Archive | February 2017

Ethiopian journalist’s wife urges UK and US to call for his release

Bezawit Hailegiorgis says western powers could help free Anania Sorri, one of tens of thousands held in Ethiopia since last year

Bezawit Hailegiorgis, wife of the detained blogger and journalist

(The Guardian) — The wife of a blogger and journalist detained in Ethiopia has called on the international community to pressure local authorities to release her husband, who is among tens of thousands held since a state of emergency was declared in the emerging east African power last year.

Anania Sorri, a 34-year-old writer and intellectual, was arrested in November on his way to a meeting at the US embassy in Addis Ababa. He is being held in a high security prison in the Ethiopian capital and has not yet been formally charged with any offence.

Bezawit Hailegiorgis, 29, his wife, said his sole crime had been “to express his thoughts honestly”.

“His crime is his determination to speak out. He is a brilliant political journalist. He was critical but always constructive … but being imprisoned is part of the job description of being a journalist here. It’s a zero-sum game, where someone has to lose, and at the moment they are not losing,” she told the Guardian.

Human rights groups have criticised the failure of western powers to condemn Ethiopia’s recent crackdown, which followed a new wave of protests against the ruling Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF) coalition.

The US and UK see Ethiopia as a key stabilising actor in east Africa and rarely criticise authorities there. Addis Ababa has long been viewed by both as an important partner in the fight against Islamic militancy in the volatile region. The EU increasingly sees Ethiopia as an important part of the European effort to reduce the flow of migrants from east Africa.

Hailegiorgis said international pressure on the government would prove effective in her husband’s case. “I love my country … and I do understand that this is a sovereign country, but we all live in one system and the UK, the US and others do have leverage. Of course pressure would work,” she said.

Hundreds of people are thought to have been killed and tens of thousands detained in Ethiopia over the last year, though exact figures are unavailable. Opposition groups, mostly based abroad, say the figure is much higher. The government recently said it had released 11,000 detainees.

Scores of senior opposition politicians have been arrested and jailed, as well as bloggers and commentators such as Sorri.

The unrest has been most intense in areas dominated by the Oromo ethnic group, which comprises around 40% of the population. There have also been demonstrations and clashes in parts of Ethiopia dominated by the Amhara ethnicity, which analysts say indicate a deep-rooted discontent with decades of rule by the EPRDF.

The overall situation appears to have calmed since an upsurge in protest and associated violence in November, though some areas remain tense.

Ethiopia ranks 142nd out of 180 countries for press freedom, according to the Reporters Without Borders campaign group.

Diplomats in Addis Ababa described a “gulf between the outside perception of Ethiopia and what is happening inside the country”, branding the repressive atmosphere a “climate of fear”.

Although restrictions on the internet and social media have been eased, there has been little significant let up in the repressive security measures.

Hailegiorgis said she recognised she was taking a risk by talking to international media, as others have been detained for doing so.


She said her husband had been arrested without warning under special powers introduced with a state of emergency in October and was unsure of exactly what offence he was suspected of committing. He has not been allowed legal representation, has been denied books or newspapers, and is being held in a cell with around 40 others. Hailegiorgis is allowed to visit him when she wants, with their three-year-old daughter, and to provide her husband with food and medication.

“Anywhere else he would win prizes and acclaim. He was not a criminal, not involved in politics, and not violent. Here, he goes to jail,” Hailegorgis said.

The EPRDF, which has been in power for 25 years, has been praised for bringing millions of Ethiopians out of poverty and ensuring growth rates that have averaged around 10% for more than a decade.

However, corruption and unequal distribution of the new wealth, coupled with a young and increasingly educated population, have meant growing discontent.

The unrest has been described by some analysts as “a political crisis” for a state that has increasingly followed an “authoritarian Chinese-style development model”. Ethiopia has built commercial and other ties with Beijing in recent years.

The prime minister, Hailemariam Desalegn, who took over following the death of the veteran leader Meles Zenawi in 2012, has promised political reforms and reshuffled his cabinet in November in an apparent effort to be more inclusive. He has also launched a huge programme of spending aimed at improving the lot of young people. The median age in Ethiopia is 18 and a vast expansion of further education has led to enormous demand for graduate jobs, which the country is struggling to meet.

Many among the Oromo minority frame social and economic problems in ethnic terms. They say the government is dominated by Tigrayans, who comprise only 6% of Ethiopia’s 100 million inhabitants.

“The unrest and protests are rooted in decades of marginalisation and exploitation … if there is no democratic way of protesting, then there will be violence. That is inevitable,” said a 42-year-old Oromo activist in Addis Ababa who did not want to be named.

In an interview with the Guardian, Negeri Lencho, the communications minister, said journalists who had been jailed had either not “respected the ethics of the profession” or were not actually journalists at all.

“Ethiopia is facing challenges – political, economic, social – and journalists should understand the problems we face today and should provide the right sort of information our people need,” Lencho said.

“All members of the cabinet and the prime minister … all want to see a vibrant media … but a journalist has a purpose, if he is a real journalist, to reach out with the right information, not just his own opinion, be it hate or love.”

Hailegiorgis said pressure from the west could help obtain freedom for her husband.

“The international community is not doing anything at all. It’s a bizarre thing. It’s just lip service, just words. They say they are ‘highly concerned’ or ‘concerned’ but then … nothing,” said Hailegiorgis.


Ethiopia: Dr. Merera Gudina finally charged with terrorism

Ethiopia’s Oromo leader, 2 others, finally charged with terrorism

Merara Gundina, chairman of the opposition Oromo Federal Congress

(AfricaNews) — Dr Merera Gudina, leading opposition figure in Ethiopia and Chairman of the Oromo Federalist Congress (OFC), has finally been charged with terrorism by Ethiopian prosecutors.

Gudina is accused of meeting anti-government elements during a European tour last year. He was twice denied bail by the courts as the police continued to gather evidence for charges.

The privately run Addis Standard news portal reported that the opposition chief was charged along with two others. Jawar Mohammed a popular Oromo activist and Executive Director of the Oromia Media network and Berhanu Nega, were also charged with terrorism.

Gudina, during his last appearance in court vehemently denied any terrorism allegations and said that he had spent his life teaching against the ideals of violence and terrorism.

The charge of terrorism as brought by police prosecutors varies from the government’s position which said he was arrested for flouting sections of the current state of emergency imposed in October 2016.

Ethiopian security forces arrested the Gudina shortly after his arrival in the capital Addis Ababa on December 1 from Belgium. Together with other activists and the Olympic athlete Feyisa Lelisa – he met with Members of the European Parliament on 9 November 2016.

Ethiopia is currently under a six-month state of emergency imposed to quell spreading anti-government protests in the Oromia and Amhara regions of the country. The protests which started in November last year continued into this year.

Since January 2016 the human rights situation in Ethiopia has not improved at all. Human Rights Watch reports that security forces have killed more than 500 people during protests over the course of 2016.

The government reported mass arrests of persons believed to be behind the protests, some are to be released whiles others will be arraigned before the courts on offences of destroying private and public property.

The Command Post administering the curfew says relative peace has returned to the country. There are issues also surrounding communication access with slow internet in most parts of the country. Some European countries have lifted their travel advice for Ethiopia with the ‘return to peace.’

– See more at:

አድዋ…. አድዋ…. አድዋ…. የካቲት 23 ቀን 1888 ዓ.ም

በቅዱስ ዬሃንስ

የካቲት ወር የአፍሪካውያን ወር ይባላል፡፡ ይህን ወር የአፍሪካውያን ወር ያሰኘው ብቸኛ ምክንያት የዓድዋ ድል ነው፡፡ ነጮች አፍሪካውያንን በግፍ በሚረግጡበት፣ በባርነት በሚገዙበት፣ ያሻቸውን ያለከልካይ በሚፈፅሙበት በዚያን ወቅት ” እምቢኝ! ሀገሬን በቅኝ አላስገዛም ” ብሎ በጀግንነት የተነሳ፣ ተነስቶም የቅኝ ገዢዎችን በትር በሀይል መስበር የተቻለበት ወር ይህ የካቲት ወር ነው፡፡

