳሜ ሲልበት ወይም በገንዘብ ብዛት አንዱ ከአንዱ እየተወዳደረ በባንክ ሲያጉር ድሃው ሠራተኛ ታምሞ ለህመም ማስታገሻ የሚሆነውን አስፕሪን መግዣ ሊያጣ አይገባም – ይህ ነገር በብዙ ቦታዎች እውነት ነው – በአፋጣኝ ሊስተካከል የሚገባው መራር እውነት፡፡ ሁሉም ሰው ራቁቱን ተወለደ፤ ሁሉም ሰው ራቁቱን ወይም ግፋ ቢል በአንዲት እራፊ ጨርቅ ተጠቅልሎ ይሄዳል – ከዚያም ጥርኝ ዐፈር ይሆናል፤ የርሱ ታሪክ እስከዚያች ሰዓት ነው፡፡ የሚኖረውም ሃምሳና ስልሳ ግፋ ቢል መቶ ዓመት ነው፡፡ ለዚህች አጭር ዕድሜ ታዲያ ለምን እንጨካከናለን? የሀብታችንና የክብረታችን መሠረት የሆነው የበታች ሠራተኛችን በበሽታና በርሀብ እየተሰቃዬ ዐይተን እንዳላየን የሚያደርገን ምን ዓይነት ተፈጥሯዊ ልክፍት ይሆን? ስለዚህ ሰው እንሁን፡፡ ሁሉም የሚያልፍ መሆኑን እንመን፡፡ ለምሳሌ ከመቶ ዓመት በኋላ ምን ሊሆን እንደሚችል እንገምት፡፡ አሁን የምናየው ነገር ሁሉ በርግጠኝነት የለም፤ መልካም ነገርን መሥራት ግን መቼም የማይሞት የኅሊናና የነፍስ ስንቅ ነው፡፡ በቃ፡፡ እኔም በቃኝ፡፡ ሰሚ ቢኖር ደስ ይለኛል፡፡