የአውሮፓ ሀገራት አፍሪካን በተቀራመቱበት ዘመን ኢጣሊያም ኢትዮጲያን በቅኝ ግዛቷ ለማድረግ መንገድ የሚከፍትላትን የውጫሌ ውል ከአፄ ምኒልክ ጋር ውጫሌ ከተማ ላይ በተወካይዋ አንቶሌኒ መሰረት ተዋዋለች፡፡ ከተደረገው ውል አንቀፅ 17 ግን የአማርኛ እና የኢጣልያንኛ ትርጓሜው የተለያየ ነው፡፡ በአማርኛ የተፃፈው ‹‹ ግርማዊ የኢትዮጲያ ንጉሠ ነገሥት ከአውሮፓ መንግስታ ጋር ግንኙነት ለማድረግ ወይም ለመነጋገር ሲፈልጉ በግርማዊ የኢጣሊያ ንጉሥ አማካይነት ሊያደርጉ ይችላሉ፡፡›› የሚል ሲሆን የኢጣሊያንኛው ትርጉም ግን እንዲህ የሚል ነበር….‹‹ ግርማዊ የኢትዮጲያ ንጉሠ ነገሥት ከአውሮፓ መንግስታት ጋር ግንኙነት ለማድረግ ወይም ለመነጋር ሲፈልጉ በግርማዊ የኢጣሊያ ንጉሥ አማካይነት ያደርጋሉ፡፡›› የዚህ ፍቺው ኢትዮጲያ በኢጣሊያ ሞግዚት አስተዳደር ስር መሆኗን የሚገልፅ ነው፡፡ ይህንንም የኢጣሊያ መንግስት ለአውሮፓ መንግስታት በደብዳቤ አሳውቋል፡፡
ይህም በታወቀ ግዜ አንቀፅ 17 ይቅር በሚል አፄ ምኒልክ ከባለሟሎቻቸው ጋር ወሰኑ በዚህም ሌላ ውል ተፈረመ፡፡ ኮንት አንቶሌኒ ‹ይቅር› የሚለውን ቃል የተረዳው እንዳለ ይቀመጥ አይለወጥ በሚል ነበርና አለመሆኑን ሲረዳ ምኒልክ እልፍኝ ገብቶ ደነፋ፡፡ የኢጣሊያ መንግስት ይህን እንደውርደት ይቆጥራል፡፡ ክብሩን ለማስጠበቅ ጦርነት ያደርጋል፡፡ ክብሩን በጉልበት ያስጠብቃል ብሎ ፎከረ፡፡

እቴጌ ጣይቱ እንዲህ አሉት… ‹‹የዛሬ ሳምንት አድርገው፡፡ እኔ ሴት ነኝ፡፡ ጦርነት አልወድም፤ ነገር ግን ሀገሬን እንደዚህ ያለ ክብር የሚነካ ዘለፋ ከምትሸከም ጦርነትን እመርጣለሁ፡፡ ሂድ መንገዱን ጨርቅ ያድርግልህ! እግሩን ለጠጠር ደረቱን ለጦር አስጥቶ ደሙን ለሀገሩ ፍቅር አፍስሶ ለአፈሩ ክብር ለብሶ እሱ ወድቆ ሀገሩን የማያቆም እዚህ ያለ እንዳይመስልህ! ሂድ! የኢትዮጲያን ሰው ባታውቀው ነው፡፡ ለሀገሩ መሞት ማለት ለሀበሻ ጌጡ ነው፡፡ ሂድ ባሻህ ግዜ ተመለስ ተሰናድተን እንጠብቅሃለን፡፡ ያንተን ወንድነትና የጣይቱን ሴትነትም ያን ግዜ እናየዋለን ሂድ መንገዱን ጨርቅ ያድርግልህ፡፡››

በዚህም የኢትዮጲያና የኢጣሊያ ወዳጅነት ጥያቄው፡ የጦርነቱ አይቀሬነትም ተረጋገጠ።

የኢጣሊያ መንግስት በተወካዩ አማካይነት ኢትዮጲያ ላይ ጦርነት ሲያውጁ አፄ ምኒልክ የኢጣሊያ በጦር መሳሪያም ሆነ በስልጣኔ ከፍ ማለቱ ሳያሸብራቸው ‹‹ቴዎድሮስ በመቅደላ ዮሐንስ በመተማ የሞቱላትን ሀገር እኔም ደሜን አፍስሼ ነፃነቷን አስጠብቃለሁ፡፡ እሞትላታለሁ›› ብለው አዋጅ አወጁ…

‹‹….የሀገሬ ሰው ከአሁን ቀደም የበደልኩህ አይመስለኝም፤ አንተም አላስቀየምኝም፡፡ ጉልበት ያለህ በጉልበትህ ዕርዳኝ፤ ጉልበት የሌለህ ለልጅህ ለሚስትህ ለሃይማኖትህ ስትል በሐዘን ዕርዳኝ፡፡ ወስልተህ የቀረህ ግን ኋላ ትጣላኛለህ፤ አልተውህም፡፡ ማርያምን ለዚህ አማላጅ የለኝም..ዘመቻዬ በጥቅምት ነው እና የሸዋ ሰው እስከ ጥቅምት እኩሌታ ድረስ ወረይሉ ከተህ ላግኝህ፡፡››

አዋጁን ተከትሎ ህዝብ ከዳር አስከ ዳር ተመመ፡፡ እቴጌይቱ እንዳሉት ደረቱን ለጥይት እግሩን ለጠጠር ሰጥቶ ሀገሩን ከጠላት ሊታደግ የኢትዮጲያ ህዝብ ከዳር እስከ ዳር ነቅሎ ተነሳ፡፡

የሩቁንም ሀገር የጎጃሙንም፣ የደንቢያውንም፣ የቋራውንም፣ የበጌምድሩንም ከጨጨሆ በላይ ያለውን አገር ሁሉ አሸንጌ ድረስ ክተት ብለው አዘዙ፡፡ የሰሜንና የወልቃይት ጠገዴንም ሰው መቀሌ ድረስ ክተት ብለው አዘዙ፡፡ ከዚህ በኋላ ራስ መኮንን የሐረርጌን ጦር ይዘው በመስከረም እኩሌታ አዲስ አበባ ገቡ፡፡ ከጊቤ በታች ያለው አገር ጦር የወለጋው ሹም ፊታውራሪ ተክሌ ጦራቸውን ይዘው ገቡ፡፡ አፄ ምኒልክ አዋጃቸውን በመስከረም ወር ካስነገሩ በኋላ ለአገር ጥበቃ አጎታቸውን ራስ ዳርጌ ሣህለ ሥላሴን ሾመው እርሳቸው በጥቅምት 2 ቀን 1888 ዓ.ም ከአዲስ አበባ ተነስተው በጊዳ በኩል አድርገው ጥቅምት 18 ቀን ወረይሉ ከተማ ገቡ፡፡
ከዚያም ራስ ሚካኤልን፣ ራስ ወሌን፣ ራስ መኮንንን፣ ራስ መንገሻ አቲከምን፣ ራስ አሉላን፣ ዋግሹም ጓንጉልን፣ ደጃች ወልዴን፣ ፊታውራሪ ገበየሁን፣ ፊታውራሪ ተክሌን፣ ሊቀ መኳስ አድነውን፣ ቀኛዝማች ታፈሰን ‹‹ቀድማችሁ ወደ አላጌ ዝመቱ የሚቀላችሁ ከሆነ ወጉት፡፡ የሚከብዳችሁ ከሆነ ላኩብኝ ›› ብለው አስቀድመው መላካቸውን ይነገራል፡፡

ምን አልባትም ይህ አዋጅ ታውጆ የኢትዮጲያ ህዝብ ከዳር እስከ ዳር ተሞ አድዋ ላይ ጣሊያንን ድባቅ ባይመታ ኖሮ የኛ ዕጣ እንደሌሎቹ የአፍሪካ ሀገራት በባርነት ቀንበር ወድቀን በኛ ማምነት ላይ የኢጣሊያ ማንነት ተለጥፎብን እንቀር ነበር፡፡ ለዛም አይደል ‹‹ምኒልክ ተወልዶ ባያነሳ ጋሻ፡ ግብሩ እንቁላል ነበር ይሄን ግዜ ሐበሻ›› የተባለው፡፡

የአድዋ ጦርነት የተጀመረው የካቲት 23 ቀን 1988 ዓ.ም ከማለዳው 11 ሰዓት ከ 32 ደቂቃ ላይ ነበር፡፡ የጄኔራል አልቤርቶኔ ክፍለ ጦር በፊታውራሪ ገበየሁ፣ በዋግሹም ጓንጉል፣ በራስ ሚካኤል እና በራስ መንገሻ ጦር ላይ በሰነዘረው ጥቃት ተከፈተ፡፡ የንጉሰ ነገስቱ ሠራዊት የመሐል ጦር አዛዥ ፊታውራሪ ገበየሁ በዚህ ከጣሊያኖች ጋር በተደረገው ጦርነት የተመሰከረለት ጀግና ነበር፡፡ ጎራዴውን መዞ በዋናው የትግል አውድማ ላይ ተወርውሮ ገባ፡፡ በዚህም ጊዜ በጠመንጃ ጥይት ተመትቶ ህይወቱ አለፈ፡፡

በገበየሁ መሞት ተሸብሮ የነበረው የኢትዮጵያ ወታደር ወድያው መልሶ ተረጋጋ፡፡ በታላቅ ቆራጥነት አልቤርቶኔን እንደገና ገጠመው፡፡ በ4 ሰዓት አከባቢ ላይ አልቤርቶኔ ከመኮንኖቹ አብዛኞቹን አጥቷል፡፡ በጦርነቱ እንደተሸነፈ ግልፅ ነበር፡፡ የኢጣሊያ ወታደሮች በድንጋጤ ተውጠው ፈረጠጡ፡፡ ከፊሉ ተማረከ፡ የቀረውም ወደ ሌሎቹ ክፍላተ ጦር በመሸሽ ራሱን አተረፈ፡፡ በዚህ ጊዜ ያልተነካው ክፍል የሚይዘውን አጥቶ ይተራመስ ገባ፡፡ በዚህ ሰዓት ቀጥታ በአጼ ምኒሊክ የሚታዘዘው ጦር ከውጊያው ገባ፡፡ በጦርነቱ ወቅት አጼ ምንሊክ በትክክል ወዴት እንደሚገኙ ጣልያኖች አያውቁም ነበር፡፡ ሁልጊዜ ሳይለዩት አብረውት ከሚገኙት ሁለት ሊቀመኳሶች አንዱ በአለባበሱ ንጉሱን መስሎ በስፍራው ይገኛል፡፡ ከሊቀመኳስ ተግባሮች ውስጥ አንዱ የጠላትን ትኩረት ወደ እሱ በመሳብ ንጉሰ ነገስቱን መጠበቅ ነው፡፡ በጦርነቱ ስፍራ አጼምኒሊክ እንደ አንድ ተራ ወታደር ለብሶ በጦርነቱ መሃከል ተገኝቶ ያዋጋም ይዋጋም ነበር፡፡

ቀኑን ሙሉ ውጊያ ሆኖ ከምሽቱ ዐስራ ሁለት ሰዓት ላይ ድሉ የኢትዮጲያ መሆኑ ታወቀ፡፡

በአድዋው ጦርነት እቴጌ ጣይቱ ብጡል የኢትዮጵያን ጦር በሞራል በማነቃቃትና በማበረታት እንዲሁም ሠራዊቱን እግር በእግር እየተከተሉ በፉከራ ያበረታቱ ነበር፡፡ እቴጌ ጣይቱ ጥቁር ጥላ አስይዘው ዓይነ ርግባቸውን ገልጠው በእግር እየተራመዱ በንጉሠ ነገሥቱ ልጅ ወ/ሮ ዘውዲቱና በደንገጡሮቻቸው ታጅበው ከወታደሩ ጎን ተሰልፈው ነበር፡፡ የኋላው ወታደር ሲያመነታ ‹ በርታ ምን ሆነሃል ድሉ የእኛ ነውና በለው › ብለው ይናገራሉ፡፡ ወንድ ሴት ሲያበረታው መሸሽ አይሆንለትምና ሁሉም በወኔና በጀግንነት ወደፊት ገፋ፡፡ እቴጌይቱም በዚህ ቀን የሴትነት ባሕሪያቸውን ትተው እንደ ወንድ ወታደሮቻቸውን በቀኝና በግራ አሰልፈው ወደ ጦርነቱ ገቡ፡፡ መድፈኞቻቸውንም በቀኛቸው በኩል ጠምደው እየተኮሱ በመካከል የሚዋጋውን የጠላት ጦር ይቆሉት ጀመር፡፡
በየካቲት 23 ቀን 1888 ዓ.ም መላው የኢትዮጲያ ህዝብ በአፄ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ አጋፋሪነት በባዶ እግሩ አድዋ ዘምቶ ዘመናዊ የጦር መሳሪያ የታጠቀውን የኢጣሊያ ጦር ድል አደረገ፡፡ይህም ኢትዮጲያን አንድ የማድረጉን ዘመቻ ቋጨው፡፡ ወደ ማዕከላዊ መንግስት ለመጠቃለል እምቢተኛ የነበሩት ገዥች ለሀገራቸው ክብር ከሚቃወሟቸው አፄ ምኒልክ ጎን ተሰልፈው ጠላትን ድባቅ መቱት፡፡ ይህም ያ ትውልድ በተሻለ መልኩ በጎሳና በሃይማኖት ሳይለያይ ስለ ሀገር ፍቅር ስለ ክብርና ስለ ነፃነት ስለ መብት ያወቀና የተረዳ መሆኑን አስረግጦ ያስረዳናል፡፡


አፍሪካዉያን በቅኝ ገዥዎች ሥር በነበሩት ጊዜ ነፃነትን አሻግረዉ እያዩ ነበር፡፡  ኢትዮጵያ ከቅኝ ግዛት ተፅዕኖ ነፃ ሃገር በመሆን ህዝቦቿ የነፃነትን አየር እንዳሻቸው የሚምጉ የአፍሪካ ብሎም የአለም ተምሳሌት ነበረች፡፡  አሁን ግን በወያኔ መራሹ ፀረ ኢትዮጵያ ቡድን ነፃነትን ተነፍጋ ነፃነት አይታ የማታዉቅ ይመስል ነፃነትን አማትራ እያየች የምትገኝ ምስኪን አገር ሁና ትታያለች፡፡ ህዝባችን አገር በቀል በሁኑ አሳማ መሪዎች ሥር ወድቀዉ ተነግሮ ለማያልቅ መከራ ተዳርገዋል፡፡ እነዚህን ሃገር በቀል ፋሽስቶች በአድዋ የታየውን የአንድነትና የድል አድራጊነት መንፈስ ተላብሰን ድባቅ በመምታት ህዝባችን ዳግም ታሪክ ፅፎ በመጭው ትውልድ የሚወደስበትን አሻራ ጥሎ እንደሚያልፍ ጥርጥር የለውም፡ የክተቱ ነጋሪትም የሚጐሰምበት ጊዜ ሩቅ አደለም።

ልዩነቶቻችሁን ሁሉ ወደጎን ገፍታችሁ… ስለሰውነት ክብር፣ ስለሀገር ነፃነትና ሉዓላዊነት፥ ሕይወታችሁን አሳልፋችሁ የሰጣችሁ አባቶቻችንና እናቶቻችን፥ ክብር ለናንተ ይሁን!!!

ምዝበራ በየፈርጁ

Alemayehu Kidanewold

ይህ የፍዳና የሰቆቃ ዘመን እስኪያልፍና የማይቀረው ወርቃማ የነፃነት ዘመን እስኪመጣ በሰመመን የምቆይበትን ብልኃት ባገኝ ወደድኩ፡፡ እንዲያ ዓይነት ጥበብ ተገኝቶ እንደእሥራኤሉ ፕሬዝደንት (ኤርየል ሻሮል) በሞትና በሕይወት መካከል አሸልቦ ሳይሰሙ ሳይለሙ ብዙ ጊዜ መቆየት ለእንደኔ ያለው ሰው ተፈልጎ አይገኝም፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ የምንኖር ጥቂት የማንባል ዜጎች አብዛኛው የምንሰማውና የምናየው ነገር ግራ እያጋባን በዚህ ሁኔታ ውስጥ ከመኖር ይልቅ አለመኖርን እንመርጣለን፡፡ አስደንጋጭ ወቅታዊ ሁኔታ ውስጥ ተዘፍቀናል፡፡ ራሳችንን እየታመምን የምንኖር አለን – በበኩሌ በጣም እያመመኝ እንደምኖር ብደብቅ ዋሸሁ፡፡ ዛሬ ጧት ነው፡፡ ከአንድ ወዳጄ ጋር እንጫወታለን – ስለወያኔዎች ሁለንተናዊ የምዝበራ ሥልትና የሙስናው ቅጥአልባነት ነበር በንዴት እየተንጨረጨርን የምናወጋው፡፡ የቀራቸው እኮ የለም፤ ሁሉንም እነሱ ተቆጣጥረውታል፡፡ በአንዲት ቀን አዳር መክበር የሚቻለው ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ መሆኑን ባለፉት 25 ዓመታት ውስጥ በተደጋጋሚ አስመስክረዋል፡፡ በአንዲት ቀን አዳር መክበር ብቻም ሳይሆን በአንዲት ቀን አዳር ማደኽየትም ሆነ አላንዳች በቂ ምክንያትና ፍትሃዊ ፍርድ አንድን ዜጋ መቅ ማውረድም እንደሚችሉ አስተዋይ ልቦና ላለው የዓለማችን ዜጋ አሳይተዋል፡፡ ላኪዎቻቸው ግን በወያኔዎች ዕኩይ ድርጊት ቢደሰቱ እንጂ አይገረሙም፡፡ እነዚህ የስቃያችን አበጋዞች ውጤቱን አስቀድመው የማያውቁትና ሲቻላቸው ደግሞ በርቀትም በቅርበትም የማይቆጣጠሩት አንድም ድርጊት በዓለም እንደሌለ የሚገነዘቡ የፕላኔታችን ገዢዎች ናቸው፡፡ ሜቴክ የሚባለው የወያኔ ድርጅት ሀገሪቱን ራቁቷን እያስቀራት ነው፤ በላም አለኝ በሰማዩ የስኳር ፋብሪካ የውሸት ግንባታ ሂደት የሚያግበሰብሰው ገንዘብ አልበቃ ብሎ በሌሎች የመንግሥት ተብዬ ተቋማትም እጁን እየላከ የሀገሪቱን አንጡራ ሀብት እያሟጠጠው ነው – ኢትዮጵያን ማን ይድረስላት! እኛስ ምን እንሁን? ለማንስ ነው እግዚኦ የሚባለው – ለማን ነው የሚጮኸው? በዚህ ድርጅት የተሰገሰጉት ጡረታ የወጡ የወያኔ ኮሎኔሎችና ጄኔራሎች ዐይናቸውን በጨው አጥበው የምሥኪኑን ሕዝብ ሀብትና ንብረት ካላንዳች ይሉኝታ እየቦጠቦጡ ለግላቸው እያዋሉት ነው፡፡ ሥራ ላይ እያሉ ጎደልብን የሚሉትን አሁን እያካካሱ ናቸው፡፡ ልብ አድርጉ ለምሣሌ፡፡ ኤልፓ ውስጥ ነበረ የተባለውን ሙስና ለማስቀረት በሚል የማስመሰያ ሥልት የኤልፓን ዕቃዎች ሜቴክ እንዲያስገባ ይደረጋል፡፡ የሚገባው ዕቃ ግን ከበፊቱ የባሰ መናኛና እንደተቀየረ የሚቃጠል ወይ የሚፈነዳ ነው – ይህን የአደባባይ ምሥጢር ሁሉም የመሥሪያ ቤቱ ሠራተኛ ያውቃል፡፡ ሙስናው ግን ከዱሮው በዕጥፍ ድርብ በልጧል፡፡ ለአብነት ሜቴክ ለኤልፓ አንድ ትራንስፎርመር በ180 ሺ የኢትዮጵያ ብር ገቢ ያደርጋል – ያለምንም ጨረታ ለርሱ ብቻ በተፈቀደ ችሮታ (በየቦታው እንዲህ ነው የሚደረገው፤ አንተ በነፃ እሰጣለሁ የምትለውን ዕቃ ሳይቀር “ምን አገባህ?” ተብለህ በሚሊዮኖች እንዲገዛ ሊደረግ ይችላል፤ ወያኔና ገንዘብ እስከለተሞታቸው ላይፋቱ ተማምለው የትዝብትን ጫፍ አልፈዋል!)፡፡ ከዚህ ትራንስፎርመር በጥራትም በደረጃም እጅግ የሚበልጥ ትራንስፎርመር በ65 ሺህ ብር ከግል አቅራቢዎች ማግኘት እየተቻለ ባለቤት የሌላትን ሀገር ተረባርበው ለማለብ ሲሉ ሦስትና አራት ትራንስፎርመር በሚገዛበት ገንዘብ አንድ አልባሌ ምናልባትም ያገለገለና ያረጀ ያፈጀ ትራንስፎርመር ይገዛሉ፡፡ ለዚያውም በአነስተኛ ዋጋ የሚገኘው ጥሩ ዕቃ በድርጅቶቹ መኪና ተጭኖ የተፈለገው የኤልፓ ግቢ መግባት ሲችል የሜቴክ ውዳቂ ዕቃ ግን በኤልፓ ወጪ ከሥጋ ሜዳ (ታጠቅ አካባቢ) እንዲመጣ ይደረጋል፡፡ በአንድ ስብሰባ ይህ ዓይነት ግፍ በሀገር ላይ ለምን እንደሚፈጸም ቢጠየቅ ደብረ ጽዮን የተባለው የወያኔ ጭራቅ “እናንተን ምን አገባችሁ?” በሚል የጥጋብ አነጋገር ጠያቂዎቹን አሣፍሮና ከሥራ ደረጃም አወርዶ ከኃላፊነት አንስቷቸዋል፡፡ ዛሬ ስለሀገር ማሰብና መጨነቅ ጥያቄና አወንታዊ አስተያየትም ማቅረብ የሞትና የእሥራት ቀለል ሲል ደግሞ ከኃላፊነት ቦታ ወርዶ ተራ ሠራተኛ የመሆንና ከናካቴው ከሥራ በመባረር የበረንዳ አዳሪነትን ክፉ ዕጣ ያሰጣል፤ ዘመነ ግርምቢጥ፡፡ አፍህን ዘግተህ እነሱ እንደሚሉትና እንደሚያደርጉት እንደሚሆኑትም ካልሆንክ ጠንቁ ከባድ ነው፡፡ የነዚህ ወያኔዎች ልጆች በነገይቷ ኢትዮጵያ የሚገጥማቸውን የአንገትና የኅሊና ስብራት ከአሁኑ ሳስበው የልጆቼን ያህል እጨነቅላቸዋለሁ፡፡ በአንድ ሜትር ርቀት ውስጥ ከሚገኝ ፉርሽካ ባለፈ ሌላ ምንም ነገር እንደማይታያት አህያ የሚመሰሉት አባቶቻቸው ግን ኅሊናቸው የታወረ በመሆኑ አሁንም ሆነ ትናንት ምናልባትም የመትረፍ ዕድሉን ካገኙት ነገም ቢሆን በአሁኑ ሰይጣናዊ ድርጊቶቻቸው የሚያፍሩ አይመስሉም፡፡ እነሱም ያሳዝናሉ እኮ፡፡ ኤልፓ ውስጥ የሚሠራ አንድ ትግሬ ኢትዮጵያዊ ከትልቅ ኃላፊነት ወደ ተራ ሠራተኝነት መውረዱን ሰማሁ፡፡ ምክንያት – በየስብሰባዎች እውነቱን እያጋለጠ ሀገሪቱን ከብዝበዛና ከሙስና እናድናት ብሎ በመጮሁ፡፡ ይህ ሰው ትግሬ በመሆኑ – ምናባልት – ሊገድሉት አንጀታቸው አልጨክን ብሎ ሊሆን ይችላል – “የኛ” የሚሏቸውን ግን የሁላችንም የሆኑትን ወገኖችም ላለማስኮረፍ ጭምር፡፡ ሌላ ቢሆን ኖሮ ግን በመኪና ተድጦ ወይም በአንዳች ሌላ ሰበብ (ሰበብም ሳያስፈልግ ኧረ!) እስካሁን ደብዛው ይጠፋ ነበር፡፡ ለማንኛውም ይህ ምርጥ ኢትዮጵያዊ ለሆዱ ሳያድር እየታገላቸውና ቢገድሉትም ግድ እንደሌለው በግልጽ እየነገራቸው ይገኛል – በነገራችን ላይ ቁጥራቸው ለመኩራሪያነት ባይደርስም እንዲህ ያሉ ለሆዳቸው ሳይሆን ለኅሊናቸው ያደሩ ቆራጥ ትግሬዎች እንዳሉ መረዳት ተገቢ ነው፡፡ እንግዲህ ይህን መሰል ዕንቁ ዜጋ፣ እንዲህም ያሉ ያልተዘመረላቸው ጀግኖች አሉና ሕጻኑን ከነታጠበበት ውኃ ላለመድፋት እንጠንቀቅ – የእግረ መንገድ ማሳሰቢያ ነው፡፡ በተረፈ ወያኔ ያሳለፈላቸው ትግሬዎች ብዛታቸው ቀላል ነው ባይባልም – ማይምነት በሚበዛባቸው የኛን መሰል ሀገራት እንዲህ ያለ ዘውጋዊ ጭፍን ጭፍራነት የማይጠበቅ ባለመሆኑ – በተለይ በአሁኑ ወቅት ብዙ ተጋሩ ወደ ልመና እየተሠማሩ መሆናቸውን አዲስ አበባን በማየት መረዳት ይቻላል፤ ሕጻን ዐዋቂው ከማንም ወገኑ ባልተናነሰ እየለመነ የሚገኘው ለሥለላ ሥራ – አንዳንዶቹን መጠርጠር ተገቢ ቢሆንም – ወይም የልመናን “ሙያ” ለማየት ሲባል ለድሎትና ለቅንጦት እንዳይመስለን – እንደኛው ከእውነት ተቸግሮ ነው፡፡ ሁሉም በየሆዱ ይዞ “እህህ” እያለ እንጂ የወያኔ ልምጭ ያልሸነቆጠው በዘመኑ ቋንቋ አንድም ክልል የለም፡፡ አንዱን ከሌላው እየለዩ በሀብት ማክበር ወይም ማደኽየት ደግሞ ትልቁ የወያኔ የአገዛዝ ሥልት መሆኑን መገንዘብ ይገባል፡፡ እውነቱን ለመናገር አጋንንት ለሥልት ካልሆነ በስተቀር በዘርና በጎሣ አያምንም፡፡ የሊቀ ሣጥናኤል ልጆች ወያኔዎች ደግሞ እንኳንስ ለመላው ትግሬ ለእናታቸውም ልጅ የማይራሩ ልዩ ጭራቆች ናቸው – እነኚህ የእፉኝት ልጆች ለአንዳንዶቻችን የክፋት ሥራ ተመጥነው በልካችን የተሠፉ የመርገምት ልብሶቻችን መሆናቸውን ደግሞ በእግረ መንገድ መጠቆምና ይህ መለኮታዊ ቅጣት ገብቶን ከልብ እንድንጸልይበትም ማሳሰብ እፈልጋለሁ፡፡ ልብ አድርጉ – ስብሃት ነጋ አንዳች መንፈሣዊ ኃይል በአካል ተከስቶ “ልጅህን ብትገብርልኝ አሥር ዓመት ዕድሜ እጨምርልሃለሁ” ቢለው እንዲያውም “ሌላም ልጨምርልህ እችላለሁ!” ከማለት የሚመለስ አይመስለኝም – የቆረበው በክፋት ሥራ ነውና፡፡ የወያኔዎች ብቸኛ ዘመድ ሆዳቸው ነው፡፡ ለሆዳቸውና ለሥልጣናቸው ሲሉ የማያደርጉት ነገር – የማይፈነቅሉት ድንጋይ – የማይቧጥጡት ሰማይ የለም፤ ለነሱ ያልሆነች ዓለም ብታልፍም ደንታ የላቸውም፡፡ ለነሱ ሚስትና ልጅ ብርቃቸው አይደለም – ብቸኛ ብርቃቸው ሰይጣናዊ ፌሽታና ዳንኪራ ነው – እንደሚባለውም ከሆነ ለዚህ ነው በሰይጣናዊ ምች የአልጋ ላይ ደዌ ተመትተው ብዙዎቹ በመድኃኒት እገዛ የሚኖሩት፡፡ ይህ ሥርዓት ከራስ ዱሜራ እስከራስ ካሳር ሕዝበ ኢትዮጵያን እያደኸየና ለርሀብም ለሞትም ለስደትም እየዳረገ ነው፡፡ ተባብረን ካላስወገድነው እገሌ ከእገሌ ሳይባል ሁላችንም በቀጣዮቹ ጥቂት ዓመታት ውስጥ እናልቃለን፡፡ የፋሲካው በግ በገናው በግ መሣቁን ከቀጠለ አሣራችንም በዚያው ልክ ይቀጥላል፡፡ በአንዲት ሰሞነኛ ቀልድ የምትመስል እውነተኛ ገጠመኝ እንለያይ፡፡ ብሔራዊ ትያትር አካባቢ አንድ ትግሬ ወደ አንድ መኪና ጠጋ ብሎ ይለምናል፡፡ የሚለምንባት መኪና ሹፌር – ከምን ነገድ እንደሆነ አልሰማሁም – መስኮቱን ወረድ ያደርግና “ይቺን ‹ሥራ› እንኳን ለኛ አትተውልንም?” በማለት ስሙ ብቻ ያከበረውን ምሥኪኑን ትግሬ ቀልቡን በመግፈፍ ያስኮርፍና ካጠገቡ ያርቀዋል፡፡ … የኔ ቢጤው ድሃ ሰላይ ቢሆን ኖሮ የዚያችን መኪና ታርጋ በመያዝ ወዲያውኑ ይደውልና አምባሳደርን ወይም ጥቁር አንበሣ ሆስፒታልን ሳያልፍ ያ ቀልደኛ ሹፌር ሸቤ በተባለና ከዚያም የከፋ እርምጃ በተወሰደበት ነበር – ስለዚህ ምንም እንኳን ብሶት የማያደርገው ነገር ባይኖርም ከስሜት ይልቅ እውነትና ምክንያት ይበልጥ አዋጭ ናቸውና ወገናችንን የሚያስከፋ ነገር ላለማድረግ እንጠንቀቅ፤ ሁሉም ለሚያልፍ ነገር የማያልፍ ጠባሳ እንዳናስቀምጥ አማራና ትግሬ፣ ኦሮሞና ጉራጌ ሳንል ሁላችንም ወደየኅሊናችን እንመለስ፤ ያኔ ከኛ የራቀ የሚመስለን ፈጣሪም ፊቱን ወደኛ ያዞራል – The moral of the Story. ግን ግን ፈጣሪ ፊቱን ከኛ አላራቀ ይሆን እንዴ? ዘፋኙ “ዋሸሁ እንዴ” ያለው ትዝ አለኝ – አሁን፡፡ ለነገሩ ቢያርቅስ ማን ይፈርድበታል? ያንዳንዶቻችን ዕኩይ ሥራ እኮ ወደርየለሽ ነው!

በተሻለ መንግሥቱ

ስንት አይነት ባንዳ አለ?


Alemayehu Kidanewold

ስንት አይነት ባንዳ አለ? ብለህ ጠይቅ:: መልሱ ያስደነግጣል:: አንዳንዱ ነጋዴ ባንዳ ነዉ::አንዳንዱ ምሁር ባንዳ ነዉ::አንዳንዱ ዲያስፖራ ባንዳ ነዉ::ከሁሉም የከፋዉ ደግሞ የተቃዋሚ ባንዳ አለ::ሁሉም ባንዳዎች ግን የጋራ መገለጫ ባህሪያቸዉ አድር ባይነታቸዉን በምክንያት ለመሸፈን መታገላቸዉ ነዉ::የግል ባንዳዊ ፍላጎታቸዉን በህዝብ ደም እጃቸዉን እየታጠቡ የራሳቸዉን ድርጊት ተጠይቃዊ ለማድረግ መባዘናቸዉ ነዉ::ዛሬ አንድ ነገር አዉርተዉህ በሳምንቱ በስትራቴጅ እና በታክቲክ ስም ተገልብጠዉ እንደሰካራም ሳይጠጡ ቀድሞ የተናገሩትን ሀሳብ አጣጥለዉ ሌላ ሀሳብ አምጥተዉ ሊያወናብዱህ ሲሞክሩ ታገኛቸዋለህ::ዋና ግባቸዉ አንተን ማወናበድ እና ተስፋ ማስቆረጥ ነዉ::ወያኔ የሰጠቻቸዉን ተልዕኮ እየተወጡ መሆኑ ነዉ::

አሁን ህዝቡ ወያኔን መቃወም ብቻ ሳይሆን ባለጌዋን ወያኔን ጠመንጃ አንስቶ እየተፋለመ ነዉ::ወያኔ በሰላማዊ መንገድ እና በሀሳብ ክርክር እንደማትወርድ የተረዳዉ ህዝብ የመጨረሻዉን ዉሳኔ አሳልፎ ወያኔን በጠመንጃ ሀይል ለማዉረድ ጫካ ገብቶ እየተፋለመ ነዉ::ወያኔን ከመንበሯ ሳይፈነቅል ህዝቡ ከእንግዲህ ወደ ቤቱ አይመለስም:: ይሄን በመራራ ተጋድሎ ዉስጥ ያለ ህዝብ ወይ ተቃወም ወይም ደግፍ በማለት እጃቸዉን በደም የሚለቃለቁት እና በፖለቲካ ፓርቲ ስም ጀርባ ያደፈጡ እነ አበባዉ መሃሪ: እነ ዶክተር በዛብህ: እነ ልደቱ አያሌዉ ; እነ ትግስቱ አወል የወያኔን የፖለቲካ አላማ ለማስፈጸም ደፋ ቀና እያሉ ነዉ:: ይሄ ዋናዉ ከባንዳነትም በላይ ባንዳነት ነዉ::

ህዝባዊ ለመምሰል ወያኔ ያፈረሰቻቸዉን የፓርቲ ስሞች ሙጥኝ ብለዉ ህዝብን የሚያጭበረብሩት መስሏቸዉ በወያኔ ካርታ እየተጫወቱ ነዉ::መኢአድን: አንድነትን እና ሰማያዊ ፓርቲዎችን የሚመሩት ህጋዊ አመራሮችን ወያኔዎች ከፖለቲካ መድረኩ ገፍትረዉ አዉጥቷቸዋል::እናም የእነዚህ ፓርቲዎችን ስም ደግሞ ወያኔ ጠፍጥፋ ለሰራቻቸዉ ባሌጌ እና ባንዳ ግለሰቦች አስረክባቸዋለች:: እናም እነዚህ ባለጌ እና ባንዳዎች ሳያፍሩ እና ሳይሸማቀቁ የኢትዮጵያ ህዝብ ፊት ቀርበዉ ህዝቡን ወይ ደግፍ ወይም ተቃወም የሚል አጀንዳ እያራመዱ ነዉ:: አሁን ደርሶ ተቃዋሚ ለመምሰል; ቁምጣ ያጠለቀ ጀግና ለመሆን ደፋ ቀና ሲሉ ለሚያያቸዉ ሰዉ የሚያሸማቅቅ ስሜት ያጭራል::ባንዳ እንዴት ነዉ ተቃዋሚ የሚሆነዉ? የሚል ጥያቄ ግን እህዝቡ ህሊና ዉስጥ እንደሚመላለስ በደንብ ያዉቃሉ::ሆኖም ወያኔ የምትሰጣቸዉን የቤት ስራ ባይሰሩ ወዮላቸዉ::

ሁሉን ሰብስቦ በአንድ የሚያታግል : መሪ ፖለቲከኛ እና መሪ ፓርቲ አጥቶ እንጅ ህዝቡ እማ ወያኔን ተቃዉሞ ብቻ ሳይሆን ወያኔን ሊዋጋ ያለዉ ጫካ እንደሆነ ያዉቃሉ::የኢትዮጵያ ህዝብ በሙሉ ልቡ ያለዉ ጫካ ነዉ:: የሁኔታዎችን መመቻቸት ብቻ የሚጠብቀዉ ሀይል ይበዛል::ባንዳ እና የወያኔ ተላላኪዎች ግን የኢትዮጵያ ህዝብ ተቃዉሞ እና ተጋድሎ ላይ ይሳለቃሉ::ወይ ተቃወም ወይ ደግፍ እያሉ በህዝብ ላይ ሊሳለቁ ተነስተዋል::

ሌሎች ባንዳዎችም ሰሞኑን ተነስተዋል::ከወደ ዲያስፖራዉ አካባቢም ወያኔ የመለመለቻቸዉ ባንዳዎች አሉ::ወያኔ ፕሮጀችት ነድፋላቸዉ በዬ ኢንባሲዉ የፕሮጀችት ፈንድ የተስፋ ቃል ተገብቶላቸዉ ስለ ወያኔ ህጋዊነት እና ልማታዊነት እንዲሰብኩ የተዘጋጁ አሉ::እነዚህ የተማርን ነን ይላሉ::ይባስ ብለዉም የቴክኖሎጂ ባለሞያም ነን ይላሉ::አንዳንዶቹ እዉነትም ናቸዉ::አንዳንዶቹም ቁጭ ይበሉ ናቸዉ::ግን በቀን ዉስጥ አለ ወንጀላቸዉ በእምነት ቦታ ሽዎች ስለመገደላቸዉ ወይም ደግሞ ለሰላማዊ ተቃዉሞ ስለወጡ ብቻ በአስር ሽህዎች ስለመታሰራቸዉ እና ስለመቁሰላቸዉ ግድም አይሰጣቸዉም::ብቻ የፕሮጀችት ገንዘብ ይገኝ እንጅ እነሱ ከቶም የባንዳ እና የአድር ባይ ልባቸዉ ግድም አይላቸዉ::ባንዳ ምን አለበት::ከበላ በቂዉ ነዉ::ከሁሉም የሚያስተዛዝበዉ ደግሞ እነዚህ ወገኖች አንድ ሰሞን ተቃዋሚ ሆነዉ የሞቅታ ስሜት ዉስጥ በመገኘት ህዝባዊ ለመምሰል ሲወለጋገዱ የታዩ ጭምርም አሉበት::

ተጨማሪ ባንዳዎችን መቁጠር ይታክታል::አማራ ነን እያሉ አማራን የሚያሳርዱ ; ኦሮሞ ነን እያሉ ኦሮሞን የሚያሳርዱ : ኢትዮጵያዊ ነን እያሉ ኢትዮጵያዊነትን የሚያስጠፉ ብዙ ባንዳዎችን መቁጠር ይቻላል::ዲሞክራሲን ባፋቸዉ እየሰበኩ በልባቸዉ ግን ሆዳቸዉን ተሸክመዉ የሚዞሩ:: እዚህ አሳይተዉ እዚያ የሚተኩሱ::በማህበራዊ ሚዲያዎች ሀገር ቤት ያለዉን ታጋይ አድፍጠዉ በመገናኘት እንዲሁም ጥቂት ሳንቲም በመላክ በወያኔ ቀለበት ዉስጥ ታጋዮች እንዲገቡ የሚያደርጉ ሞልተዋል::በማህበራዊ ሚዲያዉ ህዝባዊ መስለዉ እየጮሁ እና ሀገር ቤት ካሉ ታጋዮች ጋር ሚስጢር እየተለዋወጡ በመጨረሻም ሀገር ቤት ያሉትን ታጋዮች የሚያስጠልፉ ባንዳዎች በርክተዋል::ይባስ ብለዉም የኢትዮጵያ ብሄረሰቦች እርስ በርሳቸዉ እንዲጠላሉ በማህበራዊ ሚዲያ አንዴ አንዱን ብሄረሰብ እየሰደቡ ሌላ ጊዜ ደግሞ ሌላዉን ብሄረሰብ የሚሳደቡ ባንዳዎች ብዙ ናቸዉ::

በባንዳነት ባይፈረጁም የባንዳዎችን ጎዳናም ቀላል እንዲሆን የሚያመቻቹ ሀይሎችም ሞልተዋል:: ነጻነት ቀልድ አይደለም::በአንንድ ሰሞን እሩጫ አይገኝም::ሁሉን አምኖ እና ከሁሉ ጋር እሮጦም አይገኝም::ብዙ እቅድ: ብዙ ጥናት: ብዙ ድካም እና የረዥም ጊዜ ስራ ይጠይቃል:: ሆኖም ይሄን እዉነት ለመሸከም ያልፈቀዱ ወይም የማይፈቅዱ እየተገኘበት ተቃዋሚ ጎራ ዉስጥ እየተመሰጉ የታገሉ የሚመስላቸዉን እና ነጻነት የሚናፍቁትን ወገኖች በባንዳነት ባንፈርጃቸዉም ቅሉ የኢትዮጵያን ህዝብ ተጋድሎ እርምጃ ግን ዉስብስብ ባህሪዉን ይበልጥ የሚያወሳስቡት ሀይላት መሆናቸዉን ጠቁሞ ማለፍ ይገባል::

ነጻነትን ከኢትዮጵያ ጠላቶች እና ነጻነትን እራሱን ከማያዉቁ ምናምንቴዎች ጉያ ተሸጉጠዉ የሚናፍቁ ሆኖም ብዙ የሚደክሙና የሚለፉ ብኩኖችም ያዉ የባንዶቹን ዘወርዋራ ጎዳና እያገዙት ነዉ::ትግል ጥራት ይፈልጋል:: ከጠላት ጋር ተኝተህ ስለጠላት ማማት እንደማይቻል ሁሉ ለጠላት መግቢያ ቀዳዳዎችን አስር እና ሀያ ቦታም ሸንቁረህ ስታበቃ ስለ ትግል ሚስጥራዊነት ማዉራት በራሱ የባንዶቹ አጋዥ እንጂ የህዝባዊነቱ አካል አያደርግህም::የባንዳነት ዘርፉ ብዙ ነዉ ለማለት ያህል ብቻ ሳይሆን ብኋላም የሚያስጠይቅ እንደሆነና የሚያስከፍለዉም ዋጋ እንዳለ ለማመላከት ነዉ::

ሸንቁጥ አየለ


How long can Ethiopia’s state of emergency keep the lid on anger?

How long can Ethiopia’s state of emergency keep the lid on anger?A state crackdown has silenced ethnic Oromo people in Ethiopia, but grievances over land and rights, and a lack of political options, could reignite protests
Oromo people stage a protest against the government near the Hora Lake at Debre Zeyit
Oromo people stage a protest against the government near the Hora Lake at Debre Zeyit. Photograph: Minasse Wondimu Hailu/Anadolu Agency/Getty Images

In a muted show of defiance near Ethiopia’s capital city, a tall farmer glanced around before furtively crossing his arms below his waist to make the Oromo people’s resistance symbol.

Ethiopia’s government outlawed the gesture made famous by Olympic men’s marathon silver medalist Feyisa Lilesa – who formed the “X” above his head at last year’s Rio games – when it enacted a draconian state of emergency in October in an attempt to stem 11 months of protests. Although that decree has suppressed unrest, the farmer thinks demonstrations will start anew.

“The solution is the government has to come with true democracy. The people are waiting until the state of emergency is over and then people are ready to begin to protest,” he said.

While the emergency has led to at least 25,000 people being detained, security forces aren’t visible on roads flanked by fields with workers wielding curved sickles to harvest crops. Beyond that seeming normality, there is pervasive discontent with authorities accused of responding to claims of ethnic marginalisation byintensifying repression.

“The protests will come again because the government is not responding to the demands of the people in the right way,” said another young Oromo man in Ejere town. Like others, he answered via a translator in the Oromo language, and asked for his views to be kept anonymous.

Farmers in the restive West Shewa district of Oromia dismissed the political response so far, which has amounted to replacing regional leaders. Despite positive noises from the new Oromia president, many seek a wholesale change of government. “People need new faces and a new system,” the Ejere man said.

The problem for activists is how to translate popular anger stemming from grievances into political change. The security apparatus has shown it can quell protests and a de facto one-party state offers few opportunities for opposition activities.

Longstanding complaints by the Oromo about state exploitation coalesced around opposition to a metropolitan development plan in November 2015. In January the government suspended the blueprint for the integrated development of Addis Ababa with surrounding Oromo areas, but that didn’t stem the revolt. Some demonstrations were peaceful; others involved torching investments and government offices. Security forces gunned down as many as 600 protesters, according to the Association for Human Rights in Ethiopia.

Now the demands are less policy-oriented due to outrage over repression. Allegations of ethnic bias are prevalent, though it is Oromo officials who are culpable for local failings. The claims centre on a view that the Tigrayan ethnic group benefit disproportionately from a system said to be controlled by the Tigrayan People’s Liberation Front (TPLF), which founded a coalition that has ruled the country since 1991. Activists, many of whom are based abroad, also allege that Ethiopia’s territorial expansion in the late 19th century dispossessed Oromo, who at roughly 35 million people-strong nonetheless remain Ethiopia’s largest community.

Under a multinational federal system introduced in 1995, the Oromo group runs its own region, but people complain the resource-rich state is economically exploited, and their leaders subservient to the TPLF in the Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF). “There’s an Oromo saying: what the husband says, the wife cannot change,” said another opponent apropos of the political dynamic.

Land, which is state-owned in Ethiopia, is a particularly emotive issue. An aggressive, government-driven approach to development, combined with corrupt officials and investors, led to Oromo familieslosing farmland without receiving adequate compensation over the past two decades, particularly on the sought-after fringes of the capital.

Around Guder town, 80 miles (130km) west of Addis Ababa, farmers believe Oromo officials enriched themselves by selling plots on the edge of town to developers and using the proceeds to build houses near the capital. One man interviewed can’t give a specific example of an unfair eviction near Guder, but he’s worried about the trend. “People have a fear about what happened in the Addis Ababa area,” he said.

Other common concerns are mundane, and acknowledged as legitimate by officials: people want an improved road, or better supplies of water and electricity. Despite evident progress, Ethiopia, where the population of close to 100 million is Africa’s second largest, still lies 174th out of 188 countries on the UN’s 2015 human development index, below South Sudan and Afghanistan.

The evolving and multi-layered grievances are an acute test for the government, as well as a conundrum for major donors, such as the UK’s Department for International Development, which remains silent on the EPRDF’s repression as it lauds its development record. While efforts to improve public services, create jobs and reduce corruption may make headway, there’s little chance of the desired systemic reform.

That was reinforced by the arrest in November of Merera Gudina, the most high-profile Oromo opposition leader not in jail or abroad. He was accused of breaking emergency rules by communicating with a banned nationalist opposition leader at a European parliament hearing in Brussels.

Across West Shewa, locals said there had not yet been any changes in community leaders and the government hadn’t reached out to discuss the problems with them. Some said they were no longer interested in what officials had to say.

In Addis Ababa, the federal communications minister, Negeri Lencho, an Oromo professor of journalism, offers a different view. “The change belongs to the people. The reform belongs to the people. The reform includes increasing awareness of people to defend their interests,” he said.

Despite this gulf between officials and public, serious dialogue is unlikely, according to Zelalem Kibret, an Ethiopian blogger who was arrested in 2014 and is currently a visiting scholar at the Center for Human Rights and Global Justice at New York University.

“The government will not go for any type of concession while the opposing force is weak. The activists also seem unwilling, since they are aimed at ousting the regime. I think the brutality that was unleashed by the regime for the last 12 months pushed every moderate voice to the fringe,” he said

If the movement were to opt for incremental gains through the ballot box, opposition parties would have to compete in local elections scheduled for 2018, but that presents formidable political and logistical obstacles. As well as holding all seats in the federal parliament and regional chambers, the four-party EPRDF and allied organisations occupy all of up to 100 seatson each one of more than 18,000 village councils, and also on roughly 750 larger administrations, said Zelalem. With opposition leaders and activists exiled, imprisoned, or fearing arrest, already weak parties are in no shape to loosen the coalition’s hold.

“The EPRDF is still the only strong political force in Ethiopia. I doubt the protesters have any solid bargaining power other than sporadic demonstrations that are likely to be quashed easily. It is an impasse. Most probably the regime will stay in power for many years,” Zelalem said.

ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ፡- ባንኪ ሙን

ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ፡- ባንኪ ሙን
በአፍሪካ ህብረት የአሜሪካ አምባሳደር ፡-

ጋዜጠኛ ኤልያስ ገብሩ እና ጋዜጠኛ አናንያ ሶሪ

በአንድ ሉአላዊ ሀገር ውስጥ፣ ሕዝብና መንግሥት የሚግባቡበት ጤናማ ግንኙነት እንዲኖራቸው የህግ እና ህገ-መንግሥታዊ ሥርዓት መኖሩ ቀዳሚው መሠረት መሆኑ ይታመናል፡፡ በህግ አግባብ ሥርዓትን ተከትላ የምትተዳደር ሀገርም ወደ እድገትና ብልፅግና በሂደት መሸጋገሯ አይቀርም፡፡ ከእዚህ በተቃራኒው የሚጓዙ ሀገራት ደግሞ ችግርና መከራዎቻቸው ተዘርዝረው አያልቁም፡፡

Journalist Anania Sori and Elias Gebru

መስከረም 28 ቀን 2009ዓ.ም በሀገራችን ኢትዮጵያ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ለስድስት ወራት ‹‹እንደ አስፈላጊነቱ ተፈፃሚ ይሆናል፡፡›› በሚል ‹‹በአፌድሪ መንግሥት መውጣቱ ይታወቃል›› የአዋጁ መውጣትም የሀገሪቱ ሰላምና ደህንነት ተናግቶ አደገኛ ደረጃ ላይ መድረሱን እንደሚያሳይ መንግሥት በወቅቱ ገልፆ ነበር፡፡ ነገር ግን አዋጁ ከመሠረታዊ የሰብዓዊ መብቶችና ከህገ-መንግሥታዊ ድንጋጌዎች ጋር ይጋጫል፡፡ በተለይም የመረጃ ልውውጥን ፣ በነጻነት የማሰብ ተፈጥሮአዊ እና ህገ-መንግሥታዊ መብቶችንና የመረጃ ምንጮችን የመከታል መብቶችን ሙሉ በሙሉ ይጨፈልቃል፡፡ ከሰብዓዊና ዲሞክራሲያዊ መብቶችም ጋር በግልፅ ይጻረራል፡፡

በኢፌድሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 29 ላይ ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት ተደንግጓል፡፡ ይህንን ህግ በአግባቡ እና ኃላፊነት በተሞላበት መልኩ በመጠቀም እኛ ስማችን ከታች የተገለፀው ኢትዮጵያዊያን የነፃ ሀሳብ አራማጅ ጋዜጠኞች፤ ላለፉት ከ6-8 ዓመታት ለሚሆን ጊዜ በነፃው የህትመት ሚዲያው ዘርፍ፣ ለበርካታ ጋዜጠኞችና መጽሔቶች ላይ በምናከብረው ሙያችን ሥንሰራ ነበር፡፡ ዘርፉ በበርካታ ችግሮችና ተግዳሮቶች የታጠረ መሆኑ ሳይዘነጋ!

ከጥቅምት ወር 2008ዓ.ም ጀምሮ ‹‹ በአዲስ አበባ ዙሪያ በኦሮሚያ ክልል ያሉ ልዩ ዞኖች በአዲስ አበባ ከተማ ማስተር ፕላን ሥር ይካተቱ›› የሚለው የመንግሥት ዕቅድ በኦሮሚያ ክልል ታላቅ ህዝባዊ ተቃውሞን ማስነሳቱ የሚታወስ ነው›› እኛም ይህን ህዝባዊ ተቃውሞ በወቅቱ ተጋግዘን እናዘጋጅበት በነበረው ‹‹አዲስ ገጽ›› መጽሔት ላይ በተለያየ የአቀራረብ ሙያዊ ዘዴ፤ በተከታታይ ሰፊ ሽፋን በመስጠት ለንባብ ስናበቃ ነበር፡፡ ከኦሮሚያ ተቃውሞ ጋር በማያያዝ በአሁኑ ወቅት በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው ከታሰሩ በኃላ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የክስ ሂደታቸው በመከታተል ላይ የሚገኙት ታዋቂው እና የተከበሩ ፖለቲከኛ አቶ በቀለ ገርባ የመጨረሻውን ሰፊ ቃለ ምልልስ አደርገው የነበረው በአዲስ ገጽ መጽሔት ላይ ነው፡፡

እኚህ ፖለቲከኛ በተቃውሞውና በማስተር ፕላኑ ዙሪያ የሰጡት የመጀመሪያ ክፍል በመጽሔቷ ላይ ታትሞ ከወጣ ከ10 ቀናት በኃላ በፖሊስ ቆጥጥር ስር ውለዋል፡፡ ለችግሮች መፍትሔ ያሉትም ታዋቂው የኦሮሞ ህዝብ መብት ተሟጋች የሆኑት በአዲስ ገጽ መጽሔት ታትሞ ወጥቷል፡፡

በእዚህና በተያያዥ ርዕሰ ጉዳይ ዙሪያም በወቅቱ የመንግሥት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች መ/ቤት ሚኒስትር የነበሩት አቶ ጌታቸው ረዳ ጋር ሞጋች ቃለ-ምልልስ አድርገን በመጽሔቱ ላይ በሁለት ክፍል ያለገደብ ተስተናግዷል፡፡ ይህ በተግባር የሚያሳየው መጽሔቱ ሚዛናዊና ሁሉን አሳታፊ የጋዜጠኝነት ሙያ መርህ እንደምንከተል ነው፡፡ በተጨማሪም ለረዥም ዓመታት ሲጠየቅ የነበረና እስካሁን ድረስ ምላሽ ማግኘት ያልቻለውን የወልቃይት-ጠገዴ የማንነት ጥያቄ በተመለከተም በመጽሔቷ ሽፋን ስንሰጥ ነበር፡፡ ጥያቄዎቻቸውንም ለፌዴሬሽን ምክር ቤት በሕጋዊ መንገድ ያቀርቡ የነበሩ የወልቃይት-ጠገዴ የማንነት ጉዳይን በዋነኝነት ተወክለው ይከታተሉ የነበሩትን የኮሚቴ አባላት ቃለ-ምልልስም አድርገንላቸው ነበር፡፡ ይህ ከሆነ ከጥቂት ወራቶች በኃላም በመጽሔቷ ላይ በደረሰው ግልጽና ስውር ደባ የተነሳ ከህትመት ውጪ ሆኗለች፡፡ ሆኖም ይህ እውነትና ሀቅን መዘገብ የጋዜጠኝነት መርህ ከገዢው ኃይል ጋር እንድንላተም አድርገናል፡፡ በሂደትም መንግሥት መንግሥት በእኛ ላይ ጥርስ እንዲነክስብን ሆኗል ብለን እናምናለን፡፡

በመፅሔቷ ላይ የተለያዩ አንኳር ሀገራዊ ጉዳዮችን አንስተን ገዢውን መንግሥት ሞግተናል። ይሄ ቀውስ ከመምጣቱ በፊትም በጠረንጴዛ ዙርያ ነፃ የሃሳብ ውይይት እንዲደረግና ብሔራዊ እርቅ እንዲፈጠር እኛም ለአመታት ለለመድነው ለግሉ ፕሬስ አፈና ተግዳሮት እጅ ሳንሰጥ የኢንተርኔት ሚዲያን በመጠቀም የሃገራችንን፡- የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊ፣ የፍትህ ጉዳዮች ላይ ሰፋፊ ዘገባዎችን፣ ትንትታኔዎችን፣ ሂሶችን እና ሃሳቦችን እንዲሁም አጀንዳዎችን ያለማቋረጥ ስናቀርብ ነበር። የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ከታወጀም በኃላም በሀገር ውስጥ ያሉ ጥቂት የግል ህትመት ሚዲያዎች እንኳን ነባራዊ እውነታን ለመዘገብና ለህዝብ ይፋ ለማድረግ በፍርሃት ቆፈን ውስጥ ሲያዙ፤ እኛ ግን በቻልነው መጠን የየግል ማህበራዊ ሚዲያዎችን (Facebook) በመጠቀም በድፍረት የሀገራችን ጉዳይ ያገባናል በማለት ዜናዎችንና የግል ሃሳቦቻችንን ስናቀርብ ቆይተናል።

ህዳር 8 ቀን 2009 ዓ.ም ሁለታችንንም (አብሮን የታሰረውን ፖለቲከኛውን አቶ ዳንኤል ሽበሺን ጨምሮ) በደኅንነት ኃይሎች ታፍነን ስንያዝ፤ አያያዛችን ሰብዓዊ መብታችንን የጠበቀ አልነበረም። እስካሁንም በታሰርንባቸው ሁለት የፖሊስ ጣቢያ እስር ቤቶች ውስጥ ሰብዓዊ መብቶቻችን በአግባቡ አልተጠበቁልንም። ለሶስት ቀናት ያህል ለየብቻ ( በባዶ ቤት ጭምር) ታስረን ነበር። በእነዚህ ቀናት በቤተሰብ እንኳን እንድንጎበኝ አልተፈቀደም። አሁን ወደምንገኝበት እስር ቤት ከተዘዋወርን በኃላ ደግሞ የተለያዩ የመብት ጥሰቶች ደርሰውብናል። ለምሳሌ ያህል ተገቢውን ህክምና በወቅቱና በአግባቡ አለማግኘት፣ መፅሃፍና ጋዜጦችን ማንበብ መከልከል፣ በጠባብ ክፍል ውስጥ ከ50 በላይ እስረኞች ጋር፣ ከአእምሮ ህሙማን ጋር ፣ ያለ ፍትህ በፍርድ ቤት ሳንቀርብ መታሰር ከብዙ በጥቂቱ ይጠቀሳሉ። ተጠርጥረን የተያዝንበትም ምክንያት ከግንቦት ሰባት እና ኦነግ ጋር መረጃዎችን በኢንተርኔትና በስልክ በመለዋወጥ ህገ-መንግሥዊ ስርዓቱን በኃይል ለመናድ የሚል መሆኑን መርማሪ ፖሊሳችን ገልፆልን፤ ድርጊቱን አለመፈፀማችንን ቃል ሰጥተናል።

ከእዚህ ውጭ እስካሁን እንዲሁ በግፍ ታስሮ ከመቀመጥ ውጪ ምንም የተባልነው ነገር የለም። ከታሰርን ሁለት ወራት ቢያልፍም እስከአሁን ፍርድ ቤት አልቀረብንም። የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ቀድሞም በሞት አፋፍ ላይ የሚገኘውን የኢትዮጵያ ነፃ ፕሬስ ክፉኛ ያሽመደመደው ሲሆን ገዥ ሃይሉንም ወደ ጠቅላይ አምባገነናዊ ስርአት የከተተ ነው ብለን እናምናለን። የፖለቲካ ንግግርና ተግባቦት ከመቼውም በላይ አስፈላጊ በሆነበት በዚህ ወቅት ሰዎችን ማፈንና ማሰር የባሰ ሀገሪቷን ወደ ውድቀት ይመራታል። ሚዲያም በዚህ ወሳኝ ወቅት ወሳኝ ሚና ሊኖረው በተገባ ነበር። ያም ባለመሆኑ ሀገራችን ይበልጥ ወደከፋ አደጋ ውስጥ እየገባች መሆኑ ይሰማናል። እንደ ኢትዮጵያዊ ዜጋም ያሳስበናል። እኛም ብንሆን የዚህ አደገኛ ኹነት ሰለባ ነን። እንዲህም ሆኖ ባገኘነው እጅግ የጠበበ መንገድ ተጠቅመንም ቢሆን ነፃ ሃሳቦቻችንን በድፍረት ከመግለፅ አልተገታንም።

በአሁኑ ወቅት ሀገራችን ለገባችበት ቀውስ መውጫ መንገዱ የነፃ ሃሳብ ክርክር መሆኑን በፅኑ እናምናለን። የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ የጣሰው የሀገሪቷን ህገ-መንግሥታዊ ድንጋጌ ብቻ ሳይሆን የተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ መብት ድንጋጌ አንቀፅ 19ን ጭምር ነው። አዋጁ በተግባር ተፈፃሚ መሆን ከጀመረ አንስቶ የቂም በቀል መወጣጫ መሆኑን በተግባር ማየት ችለናል:: እኛ በታሰርንበት የቦሌ ክ/ከተማ ፖሊስ መምርያም ይህንን ለመረዳት ችለናል::

ዜጐች ነፃ መረጃዎችን በማግኘት በነፃ የሃሳብ ሙግት መድረክ ሀሳባቸውን አንሸራሽረው አሸናፊ ሆኖ የወጣ ሀሳብ ገዥ እንዲሆን ማድረግ ይገባል:: የሀገሪቷ ኢኮኖሚም ቢሆን በአዋጁ ሳቢያ እየተሽመደመደ መሆኑን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ አዋጁና አፈፃፀሙ በሀገሪቷ፡- ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ አለው ቀድሞም ስር የሰደደው ሙስናም ይበልጥ ጨምሮ እየተስፋፋ ነው:: የሰውን ሥነ ልቦና በማሸማቀቅ ፍርሃትን እያነገሰ የሚገኘው ይህ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ፤ ከሠላማዊ የፖለቲካ ትግል ይልቅ ሠዎች ወደ ሚስጢራዊና የታጠቀ የፖለቲካ ትግል ይበልጥ እንዲገቡ በር ይከፍትላቸዋል::

በተጨማሪም በአገሪቱ ላይ ከፍተኛ ያለመረጋጋት ሁኔታን በመፍጠር ለኢንቨስትመንቶች እንዳትሆን እና ከዓለም አቀፍ ማህበረሰብ እንድትገለል ያደርጋል::

‹‹በመሆኑም አዋጁ ይነሳ! እኛም በግፍ ያለወንጀላችን ታስረናል፣እንፈታ!›› እንላለን::

ጋዜጠኛ ኤልያስ ገብሩ
ጋዜጠኛ አናንያ ሶሪ